Η ιρανική κυβέρνηση βρίσκεται στο πιο αδύναμο και κρίσιμο σημείο καμπής εδώ και χρόνια, αποσταθεροποιώντας ένα ακόμη έθνος του ΟΠΕΚ λιγότερο από δύο εβδομάδες αφότου οι ΗΠΑ ανέτρεψαν την κυβέρνηση της Βενεζουέλας με τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Το Ιράν ελέγχει τα τρίτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στη Γη και μία από τις σημαντικότερες οδούς μεταφοράς πετρελαίου στον κόσμο.
Το Ιράν παράγει περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τον ΟΠΕΚ, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 4% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου. Αυτό καθιστά το Ιράν τον έκτο μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο – ένα εντυπωσιακό επίτευγμα, δεδομένου ότι το Ιράν αντιμετωπίζει κυρώσεις που έχουν περιορίσει τους πιθανούς πελάτες του. Για να παρακάμψει τις κυρώσεις, το Ιράν λειτουργεί έναν σκιώδη στόλο πλοίων για να εξάγει πετρέλαιο με μεγάλη έκπτωση.
Αλλά το δυναμικό του Ιράν υπερβαίνει κατά πολύ την πραγματική του παραγωγή. Η χώρα διαθέτει 209 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε αποθέματα, πίσω μόνο από τη Βενεζουέλα και τη Σαουδική Αραβία. Και η ημερήσια παραγωγή της είναι λιγότερο από το μισό των 6,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα που παρήγαγε το Ιράν στα μέσα της δεκαετίας του 1970, πριν οι επαναστάτες ανατρέψουν τον Σάχη.
Το Πεκίνο ο μεγαλύτερος αγοραστής του ιρανικού πετρελαίου
Η Κίνα είναι μακράν ο μεγαλύτερος πελάτης του Ιράν: Αγοράζει το 89% του πετρελαίου του Ιράν, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Όπως και η Βενεζουέλα, το Ιράν εθνικοποίησε τις ενεργειακές υποδομές της χώρας αφού απαλλοτρίωσε περιουσιακά στοιχεία ξένων πετρελαϊκών εταιρειών.
Αλλά το Ιράν είναι πολύ πιο σημαντικό για την παγκόσμια ενέργεια από τη Βενεζουέλα.
Άνοδος του πετρελαίου
Η τιμή του πετρελαίου έχει ήδη αυξηθεί απότομα λόγω της απειλής διαταραχής του πετρελαίου του Ιράν. Και το πετρέλαιο θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά εάν οι ΗΠΑ χτυπήσουν το Ιράν – αλλά αυτό εξαρτάται από την έκταση της πιθανής επίθεσης και την απάντηση του Ιράν.
Αλλά το Ιράν έχει επίσης τη δύναμη να προκαλέσει σοβαρή ζημιά στην αγορά πετρελαίου: Ελέγχει τη βόρεια πλευρά των Στενών του Ορμούζ, ένα σημείο αιχμής για άλλες χώρες παραγωγής πετρελαίου, μέσω των οποίων διέρχονται 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου – περίπου το ένα πέμπτο της ημερήσιας παγκόσμιας παραγωγής. Το στενό είναι ο μόνος τρόπος για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο στον υπόλοιπο κόσμο.