Και επίσημα προφυλακισμένος είναι πλέον εδώ και λίγες ώρες ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο κορυφαίος πολιτικός αντίπαλος του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, απόφαση πυροδότησε περαιτέρω διαδηλώσεις διαμαρτυρίας και αναμένεται να ταρακουνήσει τις αγορές.
Ο Εκρέμ Ιμάμογλου, δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης και βασικό στέλεχος του αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, γνωστού ως CHP, προφυλακίστηκε με την κατηγορία της διαφθοράς. Το υπουργείο Εσωτερικών της χώρας, μετά την προφυλάκιση, ανακοίνωσε ότι αναστέλλονται τα καθήκοντά του.
Ενδειξη αστάθειας σύμφωνα με το -
Ο Ιμάμογλου μπορεί να παραμείνει στη φυλακή για χρόνια, γεγονός που τον εμποδίζει να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος στις εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για το 2028, προσφέροντας ανακούφιση στον Ερντογάν. Οι επενδυτές εξέλαβαν την κράτηση του δημάρχου και τις επακόλουθες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις ως ένδειξη αστάθειας και διάβρωσης των κρατικών θεσμών της Τουρκίας, όπως αναφέρει το -.
Οι τουρκικές αγορές σημείωσαν από τις μεγαλύτερες πτώσεις παγκοσμίως μετά την προφυλάκιση του Ιμάμογλου, ενώ η κεντρική τράπεζα προσπαθεί να μετριάσει τις επιπτώσεις με μια αιφνιδιαστική συνάντηση την Κυριακή με τους κορυφαίους δανειστές της χώρας.
Ο αντίκτυπος στην οικονομία θα είναι κρίσιμος για τον Ερντογάν, καθώς διαχειρίζεται αυτή την τελευταία εσωτερική πολιτική κρίση – μία από τις πολλές κατά τη διάρκεια των 22 χρόνων του στην εξουσία – με το αυξανόμενο κόστος ζωής στην Τουρκία να έχει ήδη πλήξει τη δημοτικότητα του κόμματός του. Η αντίδραση των δυτικών συμμάχων – οι οποίοι εξαρτώνται όλο και περισσότερο από την Τουρκία για την περιφερειακή ασφάλεια – ήταν συγκρατημένη.
«Τα τουρκικά κεφάλαια θα βρεθούν υπό νέα πίεση μετά τη σύλληψη του Ιμάμογλου, αλλά ο Ερντογάν πιθανότατα στοιχηματίζει ότι αυτό δεν θα διαρκέσει πολύ», δήλωσε ο Βολφάνγκο Πιτσόλι, συν-πρόεδρος της εταιρείας συμβούλων Teneo, στο -. «Οι ξένοι εταίροι της Τουρκίας είναι απίθανο να ασκήσουν ουσιαστική πίεση».
Δημοφιλής πολιτική προσωπικότητα από το 2019
Η σύλληψη-σοκ του Ιμάμογλου την Τετάρτη ήρθε μία ημέρα μετά την ανάκληση του πανεπιστημιακού του διπλώματος από τις αρχές – υποχρεωτική προϋπόθεση για να θέσει υποψηφιότητα για υψηλό αξίωμα. Το δικαστήριο της Κωνσταντινούπολης που εξέτασε τους ισχυρισμούς την Κυριακή αποφάσισε κατά της επίσημης σύλληψης για ξεχωριστές κατηγορίες για τρομοκρατία, αλλά ο Ιμάμογλου θα παραμείνει στη φυλακή για την έρευνα διαφθοράς.
Ο 54χρονος δήμαρχος αποτελεί μια εξαιρετικά δημοφιλή πολιτική προσωπικότητα από το 2019, όταν νίκησε τον εκλεκτό υποψήφιο του Ερντογάν στις τοπικές εκλογές. Όταν επανέλαβε την επιτυχία του στην κάλπη εναντίον ενός άλλου συμμάχου του Ερντογάν πέρυσι, βοήθησε επίσης την κύρια ομάδα της αντιπολίτευσης CHP να νικήσει το κυβερνών κόμμα στην εθνική ψηφοφορία για πρώτη φορά στην ιστορία.
Ο Ιμάμογλου έγινε τόσο δημοφιλής μεταξύ των ψηφοφόρων που ήταν προγραμματισμένο να ανακηρυχθεί την Κυριακή ως ο υποψήφιος πρόεδρος του κόμματός του για την ψηφοφορία του 2028. Όμως οι αποφάσεις των τουρκικών αρχών να ακυρώσουν το πανεπιστημιακό του πτυχίο και να τον στείλουν στη φυλακή επέφεραν τεράστιο -αν όχι μοιραίο- πλήγμα στο πολιτικό του μέλλον.
«Θα απομακρύνουμε μαζί αυτόν τον μαύρο λεκέ που έχει μπει στη δημοκρατία μας. Στέκομαι όρθιος, δεν θα υποκλιθώ ποτέ», δήλωσε ο Ιμάμογλου σε γραπτή δήλωση λίγο μετά τη σύλληψή του, επαναλαμβάνοντας το δημοφιλές προεκλογικό σύνθημα που χρησιμοποίησε στις δημοτικές εκλογές: «Όλα θα πάνε καλά».
