Αντίστροφα μετράει ο χρόνος για την λήψη απόφασης από τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τα πιθανά σενάρια δράσης στο Ιράν.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Air Force One, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παραδέχθηκε ότι εξετάζει «μερικές πολύ σκληρές επιλογές», γεγονός που αυξάνει την πιθανότητα στρατιωτικής επέμβασης στην Ισλαμική Δημοκρατία.
Μερίδα αναλυτών εκτιμάει ότι οι ΗΠΑ δεν θα αρκεστούν να δράσουν ως προς ένα σκέλος, επιλέγοντας να δράσουν σε πολλαπλά μέτωπα με την επιβολή κυρώσεων, με μεγαλύτερη διπλωματική απομόνωση καθώς και με δράση στον κυβερνοχώρο.
Για την ώρα πάντως ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει κάνει πράξη μόνο τα οικονομικά μέτρα ανακοινώνοντας την επιβολή δασμών 25% σε αγαθά που εισάγονται από χώρες με εμπορικές σχέσεις με το Ιράν.
Με αυτή την κίνηση ο Τραμπ εντείνει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη, την ίδια ώρα, ωστόσο, κινδυνεύει να ανατρέψει την εμπορική εκεχειρία με την Κίνα. Ο λόγος; Το Πεκίνο αγοράζει πετρέλαιο από το Ιράν.
Η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου έρχεται μήνες αφότου κατέληξε σε συμφωνία με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. Συγκεκριμένα, ο Τραμπ προχώρησε σε ορισμένες μειώσεις δασμών εκ μέρους των ΗΠΑ, ενώ η Κίνα απάντησε με παύση των περιορισμών που είχε επιβάλει για το εμπόριο σπάνιων γαιών και μαγνητών αλλά και με επανέναρξη των αγορών, εκ μέρους της, αμερικανικής σόγιας.
Η Κίνα κυριαρχεί στην παραγωγή αυτών των ορυκτών, κρίσιμων για την κατασκευή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας και στρατιωτικών όπλων, και είχε επιβάλει περιορισμούς εξαγωγών κατά τη διάρκεια της εμπορικής διαμάχης με τις ΗΠΑ.
Ο μέσος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ στα κινεζικά προϊόντα μειώθηκε στο 30,8% από 40,8% μετά την εμπορική εκεχειρία που κηρύχθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, σύμφωνα με το - Economics. Η επιβολή νέων δασμών θα μπορούσε να απειλήσει αυτή τη συμφωνία και να θέσει υπό αμφισβήτηση τα σχέδια του Τραμπ να επισκεφθεί το Πεκίνο τον Απρίλιο, σημειώνει το - προσθέτοντας πως δεν είναι σαφές εάν ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιβάλει τους τελευταίους δασμούς επιπλέον των υφιστάμενων δασμών ή θα ανακοινώσει εξαιρέσεις για την Κίνα, κάτι που θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.
Πάντως, κατά τον διευθύνοντα σύμβουλο της Union Bancaire Privee Βέι-Σερν Λινγκ, ο Τραμπ δεν έχει την πολυτέλεια να διαταράξει την εμπορική εκεχειρία με την Κίνα μόνο και μόνο για να πιέσει το Ιράν.
Στο ίδιο μήκος κύματος και οι αναλυτές της ING: «Με τις ΗΠΑ και την Κίνα να έχουν καταλήξει σε εμπορική εκεχειρία, αμφισβητούμε αν οι ΗΠΑ θα ήθελαν να ταράξουν ξανά τα νερά με επιπλέον δασμούς στην Κίνα».
Για την ώρα, οι τιμές του πετρελαίου κινούνται ανοδικά με την προσοχή της αγοράς στραμμένη σταθερά στο
Ιράν, που είναι ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του ΟΠΕΚ.
