Η πρόοδος της τεχνολογίας είναι τεράστια- και ανεξέλεγκτη- στις μέρες, έχοντας επηρεάσει και αναδιαμορφώσει πολλές πτυχές της καθημερινής μας ζωής. Από τις εξελίξεις δεν μπορούσε να ξεφύγει η αγορά εργασίας.
Ο πιο προφανής αντίκτυπος της τεχνολογίας στην αγορά εργασίας είναι φυσικά η τεχνητή νοημοσύνη και ο τρόπος που θα αλλάξει, επηρεάσει, διευκολύνει ή και καταργήσει τις θέσεις εργασίας.
Την ίδια ώρα ωστόσο η τεχνολογία επιτρέπει στους εργοδότες να έχουν ένα «τρίτο μάτι» στους εργαζόμενους, παρακολουθώντας τη δραστηριότητα ή και την τοποθεσία τους.
Φυσικά αυτό δεν είναι κάτι καινούργιο. Είναι σταθερή ανάγκη για τους εργοδότες να παρακολουθούν τους εργαζομένους και την δουλειά τους, ειδικά στις εταιρικές συσκευές. Ωστόσο, οι τεχνολογικές εξελίξεις τους επιτρέπουν πλέον να παρακολουθούν καλύτερα ένα εργαζόμενο, να τσεκάρουν αν βρίσκεται στο γραφείο ή αν βλέπει μηνύματα σε συσκευές που ανήκουν στην εταιρεία όπου εργάζεται.
Ο έλεγχος των εργοδοτών έχει αυξηθεί λόγω της τηλεργασίας και της πληθώρας των εργαλείων που επιτρέπουν την παρακολούθηση των εργαζόμενων, διαπιστώνει επίσης πρόσφατη έκθεση υπηρεσίας της αμερικανικής κυβέρνησης.
Πλέον όμως με την βελτίωση της τεχνολογίας, έχει αυξηθεί η εξουσία που έχουν οι εκάστοτε εργοδότες πάνω πάνω στους εργαζομένους τους, σημειώνουν παρατηρητές της αγοράς εργασίας.
Οι συζητήσεις σχετικά με την παρακολούθηση των εργαζομένων είναι «ένα από τα κομμάτια της σκακιέρας» στις διαπραγματεύσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων, δήλωσε ο Μπεν Ζάο, καθηγητής πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο.
Πρόκειται για την αντιστροφή της κατάστασης που είδαμε την περίοδο της πανδημίας, όταν ευνοήθηκε η θέση και η διαπραγματευτική δύναμη των εργαζόμενων σε θέματα όπως το πιο ευέλικτο ωράριο ή η τηλεργασία.
Καθώς όμως ανατρέπεται αυτή η κατάσταση στην αγορά εργασίας, η στενότερη παρακολούθηση των εργαζομένων είναι ένας τρόπος για να «ανακτηθεί μέρος αυτής της ισχύος», εξήγησε ο καθηγητής.
Στο μεταξύ επιβαρυντικά λειτουργεί, κατά τον ίδιο, το γεγονός ότι οι εργοδότες συνειδητοποιούν πως οι εργαζόμενοι έχουν πολλούς τρόπους για να αποφύγουν τον έλεγχό τους, από μη εγκεκριμένα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έως διάφορες πλατφόρμες διαδικτυακής συνομιλίας.
Η αντιπαράθεση μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών σχετικά με τις πληροφορίες στις οποίες έχουν πρόσβαση οι προϊστάμενοι είναι φυσιολογική, τόνισε επίσης ο καθηγητής, προσθέτοντας ωστόσο ότι υπάρχει κίνδυνος όταν αυτές οι πληροφορίες δεν αποκαλύπτονται.
Πού μπορούν να έχουν τον έλεγχο οι εργοδότες
Η τεχνολογία δίνει στους εργοδότες περισσότερες ευκαιρίες να παρακολουθούν τις δραστηριότητες των εργαζομένων, εφόσον το επιθυμούν. Μια πρόσφατη ενημέρωση της Google, για παράδειγμα, προσθέτει στις δυνατότητες που διαθέτουν οι εταιρείες για την αρχειοθέτηση μηνυμάτων κειμένου σε τηλέφωνα Android που ανήκουν σε εταιρείες.
Μιλώντας πάντως στο Business Insider εκπρόσωπος της Google δήλωσε ότι η ενημέρωση του συστήματος Android είναι προαιρετική λειτουργία για τα εταιρικά τηλέφωνα σε συγκεκριμένου κλάδους όπου οι εργοδότες διευκρινίζουν ότι υποχρεούνται να αρχειοθετούν τις επικοινωνίες.
Αντίστοιχα, στη Microsoft, αναμένεται να αλλάξει το εργαλείο ανταλλαγής μηνυμάτων Teams ώστε θα ενημερώνει αυτόματα την τοποθεσία εργασίας όταν γίνεται σύνδεση στο WiFi του εργοδότη.