Τι εκμεταλλεύεται ο Ερντογάν
Η έρευνα σηματοδοτεί μια νέα κλιμάκλωση σε ένα κύμα συλλήψεων και ερευνών που άρχισε να στοχοποιεί πολιτικούς της αντιπολίτευσης, δημοσιογράφους και άλλους αντιφρονούντες από την αρχή του έτους.
Ορισμένοι από τους επικριτές του λένε ότι ο Ερντογάν απλώς προσπαθεί να αποδυναμώσει την αντιπολίτευση – κατηγορία που η κυβέρνηση αρνείται, λέγοντας ότι η κράτηση του Ιμάμογλου δεν έχει καμία σχέση με τον πρόεδρο ή το κόμμα του.
Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο Ερντογάν χρησιμοποιεί τις αλλαγές στην παγκόσμια ισορροπία δυνάμεων για να μεγιστοποιήσει τα κέρδη του στο εσωτερικό: έχει καλή σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και απολαμβάνει στενούς δεσμούς με τον Βλαντιμίρ Πούτιν της Ρωσίας. Το διευρυνόμενο στρατιωτικό αποτύπωμα της Τουρκίας καθιστά τον Ερντογάν βασικό διαμεσολαβητή ισχύος σε περιφερειακές συγκρούσεις από την Ουκρανία έως τη Συρία και χρήσιμο σύμμαχο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς το μπλοκ ανησυχεί για μια πιθανή υποχώρηση των ΗΠΑ.
Ο αντίκτυπος στην οικονομία
Το πιο σημαντικό πλήγμα από την κράτηση του Ιμάμογλου αφορά την οικονομία, καθώς η αστάθεια που εκτυλίσσεται στις αγορές κινδυνεύει να ακυρώσει τα οικονομικά κέρδη των τελευταίων δύο ετών.
Ως σφοδρός επικριτής των συμβατικών οικονομικών πολιτικών που βασίζονται στα υψηλά επιτόκια για την ανάσχεση του πληθωρισμού, ο Ερντογάν κατάπιε την υπερηφάνεια του το 2023 και επανέφερε τον πρώην σύμμαχό του Μεχμέτ Σιμσέκ ως υπουργό Οικονομικών.
Μαζί επόπτευσαν μια περίοδο κατά την οποία η κεντρική τράπεζα αύξησε τα επιτόκια στο 50% -το υψηλότερο από τότε που ο Ερντογάν άρχισε να κυβερνά την Τουρκία το 2003- και τα διατήρησε εκεί αρκετά ώστε η Τουρκία να συσσωρεύσει συναλλαγματικά αποθέματα μετά από χρόνια στο κόκκινο.
Ο πληθωρισμός, που εξακολουθεί να κυμαίνεται γύρω στο 40%, έδειχνε επιτέλους σημάδια ύφεσης, αφού χρόνια ανεξέλεγκτης αύξησης των τιμών έσπρωξαν πολλούς Τούρκους στη φτώχεια και τους απομάκρυναν από το κυβερνών κόμμα του Ερντογάν.
Από τη σύλληψη του Ιμάμογλου, το κόστος δανεισμού της Τουρκίας εκτινάχθηκε, οι μετοχές κατέρρευσαν και η λίρα έχασε πάνω από 3%.
Η κεντρική τράπεζα παρενέβη, με τους δανειστές να πωλούν έως και 9 δισεκατομμύρια δολάρια την πρώτη ημέρα της μεταβλητότητας για να ανακόψουν την πτώση της λίρας και να αποτρέψουν την υποδαύλιση του πληθωρισμού.
Η νομισματική αρχή θα συναντηθεί με τους δανειστές την Κυριακή για να συζητήσει τον συντονισμό των μελλοντικών μέτρων για την ηρεμία των αγορών, δήλωσαν άνθρωποι με άμεση γνώση του θέματος, ζητώντας να μην κατονομαστούν, καθώς η συνάντηση είναι ιδιωτική.
Μαζικές διαδηλώσεις παρά τις απαγορεύσεις
Εκατοντάδες χιλιάδες Τούρκοι βγήκαν στους δρόμους τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, αψηφώντας διάφορες απαγορεύσεις για διαδηλώσεις. Ο κυβερνήτης της Κωνσταντινούπολης έθεσε περιορισμούς στις μετακινήσεις προς και από την πόλη για να εμποδίσει την εξάπλωσή τους.
Παρόλα αυτά, ο Ερντογάν -ο λόγος οργής των αντικυβερνητικών διαδηλωτών- δεν φαίνεται να επηρεάζεται. Όπως συνέβη και το 2013 κατά τη διάρκεια των πολύμηνων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που ξεκίνησαν από την Κωνσταντινούπολη και εξαπλώθηκαν σε μεγάλο μέρος της Τουρκίας, ο πρόεδρος έγινε σταδιακά πιο συγκρουσιακός στις δημόσιες ομιλίες του.
«Είναι ένας αδιέξοδος δρόμος», δήλωσε ο Ερντογάν αφού το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης κάλεσε τους οπαδούς του να οργανώσουν μαζικές διαμαρτυρίες. «Οι μέρες που η τρομοκρατία των δρόμων καθόριζε την κατεύθυνση της πολιτικής ανήκουν πλέον στο παρελθόν, όπως ακριβώς και η παλιά Τουρκία».