Στο ράφι, μπήκαν από την ρωσική εταιρεία Gazprom τα σχέδια για την ανάπτυξη ενός νέου κόμβου διανομής φυσικού αερίου στην Τουρκία, κλείνοντας την πόρτα σε μια πιθανή προοπτική να ανακτήσει η Ρωσία τα ερείσματά της στις ευρωπαϊκές αγορές που έχασε μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Με τους αγωγούς Nord Stream προς τη Γερμανία εκτός λειτουργίας, και τη διέλευση φυσικού αερίου μέσω της Ουκρανίας να έχει λήξει το 2024, η Gazprom μελετούσε να ανοίξει «κερκόπορτα» για το φυσικό της αέριο προς την Ευρώπη, τη μεγαλύτερη εξαγωγική της αγορά, μέσω της Τουρκίας, που είναι ήδη συνδεδεμένη με δύο μεγάλους ρωσικούς αγωγούς.
Αλλά μετά από μήνες εξέτασης των επιλογών, η εταιρεία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η ιδέα δεν ήταν βιώσιμη και σταμάτησε σε μεγάλο βαθμό τις εργασίες, δήλωσαν άτομα που γνωρίζουν το θέμα, στο -.
Τα εσοδα της Gazprom, από την προμήθεια της Ευρώπης με φυσικό αέριο, πριν τον πόλεμο άγγιζαν τα 8 δισεκατομμύρια δολάρια τον μήνα.
Οι «προκλήσεις»
Στελέχη της εταιρείας, ήταν εξαρχής επιφυλακτικοί ως προς το αν το σχέδιο θα λειτουργούσε, δήλωσαν οι πηγές. Παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε διαφημίσει δημοσίως για το σχέδιο, η πρόταση πάντα αντιμετώπιζε σημαντικές προκλήσεις
Η Τουρκία δεν διαθέτει πλεονάζουσα χωρητικότητα των αγωγών προς τη νότια Ευρώπη και η Άγκυρα δεν ήταν πρόθυμη να αφήσει τη Gazprom να εμπορεύεται το φυσικό αέριο από κοινού.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά εξάλλου πρόταση για την απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού φυσικού αερίου μέχρι το τέλος του 2027.
Θα «ισοφάριζε» τις ροές του Nord Stream
Ο Πούτιν εξέφρασε για πρώτη φορά την ιδέα ενός κόμβου διανομής φυσικού αερίου με βάση την Τουρκία, τον Οκτώβριο του 2022, λίγες εβδομάδες μετά τη μυστηριώδη έκρηξη των αγωγών Nord Stream. Με την ενεργειακή επιρροή του Κρεμλίνου στην περιοχή να συρρικνώνεται ραγδαία, ο Ρώσος πρόεδρος παρουσίασε ένα σχέδιο ώστε το δίκτυο να δέχεται ροές ίσες με τη χωρητικότητα του κατεστραμμένου συνδέσμου Nord Stream, δηλαδή περίπου 55 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Το σχέδιο απαιτούσε υψηλή δαπάνη για επιπλέον αγωγούς διαμέσου της Μαύρης Θάλασσας. Αλλά ο Ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι θα ήταν «οικονομικά βιώσιμο» και πιο ασφαλές από άλλες ευρωπαϊκές διαδρομές.
Η πρόταση έτυχε της υποστήριξης της Τουρκίαε, η οποία έχει τη φιλοδοξία να γίνει ένα περιφερειακό κέντρο εμπορίας φυσικού αερίου.
Ωστόσο, παρά το ενδιαφέρον της Άγκυρας και τις διαβεβαιώσεις της Μόσχας το 2022 και το 2023 ότι οι διαπραγματεύσεις θα διαρκούσαν μόνο μήνες, το έργο δεν προχώρησε.
Έχανε όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον της
Καθώς η Gazprom εξέταζε τις λεπτομέρειες της πρότασης, έχανε όλο και περισσότερο το ενδιαφέρον της. Σύμφωνα με τις αρχικές συζητήσεις, η Τουρκία σχεδίαζε να διαθέσει στην αγορά το φυσικό αέριο, η ίδια, με την Gazprom να ενεργεί μόνο ως προμηθευτής, ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες. Η ρωσική εταιρεία δεν ήταν πρόθυμη να δώσει στην Τουρκία τόσο μεγάλο έλεγχο.
Η στάση της Τουρκίας δεν έχει αλλάξει και παραμένει πρόθυμη να συνεργαστεί με τη Ρωσία σύμφωνα με Τούρκο αξιωματούχο που γνωρίζει το θέμα, ο οποίος μίλησε στο -, υπό τον όρο της ανωνυμίας. Ωστόσο, η διαδικασία έχει καθυστερήσει εδώ και αρκετό καιρό, παραδέχτηκε.
Το υπουργείο Ενέργειας της Τουρκίας αρνήθηκε να σχολιάσει. Η Botas, η οποία διαχειρίζεται τους αγωγούς φυσικού αερίου της χώρας, επίσης αρνήθηκε να σχολιάσει.
Η αναβολή του έργου δεν επηρεάζει τις τρέχουσες συναλλαγές της Gazprom με την Τουρκία, η οποία παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους αγοραστές φυσικού αερίου της. Ωστόσο, δείχνει πώς η Ρωσία, κάποτε ο μεγαλύτερος προμηθευτής φυσικού αερίου μέσω αγωγών στην Ευρώπη, έχει λίγες επιλογές για να ανακτήσει την επιρροή της στην περιοχή στο τρέχον πολιτικό κλίμα.
–