Το μήνυμα του Εμανουέλ Μακρόν στον Ντόναλντ Τραμπ, με το οποίο ο Γάλλος πρόεδρος διαμηνύει στον Αμερικανό ομόλογό του ότι «δεν καταλαβαίνει τι κάνει με τη Γροιλανδία», επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το Politico.
Στο μήνυμα, το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο ίδιος ο Τραμπ και το Μέγαρο των Ηλυσίων επιβεβαίωσε ως αυθεντικό, ο Μακρόν δηλώνει ότι δεν κατανοεί την αμερικανική στρατηγική σε σχέση με τη Γροιλανδία, την οποία ο Τραμπ έχει απειλήσει να «πάρει», με κόστος για τις διατλαντικές σχέσεις.
Παράλληλα, προτείνει τη διοργάνωση συνάντησης της G7 στο Παρίσι, μετά την αναχώρηση του Τραμπ από το Νταβός -όπου συμμετέχει στη φετινή διοργάνωση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ- με τη συμμετοχή και άλλων σημαντικών «παικτών» στο περιθώριο, μεταξύ αυτών και των Ρώσων. Το μήνυμα καταλήγει με πρόσκληση για δείπνο στο Παρίσι την Πέμπτη.
Η διατύπωση μοιάζει απλή. Όμως η προσεκτική επίκληση του εγωισμού και της φιλοδοξίας του Τραμπ από τον Μακρόν αποκαλύπτει ένα βαθύτερο υπόστρωμα για την κατάσταση της παγκόσμιας γεωπολιτικής τάξης.
Φιλία
Τι είπε ο Μακρόν:
«Φίλε μου»
Τι εννοούσε:
Ο Γάλλος πρόεδρος αποκαλεί τον Τραμπ «φίλο του», όπως έχει κάνει και δημόσια, ενώ ορισμένες συναντήσεις τους στο παρελθόν εξελίχθηκαν ομαλά. Ωστόσο, η σχέση τους παραμένει το λιγότερο απρόβλεπτη, με σκληρές κατ’ ιδίαν επαφές και αιχμές του Τραμπ για τις διπλωματικές πρωτοβουλίες και την ενεργειακή πολιτική του Μακρόν.
Το βράδυ της Δευτέρας, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έδειξε ιδιαίτερη εκτίμηση για τον Γάλλο ομόλογό του, αφότου εκείνος αρνήθηκε να συμμετάσχει στο αμερικανικό «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη μετάβαση στη Γάζα. «Κανείς δεν τον θέλει, γιατί σύντομα θα είναι εκτός αξιώματος» δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους, πριν απειλήσει με επιβολή δασμών 200% στα γαλλικά κρασιά και τις σαμπάνιες.
Συρία
Τι είπε:
«Είμαστε απολύτως ευθυγραμμισμένοι για τη Συρία»
Τι εννοούσε:
Η Συρία αποτελεί πράγματι πεδίο σύγκλισης για τους δύο ηγέτες. Και οι δύο στηρίζουν τον Αχμέντ αλ-Σαράα ως ηγέτη της χώρας, παρά τα συνεχιζόμενα προβλήματα συμφιλίωσης μεταξύ των διαφορετικών κοινοτήτων.
Η αναφορά στη Συρία λειτουργεί ως χρήσιμο «κάλυμμα» για τις πολυάριθμες διαφωνίες τους: από τη στήριξη της Ουάσινγκτον σε ακροδεξιά κινήματα στην Ευρώπη και την επιθυμία του Μακρόν για αυστηρότερη ρύθμιση των τεχνολογικών κολοσσών, μέχρι τον πόλεμο Ισραήλ – Χαμάς, την κλιματική αλλαγή και τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.
Ιράν
Τι είπε:
«Μπορούμε να κάνουμε σπουδαία πράγματα για το Ιράν»
Τι εννοούσε:
Παρίσι και Ουάσινγκτον συμφωνούν σε αυτό το ζήτημα -έως ενός σημείου. Οι χώρες της G7 έχουν απειλήσει το Ιράν με κυρώσεις, εάν συνεχιστεί η αιματηρή καταστολή των διαδηλώσεων στην Τεχεράνη, ενώ και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει πρόσθετα μέτρα.
Ωστόσο, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές. Η Γαλλία δεν στηρίζει στρατιωτικό πλήγμα κατά του Ιράν, κάτι που ο Τραμπ έχει απειλήσει ανοιχτά να κάνει -αν και εσχάτως φαίνεται να επιλέγει την αποκλιμάκωση. Επιπλέον, το Παρίσι είχε συμβάλει καθοριστικά στη συμφωνία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, από την οποία ο Τραμπ αποχώρησε κατά την πρώτη του θητεία.
