Image default
Must Read Ανάλυση Πρώτο Θέμα

Η επικείμενη παγκόσμια καταστροφή – Jean Pisani-Ferry

ΠΑΡΙΣΙ – Από την Ευρώπη, την Ασία ή ακόμα και τη Βόρεια Αμερική, το Manaus, η πρωτεύουσα της βραζιλιάνικης πολιτείας Amazonas, είναι όσο πιο απομακρυσμένο γίνεται. Ωστόσο, η μετάλλαξη  501Y.V3 του coronavirus που εντοπίστηκε πρόσφατα, έχει ήδη αναγνωριστεί ως παγκόσμια απειλή, επειδή η εμφάνισή της σε μια πόλη όπου τα δύο τρίτα του πληθυσμού είχε ήδη μολυνθεί την άνοιξη του 2020 υποδηλώνει ότι η επίκτητη ασυλία δεν προστατεύει από τον ιο.

Οι επιστήμονες εικάζουν αν το 501Y.V3 μπορεί επίσης να αποτρέψει ορισμένα από τα υπάρχοντα εμβόλια. Ακόμη και αν τα εμβόλια με βάση το RNA μπορούν να τροποποιηθούν γρήγορα, ο κίνδυνος αναποτελεσματικότητας είναι υψηλός ακόμα και  όταν ο μαζικός εμβολιασμός είναι εξαιρετικά γρήγορος.

Οι ιοί, φυσικά, μεταλλάσσονται συνεχώς. Ενώ πολλές μεταλλάξεις είναι αβλαβείς, εμφανίζονται συχνά επικίνδυνες. Όσο μεγαλύτερος είναι ο πληθυσμός που έχει μολυνθεί ανά πάσα στιγμή, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα να εμφανιστεί μια επικίνδυνη παραλλαγή, ή πιθανώς ένα νέο στέλεχος. Κάθε άτομο είναι ένα πιθανό εργαστήριο για αυτές τις μεταλλάξεις. Με περίπου 600.000 νέες μολύνσεις κοροναϊού να εντοπίζονται καθημερινά, υπάρχουν αρκετά εκατομμύρια τέτοια εργαστήρια σε όλο τον κόσμο. Επομένως, είναι βέβαιο ότι θα προκύψουν περισσότερες μεταλλάξεις.

Αυτή η απειλή αντιμετωπίζει τη διεθνή κοινότητα με μια σαφή επιλογή: είτε σχεδιάστε και εφαρμόστε μια ολοκληρωμένη παγκόσμια στρατηγική, είτε σφραγίστε τα σύνορα και αφήστε τις χώρες να τον καταπολεμήσουν μία προς μία. Δεν υπάρχει αποτελεσματικός μεσαίος τρόπος. Ο κυρίαρχος συνδυασμός εμβολίων και ημι-ανοιχτών συνόρων είναι μια χαμένη στρατηγική. Σε έναν ανοιχτό κόσμο όπου οι πλούσιες χώρες θα προσπαθούσαν να προστατεύσουν τον πληθυσμό τους, ενώ οι φτωχότερες χώρες δεν θα μπορούσαν, η μόλυνση θα διασχίζει επανειλημμένα τα σύνορα και θα νικήσει τις πιο εξελιγμένες πολιτικές υγείας. Ήδη, οι παραλλαγές της Νότιας Αφρικής και του Manaus έχουν βρεθεί στη Γερμανία.

Στα χαρτιά, η επιλογή μεταξύ της δράσης σε παγκόσμιο επίπεδο και του κλεισίματος των συνόρων είναι απαράδεκτη. Ο συνολικός πληθυσμός των χωρών που χαρακτηρίζονται από την Παγκόσμια Τράπεζα ως χαμηλού εισοδήματος και χαμηλού μεσαίου εισοδήματος είναι περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια. Υποθέτοντας ότι η τιμή μονάδας ειναι  10 δολ., ο εμβολιασμός του 75% αυτού του πληθυσμού θα κόστιζε 30 δισεκατομμύρια δολάρια, ένα μόλις εκατοστό των δημοσιονομικών ζημιών που προκλήθηκαν από την κρίση στις προηγμένες οικονομίες. Ακόμα και από στενή οικονομική άποψη, και ακόμη και εαν ηταν  δέκα φορές πιο ακριβά, οι επενδύσεις από πλούσιες χώρες για τον περιορισμό της πανδημίας σε φτωχές χώρες θα ήταν εξαιρετικά επικερδείς. Η εναλλακτική λύση του συνολικού κλεισίματος των συνόρων για τον περιορισμό της μόλυνσης θα έστελνε ένα τρομερό μήνυμα και θα καταστρέφει την ευημερία σε μαζική κλίμακα.

