Σε μία από τις γνωστές αποφάσεις κατέληξε χθες το Eurogroup σε ό,τι αφορά στη δεύτερη αξιολόγηση του τρίτου μνημονίου, κερδίζοντας χρόνο με το διάβολο να κρύβεται στις λεπτομέρειες.
Ανεξάρτητα από τα όποια πολιτικά πάθη και την όποια κριτική μπορεί κάνεις να ασκήσει ,η κατάσταση για την χώρα μας βαίνει συνεχώς επιδεινούμενη χωρίς κανένα ορατό φως στο τούνελ. Αυτό που χρειάζεται τώρα η Ελλάδα είναι μια εθνική στρατηγική εξόδου από την κρίση και όχι νέα μετρά και ανακύκλωση της μιζέριας και της λιτότητας.
Τι είναι αυτό που αποφασίστηκε; Η τρόικα επιστρέφει στην Αθήνα και η Ελλάδα δέχεται την προνομοθέτηση μέτρων για μετά το 2018, χωρίς ρήτρα αναιρεσιμότητας. Πρόκειται δηλαδή για μέτρα που θα νομοθετηθούν και θα εφαρμοστούν όπως και να έχει.
• Η κυβέρνηση δεσμεύεται να νομοθετήσει τώρα δημοσιονομικά μέτρα (αυξήσεις φόρων και περικοπές δαπανών), το ύψος και το είδος των οποίων θα καθοριστεί στις διαπραγματεύσεις με τους θεσμούς στην Αθήνα, με πλαφόν το 2% του ΑΕΠ ή 3,6 δισ. ευρώ. Αν και δεν συζητήθηκε χθες το περιεχόμενό τους, θεωρείται βέβαιο ότι θα κινηθούν στην κατεύθυνση της μείωσης του αφορολόγητου ορίου και της περικοπής των καταβαλλόμενων συντάξεων (προσωπική διαφορά) σύμφωνα με τη συνταγή του ΔΝΤ. Τα μέτρα θα εφαρμοστούν το 2019.
• Επίσης, θα προνομοθετήσει ελαφρύνσεις αντίστοιχου ύψους. Η κυβέρνηση προκρίνει μείωση του ΕΝΦΙΑ, του ΦΠΑ στην εστίαση και στα νησιά, καθώς και μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ωστόσο, οι θεσμοί και ιδίως το ΔΝΤ προτιμούν μείωση των υψηλών συντελεστών φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων και επιχειρήσεων.
• Ο μηχανισμός θα λειτουργεί ως εξής: Αν, στο τέλος του 2018, εκτιμηθεί ότι επιτυγχάνεται ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2019, θα εφαρμοστεί το σύνολο των «καλών» και των «κακών» μέτρων. Ετσι, το αποτέλεσμα θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερο. Αν, όμως, εκτιμηθεί ότι θα υπάρξει υστέρηση έναντι του στόχου, π.χ. 1% του ΑΕΠ, τότε θα εφαρμοστούν τα «κακά» μέτρα στο σύνολό τους και τα «καλά» μειωμένα κατά το ύψος της υστέρησης, δηλαδή κατά 1%. Ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που θα εκτιμηθεί ότι θα υπάρξει υπέρβαση έναντι του στόχου, τα «κακά» μέτρα θα εφαρμοστούν στο σύνολό τους, αλλά τα «καλά» θα ενισχυθούν κατά το ποσόν της υπέρβασης. Σε κάθε περίπτωση, επομένως, τα μέτρα για το αφορολόγητο και τις συντάξεις θα εφαρμοστούν.
Η χθεσινή συμφωνία άφησε ανοικτά πολλά σημεία, που πρέπει να συμφωνηθούν στις διαπραγματεύσεις με τα κλιμάκια των θεσμών, στην Αθήνα, από την ερχόμενη Τρίτη. Μεταξύ άλλων:
• Δεν έχει συμφωνηθεί το ύψος των μέτρων, καθώς και το περιεχόμενό τους.
• Δεν έχει προκαθοριστεί ποιος και πώς θα καθορίζει αν θα επιτυγχάνεται ή όχι ο στόχος της επόμενης χρονιάς, ώστε να προσδιορίζεται το ύψος των «καλών» μέτρων.
• Σε εκκρεμότητα είναι και το περιεχόμενο των αλλαγών στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, καθώς και το πότε αυτές θα εφαρμοστούν.
• Διαφορές υπάρχουν και στα μέτρα για την κάλυψη του δημοσιονομικού κενού του 2018.
Αφού καθοριστούν όλα τα παραπάνω και αποτυπωθούν σε μια συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο, το Eurogroup πρέπει να αποφασίσει το ύψος των πρωτογενών πλεονασμάτων, από το 2019 και μετά. Εκτιμάται ότι θα παραμείνει στο επίπεδο του 3,5% του ΑΕΠ τουλάχιστον έως το 2021. Επίσης, το Eurogroup πρέπει να προσδιορίσει τα μεσοπρόθεσμα μέτρα για το χρέος, με τρόπο που θα ικανοποιεί το ΔΝΤ ώστε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα και κυρίως θα επιτρέπει στην ΕΚΤ να περιλάβει τα ελληνικά ομόλογα στην ποσοτική χαλάρωση. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, τα μέτρα θα ψηφιστούν μόνο αφού θα έχει κλείσει και το θέμα του χρέους και των πρωτογενών πλεονασμάτων και θα έχει εξασφαλιστεί η συμμετοχή στο QE. Υπό την έννοια αυτή, η ολοκλήρωση της συμφωνίας είναι ακόμη μακριά.