Το 2025, οι ευρωπαϊκές μετοχές έχουν ξεπεράσει εντυπωσιακά τις αμερικανικές, ιδιαίτερα για επενδυτές που επενδύουν σε δολάρια. Η Ισπανία, η Ιταλία και η Γαλλία καταγράφουν κέρδη που σε όρους δολαρίου ξεπερνούν κατά πολύ τον S&P 500.
Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, όμως, οι Ευρωπαίοι παραμένουν απαισιόδοξοι για την οικονομία τους, ενώ οι Αμερικανοί επενδυτές σχεδόν αγνοούν τι συμβαίνει στις ευρωπαϊκές αγορές. Ωστόσο, μεγάλα δημοσιονομικά πακέτα —ιδίως στη Γερμανία— και ισχυρές τράπεζες ενισχύουν τις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρώπης.
Οι αποδόσεις στην Ευρώπη οφείλονται, βέβαια, περισσότερο σε επέκταση των αποτιμήσεων παρά σε εταιρικά κέρδη, κάτι που κάνει την άνοδο πιο κερδοσκοπική. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Ευρώπη μπορεί να «εκπλήξει προς τα πάνω» και ότι οι επενδυτές ίσως πρέπει να αυξήσουν την έκθεσή τους εκτός ΗΠΑ, ειδικά αν συνεχιστεί η αδυναμία του δολαρίου.
Το MEGA ξεπερνά το MAGA στις μετοχές
Η εκθαμβωτική άνοδος των αμερικανικών μετοχών φέτος και φυσικά οι αναταράξεις που προκαλεί με τις τοποθετήσεις του ο Ντόναλντ Τραμπ χώρας επισκιάζουν μία από τις πιο σαφείς και σημαντικές μεταβολές στις αγορές το 2025: ο υπόλοιπος κόσμος βάζει τα γυαλιά στην Αμερική.
Ένα από τα μεγαλύτερα γεγονός που αγωνίζεται να βρει χώρο στην ειδησεογραφία είναι η θεαματική άνοδος των ευρωπαϊκών μετοχών.
Κορυφαίος είναι ο ισπανικός δείκτης Ibex, με άνοδο λίγο πάνω από 40% φέτος — το μεγαλύτερο άλμα εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες — φτάνοντας σε ιστορικό υψηλό. Στην Ιταλία, οι μετοχές έχουν ανέβει πάνω από 26%. Η Γαλλία έχει σημειώσει μια σχετικά μέτρια άνοδο 10%.
Αλλά το σημαντικότερο είναι ότι η πτώση του δολαρίου στις αρχές του έτους κάνει την εικόνα ακόμη πιο εντυπωσιακή. Ένας επενδυτής σε δολάριο που δεν έχει κάνει αντιστάθμιση συναλλάγματος και είχε επενδύσει στον γαλλικό δείκτη Cac 40 θα είχε αποκομίσει κέρδη 23% — πολύ μπροστά από το 17% του αμερικανικού S&P 500. Ένας επενδυτής σε δολάρια στην Ισπανία θα είχε δει άνοδο σχεδόν 60%. Αντίθετα, ένας επενδυτής σε ευρώ έχει δει αποδόσεις μόλις 4% από τον S&P.
Βλέπετε, όμως, τους ευρωκράτες να «φωνάζουν» ότι η Ευρώπη έχει μερικές από τις πιο συναρπαστικές αγορές στον κόσμο; Ούτε λίγο. Αντίθετα, οι Financial Times επισημαίνουν πως βασικά διαμαρτύρονται για την έλλειψη μεταρρυθμίσεων και προόδου προς μια πραγματικά ενιαία κεφαλαιαγορά. Και ανησυχούν για τη σχετική έλλειψη οικονομικής ανάπτυξης. Έχουν δίκιο σε όλα αυτά, αλλά δεν θα έβλαπτε λίγη δόση «Κάντε την Ευρώπη Σπουδαία Ξανά».