Έχοντας επίγνωση της πρόκλησης, οι πλούσιες χώρες υποστηρίζουν πραγματικά ένα τέτοιο πρόγραμμα, αν και σε πολύ μικρότερη κλίμακα. Η πρωτοβουλία COVAX, που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2020 από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Γαλλία, έχει σκοπό να βοηθήσει τα συμμετέχοντα κράτη να διαπραγματευτούν από κοινού συμβάσεις με παραγωγούς εμβολίων και να δωρίσουν σε φτωχές χώρες αρκετές δωρεάν δόσεις για τον εμβολιασμό του 20% του πληθυσμού τους . Αν και αυτό δεν επαρκεί για τον έλεγχο της εξάπλωσης του ιού, θα ήταν αρκετά καλό για την προστασία των ηλικιωμένων και των εργαζομένων στον τομέα της υγείας και θα αποτελούσε σημαντικό βήμα για την περαιτέρω δράση.

Μέχρι το τέλος του 2020, η COVAX είχε συγκεντρώσει 2,4 δισεκατομμύρια δολάρια και είχε προ-παραγγείλει αρκετές δόσεις για τον εμβολιασμό ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων το 2021, αλλά υπάρχει δυσχερεια  να συγκεντρώσει τα επιπλέον 5 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση του μάλλον φιλόδοξου προγράμματος. Υπό τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να παράσχουν υποστήριξη. Επιπλέον, οι κατασκευαστές εμβολίων ευνοούν πιο κερδοφόρες αγορές πλούσιων χωρών, όπου οι κυβερνήσεις είναι πρόθυμες να πληρώσουν ένα ασφάλιστρο για να επιταχύνουν την παροχή δόσεων.

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι ο αρχηγός του ΠΟΥ, Τέντρος Αδανόμ Γκεμπρέιζε, προειδοποίησε πρόσφατα ότι ο κόσμος βρισκόταν στο χείλος μιας καταστροφικής ηθικής αποτυχίας. Όμως, παράλληλα με την ηθική αποτυχία, αυτό που προκαλεί αμηχανία είναι η αποτυχία συλλογικής δράσης που αντιπροσωπεύει αυτή η συμπεριφορά. Το συμφέρον, όχι μόνο η αίσθηση του καθήκοντος, υπαγορεύει ότι οι πλούσιες χώρες πρέπει να κάνουν περισσότερα. 

Ο πρώτος λόγος είναι η προφανής. Οι κυβερνήσεις δεν κάνουν αρκετά. Στην Ευρώπη, οι επενδύσεις στην έρευνα και ανάπτυξη εμβολίων υπολείπονται των 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων που αφιέρωσαν οι ΗΠΑ στην Επιχείρηση Warp Speed. Παραδόξως, τα 390 δισεκατομμύρια ευρώ (473 δισεκατομμύρια δολάρια) σε πόρους για τη χορήγηση επιχορηγήσεων που διαχειρίζεται η Ευρώπη δεν περιλαμβάνει κοινή χρηματοδότηση για την έρευνα εμβολίων.

Ο δεύτερος λόγος είναι ο παραδοσιακός πειρασμός. Οι κυβερνήσεις πλούσιων χωρών έχουν ισχυρά κίνητρα για να προστατεύσουν τους πολίτες τους, αλλά η υποστήριξη σε φτωχές χώρες είναι ευάλωτη, καθώς το συμφέρον κάθε παίκτη είναι να αφήσει τους άλλους να πληρώσουν για το κοινό καλό. Για παράδειγμα, ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι αποσύρει τις ΗΠΑ από τον ΠΟΥ τη στιγμή που απαιτείται επειγόντως κοινή δράση. Προσθέστε ότι η Κίνα παρακάμπτει τις παγκόσμιες ευθύνες της και η διεθνής ηγεσία απουσιάζει δραματικά από την περασμένη άνοιξη.

