Image default
Ανάλυση Πρώτο Θέμα

Από τη μεγάλη μετριοπάθεια στον μεγάλο στασιμοπληθωρισμό – N.Rubini

Για δεκαετίες, η σχετική παγκόσμια σταθερότητα, η χρηστή διαχείριση της οικονομικής πολιτικής και η σταθερή επέκταση του εμπορίου προς και από τις αναδυόμενες αγορές συνδυάζονται για να μειώσουν το κόστος. Αλλά τώρα όλες αυτές οι συνθήκες έχουν ανατραπεί και ο κόσμος εγκαθίσταται σε ένα επικίνδυνο και αποσταθεροποιητικό νέο καθεστώς.


ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ – Η παγκόσμια οικονομία υφίσταται μια ριζική αλλαγή καθεστώτος. Η επί δεκαετίες Μεγάλη Μετριοπάθεια τελείωσε.


Μετά το στασιμοπληθωρισμό (υψηλός πληθωρισμός και σοβαρές υφέσεις) της δεκαετίας του 1970 και των αρχών της δεκαετίας του 1980, η Μεγάλη μετριοπάθεια χαρακτηρίστηκε από χαμηλό πληθωρισμό στις προηγμένες οικονομίες. σχετικά σταθερή και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, με σύντομες και ρηχές υφέσεις· χαμηλές και πτωτικές αποδόσεις ομολόγων (και συνεπώς θετικές αποδόσεις των ομολόγων), λόγω της κοσμικής πτώσης του πληθωρισμού· και απότομα αυξανόμενες αξίες ριψοκίνδυνων περιουσιακών στοιχείων όπως οι αμερικανικές και παγκόσμιες μετοχές.


Αυτή η παρατεταμένη περίοδος χαμηλού πληθωρισμού συνήθως εξηγείται από τη μετακίνηση των κεντρικών τραπεζών σε αξιόπιστες πολιτικές στόχευσης του πληθωρισμού μετά τις χαλαρές νομισματικές πολιτικές της δεκαετίας του 1970 και την προσήλωση των κυβερνήσεων σε σχετικά συντηρητικές δημοσιονομικές πολιτικές (με ουσιαστική τόνωση μόνο κατά τη διάρκεια ύφεσης). Όμως, πιο σημαντικές από τις πολιτικές από την πλευρά της ζήτησης ήταν οι πολλές θετικές κρίσεις της προσφοράς, οι οποίες αύξησαν τη δυνητική ανάπτυξη και μείωσαν το κόστος παραγωγής, διατηρώντας έτσι τον πληθωρισμό υπό έλεγχο.


Κατά τη μεταψυχροπολεμική εποχή της υπερ-παγκοσμιοποίησης, η Κίνα, η Ρωσία και άλλες οικονομίες των αναδυόμενων αγορών ενσωματώθηκαν περισσότερο στην παγκόσμια οικονομία, προμηθεύοντάς την με αγαθά, υπηρεσίες, ενέργεια και εμπορεύματα χαμηλού κόστους. Η μεγάλης κλίμακας μετανάστευση από τον Παγκόσμιο Νότο στον Βορρά κράτησε ένα όριο στους μισθούς στις προηγμένες οικονομίες, οι τεχνολογικές καινοτομίες μείωσαν το κόστος παραγωγής πολλών αγαθών και υπηρεσιών και η σχετική γεωπολιτική σταθερότητα επέτρεψε την αποτελεσματική κατανομή της παραγωγής στις λιγότερο δαπανηρές τοποθεσίες χωρίς ανησυχίες για την ασφάλεια των επενδύσεων.


Αλλά το Great Moderation άρχισε να ραγίζει κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008 και στη συνέχεια κατά τη διάρκεια της ύφεσης του 2020 COVID-19. Και στις δύο περιπτώσεις, ο πληθωρισμός παρέμεινε αρχικά χαμηλός λόγω των κραδασμών της ζήτησης και οι χαλαρές νομισματικές, δημοσιονομικές και πιστωτικές πολιτικές εμπόδισαν την έναρξη του αποπληθωρισμού. Τώρα όμως ο πληθωρισμός έχει επιστρέψει, αυξάνοντας απότομα, ειδικά το περασμένο έτος, λόγω ενός μείγματος ζήτησης και συντελεστές προσφοράς.
Από την πλευρά της προσφοράς, η αντίδραση κατά της υπερ-παγκοσμιοποίησης έχει αποκτήσει δυναμική, δημιουργώντας ευκαιρίες για λαϊκιστές, νατιβιστές και προστατευτιστές πολιτικούς. Η δημόσια οργή για τις έντονες ανισότητες εισοδήματος και πλούτου έχει επίσης δημιουργηθεί, οδηγώντας σε περισσότερες πολιτικές για την υποστήριξη των εργαζομένων και των «αριστερών». Όσο καλοπροαίρετες κι αν είναι, αυτές οι πολιτικές συμβάλλουν τώρα σε μια επικίνδυνη σπείρα πληθωρισμού μισθών-τιμών.