Με μία δόση ειρωνείας θα λέγαμε ότι οι άνθρωποι που είναι πιο πρόθυμοι να επικρίνουν την Ευρώπη είναι… οι Ευρωπαίοι. «Δεν μπορώ να σας περιγράψω πόσο βαθιά ριζωμένο είναι αυτό», είπε η Karen Ward, επικεφαλής στρατηγικής αγορών για την Ευρώπη στη JP Morgan Asset Management. Η αισιοδοξία για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθεί, και είναι αλήθεια ότι έχουμε βιώσει πολλούς ψεύτικους συναγερμούς στο παρελθόν. Αλλά όπως σημειώνει η Ward, η Γερμανία πρόκειται να ξεκινήσει δαπάνες αντίστοιχες με το 12% του ετήσιου ΑΕΠ της σε άμυνα και έργα υποδομής. Είναι δύσκολο να μην μεταφραστεί αυτό σε ένα πιο φωτεινό περιβάλλον ανάπτυξης για τη Γερμανία και την υπόλοιπη ήπειρο.
Οι οικονομολόγοι της γαλλικής BNP Paribas λένε ότι η θετική τους άποψη για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη είναι μια από τις πιο «εκτός συναίνεσης» προβλέψεις τους για το 2026, και η αμφιβολία για την ικανότητα της Γερμανίας να ξοδέψει γρήγορα τα χρήματά της, με την επιθυμητή διάχυση προς την υπόλοιπη οικονομία, είναι ο βασικός αντίλογος που συναντούν. «Διατηρούμε τη θέση ότι [η Ευρώπη] θα εκπλήξει προς τα πάνω» τον επόμενο χρόνο, είπε ο Luigi Speranza, επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας.
Ο δείκτης τραπεζών Stoxx 600 έχει ανέβει σχεδόν 60% φέτος
Η δημοσιονομική λιτότητα που κρατούσε πίσω την Ευρώπη, ειδικά σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, μετά τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση, ανήκει στο παρελθόν. Τώρα, οι τράπεζές της βρίσκονται σε εξαιρετική κατάσταση (ο δείκτης τραπεζών Stoxx 600 έχει ανέβει σχεδόν 60% φέτος) και οι κυβερνήσεις της δαπανούν. Ακόμη και η διαρκής πολιτική δυσλειτουργία στη Γαλλία δεν μπορεί να συγκρατήσει τις αγορές. Οι λόγοι για αισιοδοξία συνεχίζουν να συσσωρεύονται.
Η άνοδος των μετοχών φέτος έχει πάρει μάλιστα μια ασυνήθιστα κερδοσκοπική χροιά. Ο Willem Sels, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της HSBC Private Bank, επισημαίνει ότι η άνοδος των αμερικανικών μετοχών είναι «υγιέστερη», με την έννοια ότι αντλεί δύναμη από τα εταιρικά κέρδη. Στην Ευρώπη, αντίθετα, τα κέρδη έχουν έρθει από επέκταση των πολλαπλασιαστών — από την προθυμία των επενδυτών να πληρώνουν περισσότερα για ουσιαστικά το ίδιο πράγμα.
Αυτό μπορείς να το δεις με δύο τρόπους: Ο ένας είναι «πάμε Ευρώπη!» — μια σταγόνα κερδοσκοπικού ενθουσιασμού πάει πολύ μακριά σε σχετικά μικρές αγορές, και οι δείκτες τιμής προς κέρδη έχουν πολύ δρόμο να καλύψουν για να φτάσουν τις ΗΠΑ. Ο άλλος είναι πιο κυνικός: να δεις τη φετινή εκρηκτική απόδοση ως ένα πυροτέχνημα και να συνεχίσεις να τοποθετείς κεφάλαια στη μηχανή παραγωγής κερδών που είναι το αμερικανικό τεχνολογικό θαύμα.
«Υπήρξε μια σύντομη περίοδος αισιοδοξίας για την Ευρώπη», είπε ο Sels — ιδιαίτερα γύρω στην άνοιξη, όταν η Γερμανία ανακοίνωσε τη μεγάλη δημοσιονομική της επέκταση, μεγάλο μέρος της οποίας καθυστέρησε να υλοποιηθεί. Το ενδιαφέρον των πελατών του για την Ευρώπη παραμένει σχετικά αδύναμο, είπε, ενώ οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν μια «λάμψη σταρ» που προκαλεί FOMO — φόβο ότι μένεις πίσω.
Για τους επενδυτές μέσα και έξω από τις ΗΠΑ, η αύξηση της έκθεσης σε μετοχές από τον υπόλοιπο κόσμο έχει πολύ νόημα, τόσο από άποψη απόδοσης όσο και από πλευράς αποφυγής κινδύνου περαιτέρω πτώσης του δολαρίου. Αυτό που χρειάζεται τώρα η Ευρώπη είναι λίγο «Mega FOMO».