Ο τρίτος λόγος είναι η ακατάστατη διακυβέρνηση. Ο παγκόσμιος τομέας της υγείας είναι περίπλοκος, διάσπαρτος και χαρακτηρίζεται από θεσμική αλληλοεπικάλυψη. Επειδή ο ΠΟΥ θεωρείται ευρέως ως αναποτελεσματικός και πολιτικοποιημένος θεσμός, έχουν αναπτυχθεί πρωτοβουλίες , με ιδιωτικούς δωρητές όπως το Ίδρυμα Bill & Melinda Gates, κυβερνήσεις και δημόσιες υπηρεσίες να συνεργάζονται ad hoc για να αναπτύξουν μια πληθώρα πρωτοβουλιών. Ο χάρτης χρηματοδότησης που προκύπτει αψηφά τη φαντασία. Αυτό ήταν καλό όσο η αντιμετώπιση των αναδυόμενων προκλήσεων απαιτούσε περιορισμένη κινητοποίηση και πόρους, αλλά η πανδημία απαιτεί να δράσουμε σε μια εντελώς διαφορετική κλίμακα.

Μπορεί ο κόσμος να αλλάξει; Ευτυχώς, η διοίκηση του Προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει ήδη ανακοινώσει την πρόθεσή της να ενταχθεί στην COVAX. Μέχρι πρόσφατα, θεωρήθηκε ότι η επισκευή του διεθνούς εμπορίου και η ανανεωμένη εμπλοκή στη δράση για το κλίμα θα ήταν οι πρώτες εξωτερικές προτεραιότητές της. Τα γεγονότα μπορεί κάλλιστα να μετατρέψουν τον συντονισμό των προσπαθειών πανδημίας σε δοκιμασία της παγκόσμιας ηγεσίας του Μπάιντεν. Αλλά εάν απαιτείται σαφής δέσμευση των ΗΠΑ, απαιτείται πολύ ευρύτερη κοινή δράση για την πρόληψη ηθικής, ιατρικής και οικονομικής καταστροφής.

Jean Pisani-Ferry, a Senior Fellow at Brussels-based think tank Bruegel and a Senior Non-Resident Fellow at the Peterson Institute for International Economics, holds the Tommaso Padoa-Schioppa chair at the European University Institute.

© Project Syndicate 1995–2021

Σχετικα αρθρα

XA:Επιστροφή στα θεμελιώδη

admin

Επιβραδύνεται ο ρυθμός ανάπτυξης στις ΗΠΑ,θα ακολουθήσει η Ευρώπη;

admin

Το κύκνειο άσμα της Μέρκελ:“Έκλεισε” ο αγωγος Nord Stream 2

admin

Τεκτονικές αλλαγές στη συνδρομητική τηλεόραση- Πως αλλάζει ο χάρτης των Τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα

admin

Το ατύχημα στις αγορές πλησιάζει εάν η Fed δεν αλλάξει άμεσα “ρότα” -M.A.El-Erian

admin

H χειρότερη συνεδρίαση του 2021 (-3,88%) στο Χ.Α. – Μεγάλη πτώση 6,5% στις Τράπεζες

admin

Ο βικτοριανός κόσμος και ο υπόκοσμος των οικονομικών IV

admin

Γιατί οι αγορές θα πέσουν(;) πριν ξανανέβουν…

admin

Tο νέο πλαίσιο ρύθμισης φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών σε έως 72 δόσεις

admin

Έρευνα: Το 83% δηλώνει πως ο κατώτατος μισθός δεν επιτρέπει αξιοπρεπή διαβίωση

admin

Η μετάλλαξη Δέλτα προβληματίζει για την ανάκαμψη

admin

Παγκόσμια ανάκαμψη: Τα διόλου ευχάριστα “μηνύματα” από την κεντρική τράπεζα της Κίνας

admin