Η αλλαγή, η οποία επιτρέπει στο Teams να εντοπίζει σε ποιο κτίριο της εταιρείας βρίσκονται οι εργαζόμενοι με βάση τη σύνδεσή τους στο WiFi, «έχει ως στόχο να βοηθήσει τους υπαλλήλους να συντονίζουν την εργασία τους με φυσική παρουσία με τις ομάδες τους πιο ομαλά», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας στο Business Insider υποστηρίζοντας πως δεν πρόκειται για εργαλείο παρακολούθησης, ούτε είναι κάτι που υποστηρίζει η εταιρεία.
Οι κίνδυνοι
Κατά την αμερικανική έκθεση, οι εργαζόμενοι τείνουν να τάσσονται υπέρ της παρακολούθησής τους όταν αυτή αποσκοπεί στην προστασία της ασφάλειάς τους ενώ αντίθετα συχνά αντιτίθενται όταν αποσκοπεί στην παρακολούθηση της παραγωγικότητας.
Νωρίτερα φέτος, η AT&T περιόρισε τη χρήση ενός συστήματος παρακολούθησης παρουσίας που είχε δυσαρεστήσει αρκετούς υπαλλήλους λόγω ανακριβειών στην καταμέτρηση του χρόνου παρουσίας τους στο γραφείο.
Το γεγονός ότι αποφασίστηκε να σταματήσει η χρήση του υπογραμμίζει τα προβλήματα που μπορούν να προκύψουν στον χώρο εργασίας όταν γίνεται προσπάθεια να τεθούν υπό παρακολούθηση, υπό κάποια έννοια.
«Οποιαδήποτε επιτήρηση χώρου εργασίας θα πρέπει να έχει αυστηρούς περιορισμούς στη χρήση της», τόνισε ο Ουίλιαμ Μπάντινγκτον από το Electronic Frontier Foundation, μια ομάδα που υποστηρίζει τα ψηφιακά δικαιώματα.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη μη χρήση της τεχνολογίας εκτός του χώρου εργασίας ή πέραν των ωρών εργασίας, εξήγησε.
Ένας άλλος κίνδυνος, ανέφερε ο Μπάντινγκτον, είναι ότι οι εργαζόμενοι μπορεί εύκολα να ξεχάσουν ότι φέρουν μια συσκευή που ανήκει στην εταιρεία όπου εργάζονται. Οι εργαζόμενοι μπορεί να στείλουν μήνυμα σε έναν φίλο, να ελέγξουν ιατρικές πληροφορίες ή να μπουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης — παρόλο που οι εργοδότες θα μπορούσαν να έχουν πλήρη πρόσβαση σε δεδομένα επικοινωνιών και τοποθεσίας.
Δεν είναι «το τρομακτικό βραχιολάκι αποφυλάκισης που αναγκάζεσαι να φορέσεις», είπε χαρακτηριστικά, σημειώνοντας, ωστόσο, ότι μπορεί να έχει το ίδιο αποτέλεσμα αν οι εργαζόμενοι έχουν μαζί τους το εταιρικό τους τηλέφωνο έξω από το γραφείο.
Το πιο ευαίσθητο ζήτημα
Το πιο νομικά και ηθικά ευαίσθητο ζήτημα δεν είναι τι μπορούν να κάνουν οι εργοδότες με τα τηλέφωνα και τους φορητούς υπολογιστές που δίνουν στους εργαζομένους, αλλά τι μπορεί να κάνουν οι εργοδότες με τον προσωπικό εξοπλισμό που χρησιμοποιούν οι εργαζόμενοι στην εργασία τους.
Ένα πλεονέκτημα της σημερινής τεχνολογίας είναι ότι τα τμήματα πληροφορικής μπορούν συχνά να «κοσκινίζουν» τις πληροφορίες που σχετίζονται με την εργασία από το προσωπικό τηλέφωνο ενός εργαζομένου χωρίς να σβήνουν ολόκληρη τη συσκευή, εξήγησε η Βανέσα Μάτσις-ΜακΚρίντι, αντιπρόεδρος Υπηρεσιών Ανθρώπινου Δυναμικού και αναπληρώτρια γενική σύμβουλος στην Engage PEO, η οποία παρέχει υπηρεσίες Ανθρώπινου Δυναμικού.
Αν και οι εργοδότες συχνά ακολουθούν πολιτικές όσον αφορά τις συσκευές που έχουν πρόσβαση στα δίκτυά τους, η υποκλοπή προσωπικών πληροφοριών των εργαζομένων μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στους εργοδότες.
«Πολλές εταιρείες θέλουν να κάνουν το σωστό», είπε η Μάτσις-ΜακΚρίντι. «Ούτε αυτές θέλουν να γνωρίζουν όλες αυτές τις πληροφορίες, γιατί αν τις έχουν, τότε πρέπει να τις διατηρήσουν ασφαλείς».
Με τις συσκευές που ανήκουν στις εταιρείες, οι εργοδότες έχουν πρόσβαση σε οποιαδήποτε προσωπική πληροφορία καταχωρείται σε αυτές, συνέχισε. Εκεί που γίνεται πιο δύσκολοείναι όταν ένας εργοδότης παρακολουθεί μια προσωπική συσκευή και ένας εργαζόμενος μπορεί να μιλάει με κάποιον ανταγωνιστή, να είναι σε ταξίδι αναψυχής ή να έχει ιατρικό ραντεβού, εξήγησε.