Κάνοντας τα πράγματα χειρότερα, ο ανανεωμένος προστατευτισμός (τόσο από την αριστερά όσο και από τη δεξιά) έχει περιορίσει το εμπόριο και την κίνηση κεφαλαίων. Οι πολιτικές εντάσεις (τόσο εντός όσο και μεταξύ των χωρών) οδηγούν μια διαδικασία αναζωογόνησης (και « φιλικής στήριξης »). Η πολιτική αντίσταση στη μετανάστευση έχει περιορίσει την παγκόσμια μετακίνηση ανθρώπων, ασκώντας πρόσθετη ανοδική πίεση στους μισθούς. Οι λόγοι εθνικής ασφάλειας και στρατηγικής έχουν περιορίσει περαιτέρω τις ροές τεχνολογίας, δεδομένων και πληροφοριών. Και τα νέα εργασιακά και περιβαλλοντικά πρότυπα, όσο σημαντικά και αν είναι, εμποδίζουν τόσο το εμπόριο όσο και τις νέες κατασκευές.


Αυτή η βαλκανοποίηση της παγκόσμιας οικονομίας είναι βαθιά στασιμοπληθωριστική και συμπίπτει με τη δημογραφική γήρανση, όχι μόνο στις ανεπτυγμένες χώρες, αλλά και σε μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες όπως η Κίνα . Επειδή οι νέοι τείνουν να παράγουν και να αποταμιεύουν, ενώ οι ηλικιωμένοι ξοδεύουν τις αποταμιεύσεις τους, αυτή η τάση είναι επίσης στασιμοπληθωριστική.


Το ίδιο ισχύει και για τη σημερινή γεωπολιτική αναταραχή. Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία, και η απάντηση της Δύσης σε αυτόν, έχει διαταράξει το εμπόριο ενέργειας, τροφίμων, λιπασμάτων, βιομηχανικών μετάλλων και άλλων εμπορευμάτων. Η δυτική αποσύνδεση από την Κίνα επιταχύνεται σε όλες τις διαστάσεις του εμπορίου (αγαθά, υπηρεσίες, κεφάλαιο, εργασία, τεχνολογία, δεδομένα και πληροφορίες). Άλλοι στρατηγικοί αντίπαλοι στη Δύση μπορεί σύντομα να προσθέσουν στον όλεθρο. Η υπέρβαση του ορίου των πυρηνικών όπλων από το Ιράν θα προκαλούσε πιθανώς στρατιωτικά πλήγματα από το Ισραήλ ή ακόμα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας ένα τεράστιο πετρελαϊκό σοκ και η Βόρεια Κορέα εξακολουθεί να ακονίζει τακτικά το πυρηνικό της σπαθί.


Τώρα που το δολάριο ΗΠΑ έχει πλήρως εξοπλιστεί για στρατηγικούς σκοπούς και σκοπούς εθνικής ασφάλειας, η θέση του ως το κύριο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα μπορεί να αρχίσει να μειώνεται και ένα ασθενέστερο δολάριο θα ανάβαζε φυσικά στις πληθωριστικές πιέσεις. Ένα παγκόσμιο σύστημα συναλλαγών χωρίς τριβές απαιτεί ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα χωρίς τριβές. Αλλά οι σαρωτικές πρωτογενείς και δευτερεύουσες κυρώσεις έχουν ρίξει άμμο σε αυτό το καλά λαδωμένο μηχάνημα, αυξάνοντας μαζικά το κόστος συναλλαγών του εμπορίου.


Πάνω από όλα, η κλιματική αλλαγή είναι επίσης στασιμοπληθωριστική . Οι ξηρασίες, τα κύματα καύσωνα, οι τυφώνες και άλλες καταστροφές διαταράσσουν όλο και περισσότερο την οικονομική δραστηριότητα και απειλούν τη σοδειά (με αποτέλεσμα να αυξάνουν τις τιμές των τροφίμων). Ταυτόχρονα, οι απαιτήσεις για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές οδήγησαν σε ανεπαρκείς επενδύσεις στη χωρητικότητα ορυκτών καυσίμων πριν οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας φτάσουν στο σημείο που μπορούν να καλύψουν τη διαφορά. Οι σημερινές μεγάλες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας ήταν επομένως αναπόφευκτες.
Οι πανδημίες θα είναι επίσης μια επίμονη απειλή, δίνοντας περαιτέρω ώθηση στις προστατευτικές πολιτικές καθώς οι χώρες σπεύδουν να συσσωρεύσουν κρίσιμες προμήθειες τροφίμων, φαρμάκων και άλλων βασικών αγαθών. Μετά από δυόμισι χρόνια COVID-19, έχουμε πλέον ευλογιά των πιθήκων . Και λόγω των ανθρώπινων καταπατήσεων σε εύθραυστα οικοσυστήματα και της τήξης του μόνιμου παγετού της Σιβηρίας , μπορεί σύντομα να έχουμε να κάνουμε με επικίνδυνους ιούς και βακτήρια που έχουν αποκλειστεί εδώ και χιλιετίες.


