Δύο πράγματα που αφορούν την αμερικανική οικονομία κρατούν ξύπνιο τα βράδια τον διάσημο οικονομολόγο και ένα εκ των πλέον έμπειρων αναλυτών της αγοράς, Μοχάμεντ Ελ Εριάν.
Μιλώντας αυτή την εβδομάδα για τις μεγαλύτερες ανησυχίες του σχετικά με την οικονομία των ΗΠΑ, ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν επεσήμανε δύο συγκεκριμένα ζητήματα που, όπως είπε, τον κρατούν ξύπνιο τα βράδια: οι καταναλωτές με χαμηλότερο εισόδημα και το συσσωρευμένο χρέος στην οικονομία. «Αυτά τα δύο πράγματα αποτελούν πιθανούς τομείς πίεσης και θα επιδεινωθούν εάν κάνουμε κάποιο πολιτικό λάθος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Τι θα μπορούσε όμως να πάει στραβά;
Οι Αμερικανοί με χαμηλότερο εισόδημα περιορίζουν τις δαπάνες
Τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα βρίσκονται υπό «σημαντική» οικονομική πίεση. Αυτή η πίεση θα μπορούσε να εξαπλωθεί σε όλη την οικονομία εάν οι Αμερικανοί με χαμηλότερα εισοδήματα αρχίσουν να περιορίζουν σημαντικά τις δαπάνες τους, εξήγησε ο Ελ Έριαν επισημαίνοντας το συσσωρευμένο βάρος λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού και του υψηλότερου χρέους που έχει αντιμετωπίσει η συγκεκριμένη ομάδα τα τελευταία χρόνια.
Ο πληθωρισμός, για παράδειγμα, έχει ξεπεράσει την αύξηση των μισθών μετά φόρων για τα νοικοκυριά με χαμηλότερο εισόδημα στις ΗΠΑ από την αρχή του έτους, σύμφωνα με έκθεση της Bank of America.
Οι Αμερικανοί αντιμετωπίζουν επίσης μεγαλύτερα βάρη όσον αφορά τα χρέη τους. Το συνολικό χρέος των νοικοκυριών στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατά 197 δισ. δολάρια επιπλέον κατά το τρίτο τρίμηνο, φτάνοντας στα 18,5 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Fed στη Νέα Υόρκη.
Πολλοί Αμερικανοί αισθάνονται επίσης αβεβαιότητα για το μελλοντικό τους εισόδημα, πρόσθεσε ο Ελ Εριάν, επισημαίνοντας τα πρόσφατα αδύναμα στοιχεία για την αγορά εργασίας. Ο φετινός Οκτώβριος ήταν ο χειρότερος σε απολύσεις εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες. Αυξάνονται επίσης οι ανησυχίες σχετικά με το ενδεχόμενο η Τεχνητή Νοημοσύνη να «καταπιεί» θέσεις εργασίας.
Αυτές οι πιέσεις έχουν αρχίσει ήδη να επηρεάζουν τους Αμερικανούς με χαμηλότερο εισόδημα. Η ομάδα αυτή βλέπει τη μεγαλύτερη αύξηση στα νοικοκυριά που τα βγάζουν δύσκολα πέρα ή που δαπανούν πάνω από το 95% του εισοδήματός τους σε είδη πρώτης ανάγκης, σύμφωνα με την BofA.
«Βρίσκονται κοντά σε ύφεση», είπε ο Ελ Εριάν. «Εάν τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα σταματήσουν να ξοδεύουν, όχι επειδή δεν θέλουν να ξοδέψουν, αλλά επειδή δεν είναι σε θέση να ξοδέψουν, αυτό θα επηρεάσει αρνητικά την οικονομία στο σύνολό της», πρόσθεσε.
Οι καταναλωτικές δαπάνες αποτελούν σημαντικό στοιχείο της οικονομικής ανάπτυξης, καθώς αποτελούν περίπου το 68% του ΑΕΠ των ΗΠΑ.
Το αμερικανικό χρέος
Οι ΗΠΑ, τόσο ο δημόσιος όσο και ο ιδιωτικός τομέας- έχουν συσσωρεύσει μεγάλο χρέος τα τελευταία χρόνια. Η ανησυχία είναι ότι μεγάλο μέρος αυτού πιθανότατα θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί με υψηλότερα επιτόκια, ασκώντας ενδεχομένως πίεση στους δανειολήπτες.
Αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να επηρεάσει ιδιαίτερα συγκεκριμένους τομείς όπως τα εμπορικά ακίνητα, όπου είδαμε ένα κύμα δανείων που ελήφθησαν με χαμηλότερα επιτόκια κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Δάνεια γραφείων αξίας άνω των 21 δισεκατομμυρίων δολαρίων που υποστηρίζουν εμπορικά στεγαστικά δάνεια λήγουν μέχρι το τέλος του 2026, σύμφωνα με ανάλυση της CoStar τον Σεπτέμβριο.
Η οικονομία έχει επίσης εμφανίσει και άλλα σημάδια δυσπραγίας για τους δανειολήπτες. Το ποσοστό καθυστέρησης σε όλα τα δάνεια στις εμπορικές τράπεζες έχει αυξηθεί σταθερά τα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με στοιχεία της Fed.
Εν τω μεταξύ, οι πτωχεύσεις στις ΗΠΑ εκτοξεύτηκαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών αυτό το καλοκαίρι.
Παρόλα αυτά, ο Ελ Εριάν δεν συμφωνεί με την ιδέα ότι οι ΗΠΑ οδεύουν προς χρηματοπιστωτική ή πιστωτική κρίση. «Οι κατσαρίδες είναι δυσάρεστες. Έρχονται σε ομάδες, αλλά δεν διαβρώνουν την ακεραιότητα του συστήματος», είπε, αναφερόμενος σε πρόσφατο σχόλιο του επικεφαλής της JPMorgan, Τζέιμι Ντάιμον,που θέλησε να προειδοποιήσει για την κατάσταση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στις ΗΠΑ, θεωρώντας ότι οι απώλειες από αυτά τα δάνεια μπορεί να αποδειχθούν μόνο η αρχή.
«Δεν νομίζω ότι πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι θα έχουμε αυτά τα ατυχήματα, αυτά τα πιστωτικά ατυχήματα. Θα έχουμε κάποια οικονομικά ατυχήματα, αλλά δεν νομίζω ότι θα έχουμε κάποιο συστημικό σοκ», πρόσθεσε ο Ελ Εριάν.
Με πληροφορίες από Business Insider