Υπέρ της κατάργησης των δασμών μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης τάχθηκε ο Έλον Μασκ .
Σε βιντεοσκοπημένο μήνυμά του στο συνέδριο της ιταλικής Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, στη Φλωρεντία , ο σύμβουλος του προέδρου των ΗΠΑ , Ντόναλντ Τράμπ, δήλωσε πώς υποστηρίζει μια διατλαντική ζώνη ελεύθερου εμπορίου χωρίς δασμούς. Εξέφρασε μάλιστα την ελπίδα για στενή οικονομική συνεργασία μεταξύ Ευρώπης και Βόρειας Αμερικής. Κατά την άποψή του, στόχος πρέπει να είναι μια «κατάσταση μηδενικών δασμών μεταξύ Βόρειας Αμερικής και Ευρώπης».
Ο Μασκ έρχεται σε αντίθεση με την επιθετική δασμολογική πολιτική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ . Προφανώς βλέπει ότι δεν κλονίζεται μόνο η παγκόσμια τάξη με τους δασμούς, αλλά και η ίδια η επιχείρησή του και προσπαθεί να αλλάξει ρότα .
Η ανακοίνωση των δασμών μόνο,κόστισε στον Μασκ σχεδόν 18 δισεκατομμύρια δολάρια στη μετοχή της Tesla. Οι τιμές των μετοχών στην εταιρεία του έχουν κάνει βουτιά,μετά τη λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης».
Υπάρχουν άλλωστε αναφορές ότι ο δισεκατομμυριούχος Μασκ θα αποσυρθεί από την πολιτική των ΗΠΑ για να επικεντρωθεί περισσότερο στις εταιρείες του, καθώς οι ιδέες του για δραματικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες στις ΗΠΑ πυροδοτούν ήδη κοινωνικές αντιδράσεις.
Μεγάλες διαδηλώσεις πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα. Οι διοργανωτές έκαναν λόγο για «εκατομμύρια» συμμετεχόντων σε συνολικά περισσότερες από 1.300 συγκεντρώσεις .
Ο πρόεδρος Τραμπ γνωρίζει πώς αν συνεχιστούν, υπάρχει κίνδυνος να χάσει την πλειοψηφία στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές της επομένης χρονιάς και συνεπώς τη δυνατότητα να νομοθετεί.
Ιδεολόγημα οι δασμοί
Όλο και περισσότεροι οικονομολόγοι και επιχειρηματίες βλέπουν άλλωστε ότι Τραμπ ανάβει το φιτίλι που θα καταστρέψει την παγκόσμια τάξη, προωθώντας περισσότερο για ιδεολογικούς λόγους μια απερίσκεπτη δασμολογική πολιτική.
Όσοι γνωρίζουν άλλωστε τον Τραμπ λένε ότι από πολύ μικρός πίστευε ότι οι ξένοι έκλεβαν τον πλούτο των Αμερικανών. «Θα χρεώσουμε τις χώρες για την επιχειρηματική δραστηριότητα στη δική μας και για την αφαίρεση των θέσεων εργασίας και του πλούτου μας», είπε ο Αμερικανός πρόεδρος λίγο πριν ανακοινώσει τους δασμούς.
Οι φίλοι του πιστεύουν ότι είναι άχρηστο να προσπαθήσουν να τον πείσουν ότι ουδείς ξένος κλέβει το …μεσημεριανό γεύμα των Αμερικανών και ότι το ελεύθερο εμπόριο μπορεί να είναι επωφελές και για τα δύο μέρη.
Ο Τραμπ θέλει και τα 16 εκατομμύρια αυτοκίνητα που πωλούνται κάθε χρόνο στη χώρα του να κατασκευάζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ακόμα κι αν αυτός ο στόχος ήταν ορθολογικός, θα απαιτούσε πολλά χρόνια και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις. « Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν καταλαβαίνει ότι οι κατασκευαστές έχουν επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια σε αλυσίδες εφοδιασμού για να παράγουν οικονομικά προσιτά αυτοκίνητα για τη μεσαία τάξη και τώρα θα πρέπει να πολλαπλασιάσουν το κόστος για τον επαναπατρισμό τους», επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς. «Κάθε αυτοκίνητο θα γίνει περίπου 10.000 δολάρια πιο ακριβό ανεξάρτητα από το πού κατασκευάζεται. Εάν η Hyundai αυξήσει την τιμή ενός μοντέλου που κατασκευάζεται στη Νότια Κορέα, η Ford και η GM θα κατακτήσουν περισσότερο μερίδιο αγοράς. Αλλά με την πάροδο του χρόνου, θα αυξήσουν επίσης τις τιμές τους για να κερδίσουν περισσότερα. Αυτό συνέβη όταν ο Τραμπ αύξησε τους δασμούς στα πλυντήρια ρούχων στην πρώτη του θητεία, όλοι αυξήθηκαν κατά 12%.»
Υπάρχει άλλωστε, το παράδειγμα,το μοντέλο της «υποκατάστασης εισαγωγών» έχει ήδη κρατήσει την Ινδία στη φτώχεια για δεκαετίες.