Ωστόσο, όπως υποστηρίζει η Έμμα Λι, αναλύτρια για την αγορά της Κίνας στην Vortexa, οι αγορές πετρελαίου θα αντιδράσουν μόνο εάν οι ΗΠΑ αναχαιτίσουν ή κατασχέσουν κάποιο ιρανικό δεξαμενόπλοιο φορτωμένο με αργό πετρέλαιο, κάτι που θα μπορούσε να υποδηλώνει πιθανή κλιμάκωση αντίστοιχη με την αυτή που είδαμε στη Βενεζουέλα.
Η αντίδραση του Πεκίνου
Σε μια πρώτη αντίδραση στην ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου, το Πεκίνο διεμήνυσε ότι θα προστατεύσει τα συμφέροντά του. «Ανέκαθεν πιστεύαμε ότι δεν υπάρχουν κερδισμένοι σε έναν εμπορικό πόλεμο και η Κίνα θα προστατεύσει αποφασιστικά τα δικαιώματα και τα θεμιτά συμφέροντά της», δήλωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μάο Νινγκ στη διάρκεια τακτικής ενημέρωσης των δημοσιογράφων.
Οι εμπορικές σχέσεις Κίνας και Ιράν
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει το πρακτορείο -, το 2024 οι δέκα κορυφαίοι εμπορικοί εταίροι του Ιράν ήταν οι εξής χώρες:
Οι εισαγωγές της Κίνας από το Ιράν μειώθηκαν κατά σχεδόν 28% σε ετήσια βάση κατά τους πρώτους 11 μήνες του 2025, φτάνοντας τα 2,86 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία των κινεζικών τελωνείων.
Τα βασικά προϊόντα που εισάγονται είναι πλαστικά υλικά όπως πολυαιθυλένιο, μέταλλα όπως σιδηρομετάλλευμα και ψευδάργυρος, και χημικές ουσίες όπως άκυκλες αλκοόλες που χρησιμοποιούνται ευρέως ως βιομηχανικοί διαλύτες σε χρώματα και προϊόντα καθαρισμού.
Οι εισαγωγές πετρελαίου
Αν και η Κίνα δεν έχει επίσημα αγοράσει ιρανικό αργό από τον Ιούνιο του 2022, στοιχεία από τρίτους παρόχους δεδομένων και traders δείχνουν ότι οι ροές έχουν παραμείνει ανθεκτικές παρά τις αμερικανικές κυρώσεις που έχουν επιβληθεί. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι Κινέζοι έχουν δημιουργήσει αλυσίδα εφοδιασμού εκτός του ελέγχου των δυτικών, η οποία υποστηρίζει εισαγωγές άνω του 1 εκατομμυρίου βαρελιών ημερησίως.
Το ιρανικό πετρέλαιο, που πωλείται με μεγάλη έκπτωση είναι ζωτικής σημασίας για τον ιδιωτικό διυλιστικό τομέα της Κίνας και αποτελεί κρίσιμη πηγή καυσίμων για την οικονομία της. Το αργό συνήθως αποθηκεύεται σε υπεράκτια αποθεματικά όταν φτάνει στη χώρα. Τον Δεκέμβριο, οι όγκοι αυτοί βρίσκονταν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και μισών ετών, ξεπερνώντας τα 50 εκατομμύρια βαρέλια, σύμφωνα με δεδομένα από την εταιρεία αναλύσεων και παρακολούθησης πλοίων Kpler Ltd.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ανανεώσει την εκστρατεία της άσκησης πίεσης κατά του Ιράν, απειλώντας με κυρώσεις τους αγοραστές ιρανικού πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων.
Ωστόσο, τον Ιούνιο, ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε επίσης το «πράσινο φως» στην Κίνα να συνεχίσει να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο. Η ανακοίνωση αυτή εξέπληξε τόσο τους εμπόρους πετρελαίου όσο και αξιωματούχους της ίδιας του της κυβέρνησης, καθώς φαινόταν να υπονομεύει την πολιτική των ΗΠΑ για το Ιράν που ακολουθήθηκε από πολλές κυβερνήσεις, οι οποίες προσπάθησαν να πλήξουν την κύρια πηγή εσόδων του ιρανικού καθεστώτος.