Το κάπνισμα βλάπτει σοβαρά την υγεία. Όμως οι μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται πίσω από τα τσιγάρα πάνε καλά. Παρόλο που το ποσοστό των καπνιστών εδώ και χρόνια στο μεγαλύτερο μέρος του κόσμου μειώνεται, οι δουλειές για την Big Tabacco (μια από τις πέντε μεγαλύτερες καπνοβιομηχανίες στον κόσμο) πηγαίνουν εξαιρετικά καλά. Αυτό δεν το χρωστά όμως μόνο στις νέες εναλλακτικές λύσεις καπνού, όπως το δημοφιλές ηλεκτρονικό τσιγάρο, αλλά και στην ανάκαμψη που παρουσιάζουν οι πωλήσεις των κλασικών προϊόντων.
Αύξηση κέρδους για τις επιχειρήσεις καπνού
Οι εναλλακτικές μορφές καπνίσματος μέχρι τώρα δεν έχουν καταφέρει πάντως να αυξήσουν σημαντικά τα έσοδα της καπνοβιομηχανίας ωστόσο οι εταιρείες τις προωθούν. Με αφορμή την προώθηση της νέας εναλλακτικής συσκευής καπνού της Phillip Morris, ο Ανδρέας Καλατζόπουλος, διευθυντής του διεθνή γίγαντα καπνού, σε ραδιοφωνική του συνέντευξη ανέφερε ότι “πιστεύω ότι σύντομα θα έρθει η στιγμή που θα αναγγείλουμε το τέλος της εποχής του κλασισκού τσιγάρου”. Την περασμένη Δευτέρα, η καπνοβιομηχανία Philip Morris ανακοίνωσε ότι θα χρηματοδοτήσει την ανέγερση ενός νέου εργοστασίου στη Δρέσδη της Γερμανίας με 300 εκατομμύρια ευρώ. Στόχος είναι από το 2019 να ξεκινήσει εκεί η παραγωγή τσιγάρων για ένα νέο ηλεκτρικό σύστημα θέρμανσης καπνού.
Η μεγάλη αύξηση που σημειώθηκε στα κέρδη και τις μετοχές των μεγάλων καπνοβιομηχανιών δείχνει το δυναμικό come back του αμφιλεγόμενου κλάδου. Αυτή η εξέλιξη προκαλεί ασφαλώς απορία διότι για πολλούς η βιομηχανία τσιγάρων ήταν καταδικασμένη. Τα υπέρογκα ποσά που δαπανήθηκαν για τις νομικές διαμάχες εξαιτίας της απόκρυψης των κινδύνων του καπνίσματος, οι αυστηρές κρατικές προδιαγραφές, η απαγόρευση διαφημίσεων και συνειδητοποιημένοι καταναλωτές σχετικά με την υγεία σε πολλές χώρες θα οδηγούσαν την καπνοβιομηχανία σε αδιέξοδο. Αντίθετα όμως με όσα λέγονταν, η καπνοβιομηχανία σημείωσε οικονομική ανάκαμψη τα προηγούμενα έτη.
Πού οφείλεται όμως η αύξηση στα κέρδη; Τα νέα στοιχεία της Euromonitor International (εταιρεία για την έρευνα της αγοράς) μιλούν ξεκάθαρα. Από το 2011 η αξία των πωλήσεων παγκοσμίως αυξήθηκε κατά 21% φθάνωντας τα 683,4 δισεκατομμύρια δολάρια το προηγούμενο έτος. Η αύξηση στα κέρδη της καπνοβιομηχανίας όμως δεν οφείλεται στην αύξηση της ζήτησης για τσιγάρα. Το ίδιο χρονικό διάστημα μειώθηκε ο αριθμός των διαθέσιμων τσιγάρων, όπως δείχνουν τα στοιχεία της Euromonitor κατά 10%, από 5,9 σε 5,5 τρισεκατομμύρια. Το γεγονός ότι μεγάλα έσοδα ρέουν στα ταμεία, η καπνοβιομηχανία το χρωστά κυρίως στη σημαντική αύξηση των τιμών. Σύμφωνα με την ένωση του κλάδου DZV, από το 2002 το πακέτο στη Γερμανία κοστίζει 6 ευρώ αντί 3 ευρώ. Στις ΗΠΑ επίσης, η τιμή του πακέτου στο ίδιο χρονικό διάστημα, έχει κατά μέσο όρο διπλασιαστεί.
Για την αύξηση των τιμών ο κλάδος παραπέμπει στην αυξανόμενη φορολόγηση των προϊόντων του. Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια. “Κάθε φορά που οι φόροι ανεβαίνουν η βιομηχανία αυξάνει τις τιμές και αντίστοιχα αυξάνεται το κέρδος”, επισημαίνει η Τζένιφερ Μαλόνεϊ, η οποία ερεύνησε το θέμα για την Wall Street Journal. Η δημοσιογράφος συνεχίζει λέγοντας ότι “από το 2006 μέχρι το 2016 οι αμερικανικές καπνοβιομηχανίες αύξησαν τα ετήσια κέρδη τους κατά 77%, σε 18,4 δισεκατομμύρια δολάρια”. “Οι μετοχές του καπνού αποδείχθηκαν μία τέλεια επένδυση για όσους είχαν την υπομονή να περιμένουν” σχολιάζει ο Άλαν Φέρλεϊ, επιχειρηματίας και ειδικός σε θέματα αγορών.