Η ελληνική οικονομία κατέγραψε άνοδο του ΑΕΠ κατά 2,0% το γ΄ τρίμηνο του 2025, επιταχύνοντας σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και ξεπερνώντας τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι η οικονομία διατηρεί αναπτυξιακή δυναμική, ωστόσο η πορεία δεν είναι χωρίς ρωγμές. Το οικονομικό κλίμα υποχώρησε ήπια τον Νοέμβριο, κυρίως λόγω επιδείνωσης των προσδοκιών σε Βιομηχανία και Υπηρεσίες, παρά τη βελτίωση σε Λιανικό εμπόριο και Κατασκευές. Παράλληλα, η καταναλωτική εμπιστοσύνη κινήθηκε ξανά χαμηλότερα, με την απαισιοδοξία για τα οικονομικά της χώρας να ενισχύεται.
Εξαγωγές και επενδύσεις στηρίζουν την ανάπτυξη
Καθοριστική ήταν η συμβολή του εξωτερικού τομέα, καθώς οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 1,7% το γ΄ τρίμηνο, με θετική συμβολή τόσο από τα αγαθά όσο και από τις υπηρεσίες. Ταυτόχρονα, οι εισαγωγές μειώθηκαν, οδηγώντας σε αισθητή βελτίωση του ελλείμματος του ισοζυγίου. Στο μέτωπο των επενδύσεων, ο ακαθάριστος σχηματισμός πάγιου κεφαλαίου κατέγραψε ισχυρή άνοδο, κυρίως λόγω των κατασκευών και των λοιπών επενδύσεων, ενώ ο μηχανολογικός εξοπλισμός εμφάνισε υποχώρηση, αποτυπώνοντας πιο επιφυλακτικές αποφάσεις από πλευράς επιχειρήσεων.
Αγορά εργασίας σε θετική τροχιά με πτώση της ανεργίας
Η ανεργία συνέχισε την καθοδική της πορεία, υποχωρώντας στο 8,2% τον Οκτώβριο, με τον αριθμό των ανέργων να μειώνεται σε ετήσια βάση κατά 12%. Η απασχόληση ενισχύθηκε, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η οικονομική δραστηριότητα εξακολουθεί να δημιουργεί θέσεις εργασίας, παρά το πιο αβέβαιο περιβάλλον. Ωστόσο, η εικόνα αυτή συνυπάρχει με αυξημένο κόστος εργασίας, ιδιαίτερα στη μεταποίηση, στοιχείο που περιορίζει τα περιθώρια κερδοφορίας.
Υποχώρηση προσδοκιών στη βιομηχανία και αυξημένη αβεβαιότητα
Στη βιομηχανία, οι επιχειρηματικές προσδοκίες εξασθένησαν τον Νοέμβριο, υποχωρώντας σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με πέρυσι. Η μείωση αυτή συνδέεται με την επιδείνωση των προβλέψεων για την παραγωγή και την απασχόληση, καθώς και με την αύξηση των αποθεμάτων. Αν και οι δείκτες δεν υποδηλώνουν απότομη επιδείνωση, αποτυπώνουν μια σαφή επιφυλακτικότητα, σε ένα περιβάλλον διεθνούς εμπορικής αβεβαιότητας.
Βιομηχανική παραγωγή σε ισχυρή άνοδο, με διαφοροποιήσεις ανά κλάδο
Παρά την επιδείνωση των προσδοκιών, η βιομηχανική παραγωγή κατέγραψε εντυπωσιακή αύξηση 6,9% τον Οκτώβριο σε ετήσια βάση, επίδοση πολλαπλάσια της αντίστοιχης στην ΕΕ. Η μεταποίηση κινήθηκε ανοδικά, με ισχυρές επιδόσεις στα φαρμακευτικά προϊόντα και στα τρόφιμα, ενώ τα βασικά μέταλλα εμφάνισαν κάμψη. Η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η παραγωγική δραστηριότητα παραμένει ανθεκτική, αλλά με έντονες κλαδικές διαφοροποιήσεις.
Εξαγωγές βιομηχανίας και μείωση του εμπορικού ελλείμματος
Οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο, με το εμπορικό έλλειμμα της βιομηχανίας να περιορίζεται. Τα βιομηχανικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν πλέον σχεδόν το 90% των συνολικών εξαγωγών αγαθών, ποσοστό υψηλότερο από τον ιστορικό μέσο όρο. Στο γ΄ τρίμηνο ξεχώρισαν τα φαρμακευτικά σκευάσματα και το αλουμίνιο, ενώ η Ευρώπη παραμένει ο βασικός προορισμός των ελληνικών βιομηχανικών εξαγωγών.
Πιστωτική επέκταση με χαμηλότερους ρυθμούς και αρνητικές ροές
Η χρηματοδότηση προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παρουσίασε επιβράδυνση, με τον 12μηνο ρυθμό πιστωτικής επέκτασης να μειώνεται και τις καθαρές ροές να γίνονται αρνητικές. Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει αυξημένη προσοχή τόσο από τις τράπεζες όσο και από τις επιχειρήσεις, σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους κεφαλαίου και αυξημένης αβεβαιότητας.
Διεθνές περιβάλλον με πιέσεις σε ενέργεια και μεταφορές
Στο διεθνές περιβάλλον, η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε, ενώ τα βιομηχανικά μέταλλα εμφάνισαν μικτές τάσεις. Αντίθετα, οι δείκτες ναυτιλιακών μεταφορών κινήθηκαν έντονα ανοδικά, αυξάνοντας το κόστος logistics για τη βιομηχανία. Παράλληλα, η υποχώρηση του ευρώ έναντι του δολαρίου λειτουργεί διττά: ενισχύει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών, αλλά αυξάνει το κόστος εισαγόμενων πρώτων υλών.
Ενέργεια και CO₂ παραμένουν κρίσιμοι παράγοντες κόστους
Το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα μειώθηκε σε ετήσια βάση, αλλά παραμένει σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές. Ταυτόχρονα, η άνοδος της τιμής των δικαιωμάτων εκπομπών CO₂ επαναφέρει πιέσεις στο ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας, περιορίζοντας τα οφέλη από τη μείωση των τιμών ηλεκτρισμού.
Η συμβολή της βιομηχανίας στην οικονομία παραμένει χαμηλή σε ευρωπαϊκή σύγκριση
Το ειδικό θέμα του δελτίου αναδεικνύει ότι η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της εγχώριας βιομηχανίας αυξήθηκε το 2024 στα 19,5 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 9,8% του ΑΕΠ. Παρά τη βελτίωση, το ποσοστό παραμένει αισθητά χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ, επιβεβαιώνοντας το διαρθρωτικό έλλειμμα της ελληνικής οικονομίας στον βιομηχανικό τομέα. Οι κλάδοι τροφίμων, ποτών και καπνού διατηρούν την πρωτοκαθεδρία, ενώ η συνολική εικόνα δείχνει πρόοδο, αλλά όχι σύγκλιση.