Τέλος, ο κυβερνοπόλεμος παραμένει μια υποτιμημένη απειλή για την οικονομική δραστηριότητα και ακόμη και τη δημόσια ασφάλεια. Οι εταιρείες και οι κυβερνήσεις είτε θα αντιμετωπίσουν περισσότερες στασιμοπληθωριστικές διαταραχές στην παραγωγή είτε θα πρέπει να ξοδέψουν μια περιουσία για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο. Σε κάθε περίπτωση, το κόστος θα αυξηθεί.


Από την πλευρά της ζήτησης, οι χαλαρές και αντισυμβατικές νομισματικές, δημοσιονομικές και πιστωτικές πολιτικές δεν έχουν γίνει σφάλμα αλλά μάλλον χαρακτηριστικό του νέου καθεστώτος. Μεταξύ των σημερινών αυξανόμενων αποθεμάτων ιδιωτικού και δημοσίου χρέους (ως ποσοστό του ΑΕΠ) και των τεράστιων μη χρηματοδοτούμενων υποχρεώσεων των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και υγείας, τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δημόσιος τομέας αντιμετωπίζουν αυξανόμενους οικονομικούς κινδύνους. Οι κεντρικές τράπεζες έχουν εγκλωβιστεί έτσι σε μια «παγίδα χρέους»: κάθε προσπάθεια εξομάλυνσης της νομισματικής πολιτικής θα προκαλέσει αύξηση των βαρών εξυπηρέτησης του χρέους, οδηγώντας σε τεράστιες αφερεγγυότητες, διαδοχικές χρηματοπιστωτικές κρίσεις και επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία.


Καθώς οι κυβερνήσεις δεν μπορούν να μειώσουν τα υψηλά χρέη και τα ελλείμματα ξοδεύοντας λιγότερα ή αυξάνοντας τα έσοδα, όσες μπορούν να δανειστούν στο δικό τους νόμισμα θα καταφεύγουν όλο και περισσότερο στον «φόρο πληθωρισμού»: βασιζόμενοι σε απροσδόκητη αύξηση των τιμών για να εξαλείψουν τις μακροπρόθεσμες ονομαστικές υποχρεώσεις με σταθερά επιτόκια. .


Έτσι, όπως και στη δεκαετία του 1970, οι επίμονοι και επαναλαμβανόμενοι αρνητικοί κλυδωνισμοί της προσφοράς θα συνδυαστούν με χαλαρές νομισματικές, δημοσιονομικές και πιστωτικές πολιτικές για να προκαλέσουν στασιμοπληθωρισμό. Επιπλέον, οι υψηλοί δείκτες χρέους θα δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για στασιμοπληθωριστικές κρίσεις χρέους. Κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Στασιμοπληθωρισμού, και οι δύο συνιστώσες οποιουδήποτε παραδοσιακού χαρτοφυλακίου περιουσιακών στοιχείων – τα μακροπρόθεσμα ομόλογα και οι μετοχές των ΗΠΑ και του κόσμου – ενδεχομένως να υποστούν τεράστιες απώλειες.


Nouriel Roubini, Professor Emeritus of Economics at New York University’s Stern School of Business, is Chief Economist at Atlas Capital Team, CEO of Roubini Macro Associates, and Co-Founder of TheBoomBust.com.

Copyright: Project Syndicate, 2022.

www.project-syndicate.org

Σχετικα αρθρα

ΟΟΣΑ: Οι κορυφαίες οικονομίες διολισθαίνουν σε ύφεση, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία μειώνει την ανάπτυξη

admin

Προϋπολογισμός: Το 2022 προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 5,3%, έναντι 4,5% που είχε προβλεφθεί

admin

Το κόστος της αμφισβητούμενης αξιοπιστίας της Fed – M.A.EL-ERIAN

admin

IGB: Ο αγωγός «Δαυίδ» απέναντι στον «Γολιάθ»

admin

Οι διεθνείς αγορές ομολόγων πλησιάζουν το “σημείο μηδέν”

admin

ΕΕ: Πολιτική συμφωνία επί 3 μέτρων για την ενέργεια

admin

ALPHA BANK-Οι δευτερογενείς επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης: H σπειροειδής αύξηση τιμών- μισθών

admin

Παγκόσμιο τσουνάμι στην αγορά ομολόγων 

admin

(Ρωσικό) σαμποτάζ στους υπόγειους αγωγούς Nord Stream;

admin

Κίνα: «Η διπλωματία της παγίδας του χρέους»

admin

Γιατί οι επενδυτές πρέπει να περιμένουν ακόμη μεγαλύτερη αστάθεια στις αγορές

admin

Πολεμική οικονομία και ενεργειακή κρίση στην Ευρώπη δεν θα τελειώσουν μαζί με τον χειμώνα

admin