Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, η Κίνα ήταν αποφασισμένη να μην υποκύψει στην αμερικανική πίεση για το εμπόριο. Τώρα εξετάζει τρόπους να αποφύγει τη μετωπική σύγκρουση.
Αντιμετωπίζοντας μια ακόμη μεγαλύτερη οικονομική επίθεση από μια δεύτερη προεδρία Τραμπ σε μια περίοδο πιο βραδείας ανάπτυξης στο εσωτερικό, το Πεκίνο ενδέχεται να ακολουθήσει το παράδειγμα της Ιαπωνίας της δεκαετίας του 1980—σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα που θεωρεί ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντά του.
Σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ της Wall Street Journal, που επικαλείται συμβούλους της κινεζικής κυβέρνησης, η Κίνα, όπως η Ιαπωνία πριν από τέσσερις δεκαετίες, εξετάζει το ενδεχόμενο να περιορίσει την ποσότητα ορισμένων αγαθών που εξάγονται στις ΗΠΑ. Με αυτό τον τρόπο πιστεύει ότι θα πείσει τον Τραμπ να περιορίσει τους δασμούς.
Τι είχε κάνει το Τόκιο
Η υιοθέτηση από το Τόκιο των λεγόμενων εθελοντικών περιορισμών στις εξαγωγές (VERs) για να περιορίσει τις εξαγωγές αυτοκινήτων στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1980 βοήθησε να αποτραπεί η επιβολή υψηλότερων εισαγωγικών δασμών από την Ουάσιγκτον.
Μια παρόμοια κίνηση από το Πεκίνο, ειδικά σε τομείς που απασχολούν ιδιαίτερα την Ουάσιγκτον, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και οι μπαταρίες, θα μπορούσε να μετριάσει την κριτική από τις ΗΠΑ και άλλες χώρες σχετικά με τις «οικονομικές ανισορροπίες» της Κίνας: εταιρείες που επιδοτούνται μαζικά, παράγουν προϊόντα με ελάχιστα κέρδη, αλλά κατακλύζουν τις παγκόσμιες αγορές εις βάρος των κατασκευαστών άλλων χωρών.
Ο πρόεδρος Τραμπ έχει ήδη επιβάλει νέους δασμούς 20% στην Κίνα, επιπλέον εκείνων που είχαν τεθεί κατά την πρώτη του θητεία και διατηρήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν. Δεν έχουν πραγματοποιηθεί ακόμη διαπραγματεύσεις μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον. Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου μήνα, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τις πρακτικές της Κίνας που «δημιουργούν στρεβλώσεις» στην αγορά, κατά την εναρκτήρια επικοινωνία του με τον Κινέζο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Χε Λιφένγκ, ο οποίος αναμένεται να είναι ο κύριος διαπραγματευτής της Κίνας με τη διοίκηση Τραμπ.
Σύμφωνα με τους συμβούλους της κινεζικής κυβέρνησης, η πιθανή πίεση από τις ΗΠΑ σε αυτό το ζήτημα είναι ένας από τους λόγους που οι οικονομικοί αξιωματούχοι της Κίνας εξετάζουν το ενδεχόμενο να μιμηθούν πτυχές της ιαπωνικής προσέγγισης. Η ηγεσία του Σι έχει υποδείξει την πρόθεσή της να επιδιώξει μια συμφωνία με τη διοίκηση Τραμπ, ώστε να αποτρέψει σφοδρότερες εμπορικές επιθέσεις.
Πώς εφαρμόστηκαν οι περιορισμοί στις εξαγωγές αυτοκινήτων
Η Ιαπωνία συμφώνησε για πρώτη φορά να περιορίσει τις εξαγωγές αυτοκινήτων το 1981. Ως αποτέλεσμα, οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά περίπου 8% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Ο Νταγκ Έρβιν, καθηγητής οικονομικών στο Dartmouth College και συγγραφέας του βιβλίου Clashing over Commerce, σημειώνει ότι οι περιορισμοί ήταν ιδιαίτερα δεσμευτικοί στα μέσα της δεκαετίας του 1980. Ωστόσο, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι VERs δεν ήταν πλέον απαραίτητοι, εν μέρει επειδή μέχρι τότε οι ιαπωνικές εταιρείες κατασκεύαζαν αυτοκίνητα για την αμερικανική αγορά σε τοπικές μονάδες παραγωγής.
Ένας λόγος που η Ιαπωνία ήταν πρόθυμη να περιορίσει τις εξαγωγές ήταν ότι οι εταιρείες της μπορούσαν να χρεώνουν υψηλότερη τιμή ανά αυτοκίνητο σε μικρότερη ποσότητα πωλήσεων, σύμφωνα με τον Έρβιν. Η μέση τιμή ενός ιαπωνικού αυτοκινήτου αυξήθηκε κατά περίπου 1.000 δολάρια, δηλαδή περίπου 3.500 δολάρια σε σημερινές τιμές, ενώ η Ιαπωνία άρχισε επίσης να εξάγει μεγαλύτερα και υψηλότερης ποιότητας αυτοκίνητα ως αποτέλεσμα των περιορισμών.
Τι εξετάζει το Πεκίνο και τι δεν αλλάζει
Αντίστοιχα, σύμφωνα με Κινέζους συμβούλους, το Πεκίνο ενδέχεται επίσης να εξετάσει το ενδεχόμενο διαπραγμάτευσης περιορισμών στις εξαγωγές ηλεκτρικών οχημάτων και μπαταριών, με αντάλλαγμα επενδυτικές ευκαιρίες στους συγκεκριμένους τομείς στις ΗΠΑ. Κατά την άποψη ορισμένων αξιωματούχων, αυτό θα μπορούσε να είναι μια ελκυστική πρόταση για τον Τραμπ, ο οποίος κατά καιρούς έχει δείξει προθυμία να δεχτεί περισσότερες κινεζικές επενδύσεις στις ΗΠΑ, παρότι μέλη της κυβέρνησής του αντιτίθενται σθεναρά σε αυτό
Η συζήτηση για τους περιορισμούς στις εξαγωγές δεν σημαίνει ότι το Πεκίνο σκοπεύει να αλλάξει την πολιτική του που βασίζεται στη μεταποίηση, προειδοποιούν οι Κινέζοι σύμβουλοι. Αντίθετα, ορισμένοι αξιωματούχοι το βλέπουν ως ένα διαπραγματευτικό χαρτί που μπορεί να χρησιμοποιήσει το Πεκίνο απέναντι στην ομάδα Τραμπ και ενδεχομένως να βοηθήσει την Κίνα να ανέβει στην αλυσίδα αξίας.