Οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ, αναμφίβολα έπληξαν το ελεύθερο εμπόριο. Και η Κίνα προσπάθησε να αναλάβει τον ρόλο του υποστηρικτή της παγκοσμιοποίησης και του υπερασπιστή ενός πολυσύνθετου συστήματος κανόνων που στηρίζει το παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις.
Το Πεκίνο δεν… ίδρωσε καθόλου με την δασμολογική επίθεση του Αμερικανού προέδρου. Το εμπορικό πλεόνασμα της χώρας, το 2025 έφτασε σε ιστορικά υψηλά φθάνοντας τα 1,19 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη.
Ωστόσο, τα νούμερα, εκτός του ότι δείχνουν το μέγεθος της χώρας ως εξαγωγικής δύναμης, ταυτόχρονα αποτελούν ένδειξη μιας οικονομικής αδυναμίας. Αλλά και του πώς οι πρακτικές της, θέτουν σε κίνδυνο το διεθνές εμπόριο. Ενδεχομένως περισσότερο και από τους αμερικανικούς δασμούς, όπως υποστηρίζει με άρθρο του στους New York Times, ο Εσβάρ Πρασάντ, καθηγητής εμπορικής πολιτικής στη Σχολή Dyson στο Πανεπιστήμιο Cornell και ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Brookings.
Ανάπτυξη αλλά με μη ισορροπημένο τρόπο
Το οικονομικό μοντέλο της Κίνας έχει σίγουρα δημιουργήσει ανάπτυξη, αλλά με μη ισορροπημένο τρόπο, σημειώνει ο Πρασάντ.
Οι επενδύσεις σε κτίρια, μηχανήματα και εξοπλισμό έγιναν ο κύριος μοχλός της οικονομίας της τα τελευταία χρόνια.
Απρόθυμοι να ξοδέψουν οι Κινέζοι
Αλλά η αγορά ακινήτων βρίσκεται πλέον σε κατακόρυφη πτώση, ενώ η παραγωγή πληθώρας αγαθών, μόνο ευλογία, δεν είναι. Η εγχώρια κατανάλωση δεν συμβαδίζει με την αύξηση της παραγωγής.
Τα κινεζικά νοικοκυριά, αντιμέτωπα με τις αβέβαιες προοπτικές απασχόλησης και την κατακόρυφη πτώση της αξίας των ακινήτων τους, είναι απρόθυμα να ξοδέψουν, προτιμώντας να τοποθετούν τα κέρδη τους σε αποταμιεύσεις.
Κάτι πρέπει να αλλάξει
Όταν παράγονται περισσότερα από όσα καταναλώνονται κάτι πρέπει να αλλάξει
Μια επιλογή είναι να μειωθούν οι τιμές ώστε να ενθαρρυνθούν οι καταναλωτές.
Κι εδώ προκαλείται ένα παράδοξο. Όταν προβλέπεται συνεχής μείωση των τιμών οι πολίτες, προσβλεποντας σε ακόμη μεγαλύτερες μειώσεις μπορεί να αναβάλουν τις αγορές τους, αντί να τις αυξήσουν.
Η Κίνα αντιμετωπίζει τέτοιες αποπληθωριστικές πιέσεις.
Το πλεόνασμα κατευθύνεται στο εξωτερικό
Η επιλογή που απομένει είναι η αποστολή των πλεονασματικών αγαθών στο εξωτερικό.
Αυτό ακριβώς κάνει το Πεκίνο, με τις εξαγωγές του να αυξάνονται αλματωδώς.
Με τις ΗΠΑ να έχουν υψώσει τείχος στα κινεζικά προϊόντα, μέσω των υψηλών δασμών του Ντόναλντ Τραμπ, η Κίνα στρέφεται προς τους άλλους εμπορικούς της εταίρους.
Οι εγχώριοι κατασκευαστές «πνίγονται»
Οι χώρες αποδέκτες, θα έπρεπε να είναι ευγνωμονούσες για τα φθηνά κινεζικά προϊόντα.
Η πραγματικότητα όμως είναι ότι, σε αντίθεση με την αμερικανική οικονομία, η οποία κινείται με σχετικά ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ και της απασχόλησης, πολλές οικονομίες -όπως της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ιαπωνίας και της Βρετανίας– βρίσκονται σε δεινή θέση. Οι κινεζικές εξαγωγές πνίγουν τους κατασκευαστές τους, που αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στον ανταγωνισμό.
Χώρες σε άμυνα, και κινεζικές εκκλήσεις
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έθεσε πρόσφατα το θέμα, στους οικοδεσπότες του στο Πεκίνο. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, έχει προειδοποιήσει ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να μετατραπεί σε χώρο ντάμπινγκ για τα κινεζικά προϊόντα.
Αμυνόμενο το Μεξικό, αύξησε τους δασμούς στις εισαγωγές από την Κίνα, ενώ και άλλες χώρες είναι πιθανό να ακολουθήσουν το παράδειγμά του.
Το Πεκίνο αντέδρασε με εκκλήσεις για τη διαφύλαξη του ελεύθερου εμπορίου.
Το να βασίζεται η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο σε άλλες χώρες, για να στηρίξει την ανάπτυξή της, απειλεί με κατάρρευση τους ρυθμιστικούς κανόνες.
Σε συνδυασμό με τους δασμούς Τραμπ, η επίθεση των κινεζικών εξαγωγών «ενδέχεται να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει», καταλήγει ο Πρασάντ.
–