Πολύ συχνά μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση, η παγκόσμια οικονομία εξαρτάται από τις ΗΠΑ για να συνεχίσει την πορεία της.
Έτσι, αν και η οικονομία της Αμερικής έχει απογοητεύσει κάπως αυτό το έτος και οι προοπτικές μιας μεγάλης δημοσιονομικής ώθησης στην ανάπτυξη έχουν διαλυθεί, είναι ευχάριστο το γεγονός ότι η Κίνα, η ευρωζώνη και η Ιαπωνία έχουν έρθει να καλύψουν το κενό. Ωστόσο, ενώ οι ΗΠΑ δεν πρέπει να είναι η μόνη κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης, εάν η Αμερική ξεκινήσει μια μεγάλη σύγκρουση για το διεθνές εμπόριο, έχει τη δυνατότητα να σταματήσει ολόκληρη την επέκταση.
Η τελευταία ενημέρωση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, δείχνει ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα παραμείνει αμετάβλητη σε σχέση με τις προηγούμενες προβλέψεις της σε ένα υγιές 3,5% φέτος και 3,6% στη συνέχεια, με αναθεωρήσεις φέτος προς τα πάνω στην ευρωζώνη, την Κίνα και την Ιαπωνία. Οι μόνες μεγάλες ανεπτυγμένες οικονομίες που είδαν τις προβλέψεις τους αναθεωρημένες προς τα κάτω για το τρέχον έτος ήταν οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην περίπτωση των ΗΠΑ, η υποβάθμιση περιελάμβανε τη μείωση της πρόβλεψης κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες φέτος και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες το 2018, μια μεγάλη πτώση από τον ρυθμό ανάπτυξης που πλέον προβλέπεται μόλις στο 2,1%.
Στην πραγματικότητα, το ΔΝΤ ήταν υπερβολικά αισιόδοξο για την ικανότητα της διοίκησης του Ντόναλντ Τραμπ να δημιουργήσει ένα μεγάλο δημοσιονομικό κίνητρο. Ο κ. Τραμπ ήρθε στην εξουσία και μίλησε για ένα τεράστιο πρόγραμμα δαπανών για υποδομές και για μεγάλες φορολογικές περικοπές. Στην πραγματικότητα, η αδυναμία του προέδρου να προβεί σε διαπραγματεύσεις με το Κογκρέσο σημαίνει ότι τα σχέδια δεν έχουν καταλήξει μέχρι στιγμής σε τίποτα.
Όσον αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, το Ταμείο αναθεώρησε την πρόβλεψη για το τρέχον έτος λόγω της ασθενούς ανάπτυξης το πρώτο τρίμηνο. Οι βρετανοί καταναλωτές έχουν πιεστεί από την πτώση της στερλίνας μετά το δημοψήφισμα για την ΕΕ το περασμένο έτος. Η ασθενέστερη λίρα οδήγησε σε πληθωρισμό, με επιπτώσεις στα πραγματικά εισοδήματα, αλλά δεν κατάφερε να δώσει αντισταθμιστική ώθηση στην ανάπτυξη του καθαρού εμπορίου. Τη Δευτέρα, η στερλίνα μετατοπίστηκε έναντι του ευρώ πίσω στα χαμηλότερα επίπεδα μετά το δημοψήφισμα.
Ωστόσο, σε μια γενικότερη επισκόπηση των πραγμάτων, οι προς τα κάτω αναθεωρήσεις στην επέκταση του Ηνωμένου Βασιλείου είναι σχετικά μικρές. Το Ταμείο εξακολουθεί να προβλέπει ότι η βρετανική οικονομία θα αναπτυχθεί γρηγορότερα από τη Γαλλία και την Ιταλία φέτος και μόλις κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα βραδύτερα από τη Γερμανία. Ο τελικός αντίκτυπος του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι εξαιρετικά απίθανο να είναι θετικός, αλλά δεν έχει και αποδειχθεί καταστροφικός βραχυπρόθεσμα.
Ίσως ένα από τα πιο θετικά σημεία της πρόβλεψης είναι η συνεχής αισιοδοξία για το παγκόσμιο εμπόριο. Ενώ αυξανόταν κατά μέσο όρο περίπου δύο φορές ταχύτερα από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν κατά τα έτη πριν από την κρίση, το εμπόριο έχει δυσκολευτεί από τότε να συμβαδίσει με τη συνολική οικονομική επέκταση. Ωστόσο, με ρυθμό αύξησης 4% το 2017 και το 3,9% το 2018, η άνοδος του εμπορίου αγαθών και υπηρεσιών αναμένεται να ξεπεράσει το ΑΕΠ. Η παγκοσμιοποίηση δεν έχει ακόμη πεθάνει.
Όπως όμως προειδοποιεί το ΔΝΤ, η αβεβαιότητα πολιτικής είναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές για την παγκόσμια οικονομία μεσοπρόθεσμα και αυτό δεν είναι πουθενά τόσο εμφανές όσο στο εμπόριο.
Οι προσπάθειες των επιχειρηματικών λόμπι των ΗΠΑ, των εμπορικών εταίρων της Αμερικής και των φωνών της λογικής στην κυβέρνηση του κ. Τραμπ, έχουν μέχρι στιγμής εμποδίσει την άγρια μερκαντιλιστική ρητορική του να μετατραπεί σε πραγματικότητα και να ξεκινήσει ένας διεθνής εμπορικός πόλεμος. Αλλά οι μεγάλες αποφάσεις σχετικά με την επιβολή τιμωρητικών δασμών χάλυβα και την επαναδιαπραγμάτευση εμπορικών συμφωνιών βρίσκονται ακόμη μπροστά μας. Εάν υπάρχει ένας άνθρωπος που μπορεί να πάρει την ευρεία παγκόσμια ανάκαμψη και να την καταστρέψει με τα απερίσκεπτα προστατευτικά του ένστικτα, αυτός είναι ο κ. Τραμπ.
Είναι καλή είδηση όχι μόνο ότι η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται, αλλά ότι μια παραπαίουσα κινητήρια δύναμη των ΗΠΑ μπορεί να ξεπεραστεί από μια ανάκαμψη σε άλλες. Όμως η επέκταση παραμένει σταθερή και όχι θεαματική, και η δυνατότητα των πολιτικών να την εκτροχιάσουν είναι πάντα παρούσα.