Ο Κεν Όνο, ένας από τους πιο προβεβλημένους μαθηματικούς της γενιάς του και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια, κάνει μία κίνηση που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητη.
Στα 57 του, εγκαταλείπει την ακαδημαϊκή σταδιοδρομία –και μία μονιμότητα που πολλοί θα ζήλευαν– για να εργαστεί σε μία νεοσύστατη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης στη Silicon Valley, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Wall Street Journal.
Το ακόμη πιο εντυπωσιακό: η εταιρεία, Axiom Math, ανήκει στη 24χρονη πρώην φοιτήτριά του, Καρίνα Χονγκ, ένα παιδί-θαύμα των μαθηματικών.
Από τη μαθηματική θεωρία στα… startups
Για δεκαετίες, ο Όνο θεωρούνταν ένας ακαταμάχητος «πολυπράγμων» των μαθηματικών. Εργάστηκε στη θεωρία αριθμών σε πεδία όπως οι συντελεστικές ιδιότητες του Ραμανούτζαν και η «σκιώδης ομορφιά» (umbral moonshine), αλλά παράλληλα βρέθηκε σε ολυμπιακές ομάδες κολύμβησης, στο NSA, ακόμη και σε διαφημιστικό σποτ για μπύρα — όπου πιστοποιούσε ότι 64 είναι μικρότερο από 80.
Όμως τα τελευταία δύο χρόνια κάτι άλλαξε. Ο «φυσικά νοήμων », όπως αστειευόταν ο ίδιος σε αντιδιαστολή με την τεχνητή νοημοσύνη, είδε τα μοντέλα AI να κάνουν εντυπωσιακά άλματα.
Την άνοιξη, συμμετείχε σε ένα συμπόσιο στο οποίο μαθηματικοί έθεταν στα συστήματα πραγματικά ερευνητικά προβλήματα. Και εκεί, όπως παραδέχεται, «κλονίστηκε».
«Το προβάδισμα που είχα έναντι των μοντέλων μειωνόταν. Και σε τομείς εκτός της ειδίκευσής μου, τα μοντέλα με ξεπερνούσαν ήδη», λέει στη WSJ.
Τους επόμενους μήνες ένιωσε σαν να «πενθεί την ταυτότητά του». Ώσπου ήρθε η ανατροπή: μια προσωπική «επιφώτιση» ότι τα μοντέλα δεν απειλούν τη δουλειά του, αλλά ανοίγουν μια νέα εποχή στη μαθηματική έρευνα.
Το τηλεφώνημα στην Καρίνα Χονγκ
Η Καρίνα Χονγκ, η πρώην φοιτήτριά του, είχε ήδη διαγράψει εκρηκτική πορεία: αποφοίτηση από το MIT σε τρία χρόνια, κορυφαία ερευνητικά βραβεία Morgan και Schafer, Ρόουντς, ακαδημαϊκή πορεία στο Στάνφορντ για παράλληλο JD και PhD.
Όμως εγκατέλειψε τα πάντα για να ιδρύσει την Axiom Math – μια εταιρεία με στόχο την ανάπτυξη ενός «AI μαθηματικού» που θα μπορεί όχι μόνο να λύνει προβλήματα και να εντοπίζει νέα, αλλά και να συντάσσει πλήρως τεκμηριωμένες αποδείξεις.
Με χρηματοδότηση 64 εκατ. δολαρίων, προσέλκυσε ερευνητές από τη Meta – μεταξύ τους τον πρωτοπόρο Φρανσουά Σαρτόν– και, τελικά, τον μέντορά της.
«Ο Κεν Όνο είναι το είδωλο αμέτρητων μαθηματικών», λέει η ίδια στην εφημερίδα. Για εκείνη, η πρόσληψή του ήταν «αυτονόητη».
Ο ρόλος του στην Axiom
Ο Όνο μετακομίζει πλέον στην Καλιφόρνια με τη σύζυγο και το σκυλάκι τους, τον Μότσι. Στην Axiom θα έχει τίτλο «founding mathematician» και αποστολή να δοκιμάζει τα μοντέλα στα όριά τους:
- να σχεδιάζει προβλήματα που απαιτούν βαθιά μαθηματική κατανόηση,
- να καταρτίζει benchmarks που μετρούν την πρόοδο του συστήματος,
- να χαρτογραφεί το «άγνωστο» πεδίο των μαθηματικών τεχνητής νοημοσύνης.
«Πριν ανακαλύψεις νέα γη, πρέπει να ξέρεις πού βρίσκεσαι και τι έχει ήδη εξερευνηθεί», λέει.
Η απόφαση δεν ελήφθη για οικονομικούς λόγους – ήταν ήδη από τους καλύτερα αμειβόμενους καθηγητές στο UVA. Ο ίδιος αναζητούσε ένα έργο «κληρονομιάς».
Το νέο κύμα: μαθηματική υπερνοημοσύνη
Η Axiom δεν είναι μόνη στο πεδίο. Google DeepMind, OpenAI και startups όπως η Harmonic του CEO της Robinhood, Βλαντ Τένεφ, κινούνται με ταχύτητα προς ένα μοντέλο που θα μπορεί να κάνει μαθηματική ανακάλυψη. Οι επενδυτές βλέπουν εφαρμογές που ξεπερνούν την έρευνα:
- επαλήθευση λογισμικού και υλικού,
- βελτιστοποίηση logistics,
- αλγοριθμικό trading και χρηματοοικονομική μηχανική.
Οι δυνατότητες είναι τεράστιες και οι απαιτήσεις εξίσου: «Η ερευνητική μαθηματική είναι πολύ δύσκολη», λέει η Χονγκ. «Η AI για τα μαθηματικά είναι ακόμη πιο δύσκολη».
«Αν είμαι ο πρώτος, δεν θα είμαι ο τελευταίος»
Ο Όνο αναγνωρίζει ότι είναι κάτι σαν «προπομπός» μιας επερχόμενης μετακίνησης κορυφαίων ακαδημαϊκών προς το AI.
«Έχω τη δυνατότητα να συμμετέχω στη μεταμόρφωση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος», τονίζει στη WSJ. «Για έναν καθαρό μαθηματικό, αυτό σπάνια ήταν εφικτό».
Και καταλήγει με το δικό του «αξίωμα»: «Αν είμαι ο πρώτος, καλώς. Δεν θα είμαι ο τελευταίος».