Γροιλανδία
Τι είπε:
«Δεν καταλαβαίνω τι κάνεις στη Γροιλανδία»
Τι εννοούσε:
Εδώ ο Μακρόν μιλά ευθέως για ένα ζήτημα που σήμερα ταράζει τη διεθνή τάξη.
Η Γαλλία έχει τοποθετηθεί δημόσια πολύ πιο σκληρά απέναντι στις απειλές του Αμερικανού προέδρου για επιβολή δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους, που δεν στηρίζουν τα σχέδιά του για τη Γροιλανδία. Ο Μακρόν έχει ζητήσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού κατά του Εξαναγκασμού της ΕΕ, του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα», την ώρα που άλλοι ηγέτες, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, επιθυμούν να δοθεί χώρος στη διπλωματία.
Η Γαλλία έχει ήδη στείλει μικρό στρατιωτικό απόσπασμα στη Γροιλανδία και σχεδιάζει την ανάπτυξη χερσαίων, ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, χωρίς να έχουν δοθεί ωστόσο περισσότερες λεπτομέρειες.
Σύνοδοι
Τι είπε:
«Μπορώ να οργανώσω συνάντηση της G7 μετά το Νταβός, στο Παρίσι, το απόγευμα της Πέμπτης».
Τι εννοούσε:
Ο χρόνος είναι καθοριστικός. Εάν το μήνυμα εστάλη τη Δευτέρα -όπως ανέφερε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος- τότε η πρόταση θα συνέπιπτε με έκτακτη Σύνοδο Κορυφής των ηγετών της ΕΕ το ίδιο βράδυ στις Βρυξέλλες, δημιουργώντας εικόνα ασυνεννοησίας εντός του μπλοκ.
Η πρόσκληση αναδεικνύει επίσης το ερώτημα του κατάλληλου πλαισίου, όταν οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται. Η ΕΕ αποτελεί τον βασικό μηχανισμό αντίδρασης στις απειλές δασμών του Τραμπ, όμως δεν περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και στις συζητήσεις για την ασφάλεια της Γροιλανδίας.
Η Γαλλία φαίνεται να προκρίνει το σχήμα της G7, καθώς έχει την εκ περιτροπής προεδρία και συμμετέχουν χώρες με άμεσο ενδιαφέρον για την Αρκτική, όπως η Βρετανία και ο Καναδάς.
Άλλοι ηγέτες
Τι είπε:
«Μπορώ να προσκαλέσω τους Ουκρανούς, τους Δανούς, τους Σύρους και τους Ρώσους στο περιθώριο».
Τι εννοούσε:
Η φαινομενική προθυμία του Μακρόν να προσκαλέσει τους Ρώσους σε συνάντηση της G7 στο Παρίσι, δίπλα σε Ουκρανούς και Δανούς, αναμένεται να προκαλέσει ανησυχία στην Ευρώπη.
Ο Γάλλος πρόεδρος έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να επαναλάβουν τον διάλογο με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά τις συνομιλίες ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας για την ειρήνη. Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι παραμένουν διχασμένοι ως προς το ποιος πρέπει να ηγηθεί αυτών των διαπραγματεύσεων και αν χρειάζεται ειδικός Ευρωπαίος απεσταλμένος, ενώ οι ρωσικοί βομβαρδισμοί στην Ουκρανία συνεχίζονται.
Η πρόσκληση της Μόσχας, έστω και στο περιθώριο, μπορεί να εκληφθεί ως προσπάθεια «αποκατάστασης» της Ρωσίας, πριν υπάρξει οποιαδήποτε ένδειξη ότι ο Πούτιν αντιμετωπίζει σοβαρά τις ειρηνευτικές συνομιλίες. Πρόκειται για ένα ριψοκίνδυνο στοίχημα.
Πρόσκληση για δείπνο
Τι είπε:
«Ας δειπνήσουμε μαζί στο Παρίσι την Πέμπτη, πριν επιστρέψεις στις ΗΠΑ».
Τι εννοούσε:
Ένα καλό δείπνο στο Παρίσι μπορεί να αποτελεί δρόμο προς την… καρδιά του Τραμπ. Οι Ευρωπαίοι έχουν παρατηρήσει ότι η μεγαλοπρέπεια και οι… τελετουργίες, του φτιάχνουν τη διάθεση.
Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στη Χάγη πέρυσι θεωρήθηκε επιτυχημένο παράδειγμα «καλοπιάσματος» του Αμερικανού προέδρου, με αφθονία φιλοφρονήσεων και κοινωνικές επαφές υψηλού επιπέδου. Ο Μακρόν έχει επίσης αναπτύξει την τακτική της «διπλωματίας του δείπνου», προσκαλώντας επανειλημμένα τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν στο Παρίσι, με στόχο την άμβλυνση διαφορών -με ανάμεικτα πάντως, έως τώρα, αποτελέσματα.