Οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές στην Ευρωπαϊκή Ένωση αγωνίζονται σε διάφορα μέτωπα με προβλήματα στο τραπεζικό τους σύστημα. Έχουν σημειώσει κάποια πρόοδο, αλλά υπάρχει ένα μοτίβο: οι προτάσεις δεν επαρκούν.
Τα σχέδια για ασφάλιση καταθέσεων στην ΕΕ έχουν αποδυναμωθεί. Το σύστημα για την επίλυση προβληματικών τραπεζών δεν έχει επαρκείς πόρους. Και τώρα έχουν προκύψει διαμάχες σχετικά με νέους κανόνες αντιμετώπισης των επισφαλών δανείων – κανόνες οι οποίοι, παρά τις καταγγελίες, εξακολουθούν να μην είναι τόσο τολμηροί όσο θα έπρεπε να είναι.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιθυμεί οι δανειστές να αναγνωρίζουν νωρίτερα τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και να τηρούν επαρκείς προμήθειες έναντι αυτών. Αυτό θα ήταν καλό, διότι θα καθιστούσε τις τράπεζες οικονομικά ισχυρότερες όταν έλθει η επόμενη κρίση.
Όπως έχουν τα πράγματα, ωστόσο, οι νέοι κανόνες θα ισχύουν μόνο για νέα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, και όχι για τα ήδη υπάρχοντα στους ισολογισμούς των τραπεζών. Χάρη στη συντριβή, το υφιστάμενο απόθεμα ανέρχεται σε σχεδόν ένα τρισεκατομμύριο ευρώ – και για να επιταχύνει την ανάκαμψη της Ευρώπης, αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί.
Η πρόταση θα επέτρεπε στο εποπτικό σκέλος της ΕΚΤ να απαιτήσει, με την πάροδο του χρόνου, μια τράπεζα θα αφήνει στην άκρη το 100% της αξίας των δανείων που θα γίνουν μη εξυπηρετούμενα στο μέλλον. Το σχέδιο είναι μέρος μιας παγκόσμιας κίνησης για την ταχύτερη αναγνώριση των ζημιών. Μέχρι τώρα η Ευρώπη έχει μείνει πίσω σε σχέση με τις ΗΠΑ ως προς αυτό το θέμα: οι αμερικανικές τράπεζες έχουν αναγνωρίσει τις απώλειές τους πιο επιθετικά.
Τράπεζες και πολιτικοί επέκριναν την πρόταση, λέγοντας ότι θα καταστήσει πιο ακριβή την πίστωση. Έχουν ένα δίκιο: ορισμένες εταιρείες μπορεί να χρειαστεί να πληρώσουν περισσότερα για τα δάνειά τους. Ωστόσο, είναι λογικό να ενεργήσει η ΕΚΤ τώρα. Όπως οι αμερικανοί ανταγωνιστές τους, οι δανειστές της Ευρώπης δεν έκαναν επαρκείς προβλέψεις για τα επισφαλή δάνεια πριν από την οικονομική κρίση. Με την ανάκαμψη να βρίσκεται σταθερά σε εξέλιξη, ήρθε η ώρα να διασφαλίσουμε ότι οι τράπεζες δεν θα πιαστούν εκ νέου προ απροόπτου.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι οι κανόνες είναι πολύ σκληροί, αλλά το αντίθετο: η Ευρώπη πρέπει επίσης να αντιμετωπίσει το υπάρχον απόθεμα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Αυτό αποτελεί απειλή για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και εμπόδιο στην ανάπτυξη, καθώς απορροφά κεφάλαια που θα μπορούσαν να στηρίξουν νέες επενδύσεις.
Καθόλου πρόωρα, οι ευρωπαϊκές τράπεζες επιταχύνουν τη διάθεση των επισφαλών δανείων. Δεδομένου ότι η ανάκαμψη ανεβάζει ρυθμό, θα είναι σε θέση να πάρουν μια υψηλότερη τιμή, η οποία θα βοηθήσει. Όμως, ιδιαίτερα πολλοί μικροί δανειστές, εξακολουθούν να διστάζουν να αντιμετωπίσουν τις απώλειές τους. Αυτό θα αποκαλύψει μια τρύπα στους ισολογισμούς τους, που οι επενδυτές δε θα είναι πρόθυμοι να γεμίσουν με νέο κεφάλαιο. Η απάντηση είναι η συγχώνευση – ισχυρότερες τράπεζες που αναλαμβάνουν αδύναμους αντιπάλους, με τους δανειστές που δεν μπορούν να βρουν λύση από αγοραστή.
Οι εποπτικές αρχές πρέπει να προωθήσουν την αναδιάρθρωση αυτή, όχι να την εμποδίσουν. Η ανεκτικότητα και ο φόβος είναι οι εχθροί της λειτουργικής δημοσιονομικής ρύθμισης. Ακόμα και τώρα, είναι ένα μάθημα που οι ρυθμιστικές αρχές της Ευρώπης δεν έχουν μάθει πλήρως.