Ο «γκουρού» των δασμών
Ο βασικός εμπορικός σύμβουλος του Τραμπ Πίτερ Ναβάρο, είπε στο Fox News ότι «οι δασμοί πρόκειται να αυξήσουν τα έσοδα των ΗΠΑ κατά 600 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, περίπου 6 τρισεκατομμύρια δολάρια σε μια περίοδο δέκα ετών».
Αλλά ο Ελον Μασκ, με μια σειρά αναρτήσεων στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης X, επέκρινε τον 75χρονο Ναβάρο και απόφοιτο του Χάρβαρντ, ότι δεν ξέρει από οικονομία. «Ένα διδακτορικό στην Οικονομία από το Χάρβαρντ είναι κάτι κακό, όχι καλό», έγραψε ο Μασκ, λέγοντας μάλιστα πώς ο Ναβάρο «έχει περισσότερο εγώ παρά …εγκέφαλο».
Ο Ναβάρο θεωρείται ο εγκέφαλος της εσφαλμένης φόρμουλας που χρησιμοποίησε ο Τραμπ για τον υπολογισμό των παγκόσμιων δασμών. Τις τελευταίες ημέρες είναι πανταχού παρών στην τηλεόραση, υπερασπιζόμενος το δασμολογικό πρόγραμμα του Τραμπ, αλλά δέχεται πυρά από πολλές πλευρές ότι οι συνταγές του στερούνται οικονομικής ουσίας.
«Εάν οι δασμοί παραμείνουν σε ισχύ για παρατεταμένη περίοδο, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα μπορούσε να αυξηθεί από 2,5% τον Φεβρουάριο σε 4,4% μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους», σύμφωνα με την UBS. Σε αυτό το σενάριο, η οικονομία θα βιώσει στασιμότητα φέτος και θα παραμείνει αρνητική το πρώτο εξάμηνο του επόμενου έτους, το οποίο τεχνικά θεωρείται ύφεση. Το ποσοστό ανεργίας, στο 4,1% τον Φεβρουάριο, θα μπορούσε να είναι περίπου 5,5% το επόμενο έτος.
Και έρχονται και αντίποινα
Το κακό είναι ότι οι προβλέψεις γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα αντίποινα των χωρών που πλήττονται. «Πρόκειται για ένα απερίσκεπτο πείραμα γιατί δεν λαμβάνει υπόψη τα αντίποινα, που μπορεί να οδηγήσουν σε παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο», λένε παράγοντες της αγοράς. Τόσο ο Καναδάς όσο και η Κίνα έχουν ήδη αρχίσει να αναλαμβάνουν δράση. Το Πεκίνο απάντησε την Παρασκευή, χωρίς να περιμένει διάλογο, με αμοιβαίους δασμούς 34%, που βύθισαν τα παγκόσμια χρηματιστήρια. Η Κίνα πρόσθεσε βέτο στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, που χρησιμοποιούνται για την κατασκευή ημιαγωγών στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στην Ευρώπη το πρόβλημα είναι χειρότερο, γιατί δεν έχουμε προς το παρόν,σχέδιο αντιμετώπισης, οπότε η κρίση μπορεί να είναι πιο σοβαρή.
Η ΕΕ επιμένει βέβαια να είναι προσεκτική : «Όλα τα χαρτιά είναι στο τραπέζι. Έχουμε ένα σταθερό σχέδιο αντιποίνων εάν χρειαστεί», είπε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν . Στη συνέχεια όμως έδειξε πρόθυμη να διαπραγματευτεί πριν επιβάλει κυρώσεις, δεδομένης της διαίρεσης που υπάρχει μεταξύ των 27 εταίρων.
Η φον Ντερ Λάιεν έχει την εξουσία να εφαρμόσει τον λεγόμενο μηχανισμό καταναγκασμού που εγκρίθηκε το 2023, ο οποίος επιτρέπει στην ΕΕ να αναστείλει τις υποχρεώσεις που σχετίζονται με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, πρόσβαση σε δημόσιους διαγωνισμούς ή περιορισμούς στις επενδύσεις και τη χρηματοδότηση.
Το μέτρο αυτό απαιτεί βέβαια την έγκριση του 55% των κρατών μελών και θα μπορούσε χτυπήσει εκεί που πονάει περισσότερο τις ΗΠΑ-στον τεχνολογικό τομέα, την ψυχή της Wall Street.
Ο πόλεμος των δασμών ανασύρει στις μνήμες τον προστατευτικό νόμο Smoot-Hawley , που ψηφίστηκε τον Ιούνιο του 1930, ο οποίος αύξησε τους συντελεστές σε περισσότερα από 20.000 εισαγόμενα προϊόντα στις ΗΠΑ, σε επίπεδα ρεκόρ. Μετά την έγκρισή του, πολλές χώρες αντέδρασαν, προκαλώντας το αμερικανικό εμπόριο να πέσει κατακόρυφα περισσότερο από 50%. Ορισμένοι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι ο νόμος Smoot-Hawley ήταν ο καταλύτης για τη Μεγάλη Ύφεση και ό,τι ακολούθησε…
Διαβάστε ακόμη
Κάτι τρέχει με τη λίστα Τραμπ: Δείτε τι δασμούς επιβάλλει πραγματικά η κάθε χώρα στις ΗΠΑ