Η επενδυτική κοινότητα –κυρίως στο εξωτερικό (ΗΠΑ, Ευρώπη, Ασία), αλλά τα τελευταία χρόνια μετά την κρίση και στην Ελλάδα – βιώνει μια παρατεταμένη περίοδο υψηλής κερδοφορίας σχεδόν σε όλες τις επενδυτικές επιλογές, αλλά κυρίως στις αγορές μετοχών, με τους παγκόσμιους δείκτες να συνεχίζουν και φέτος να αποζημιώνουν πλουσιοπάροχα τους πιστούς επενδυτές (ενδεικτικά έως τέλος Νοεμβρίου ο ΓΔ ήταν στο +38%, ο Dax στο +17% και ο S&P στο +13%). Και όλα αυτά, εν μέσω πρωτοφανών εμπορικών εντάσεων, γεωπολιτικών αναταραχών και οικονομικών αβεβαιοτήτων, κάτι που υποδεικνύει την στροφή των επενδυτικών πρακτικών σε επιλογές μεγαλύτερου επενδυτικού ρίσκου, με βασικό μοχλό τις εταιρείες τεχνολογίας (ειδικά στις ΗΠΑ).
Είναι πλέον ευρέως γνωστό ότι με ρικές από τις εταιρείες των λεγόμενων magnificent 7 έχουν περάσει σε κεφαλαιοποίηση τα επίπεδα των τρισεκατομμυρίων δολαρίων (ενδεικτικά Nvidia 4,4 τρισ., Google 3,5 τρισ.), αξίζουν δηλαδή με βάση τις τρέχουσες αποτιμήσεις όσο π.χ. το ΑΕΠ της Γαλλίας (3,3 τρισ.) και προσεγγίζουν το ΑΕΠ της Γερμανίας – μεγαλύτερης οικονομίας της ΕΕ – στα 5 τρισ. δολάρια!
Όσο και αν τα παραπάνω μεγέθη προκαλούν αίσθηση – θετική για τους μετόχους, σκεπτικισμού για τους υπολοίπους που καταλαβαίνουν το μέγεθος της δύναμης που έχει συγκεντρωθεί σε λίγες εταιρείες ή και ανθρώπους – η πραγματικότητα είναι ότι τα τελευταία αρκετά χρόνια η τεχνολογία κινεί τα νήματα και των επιχειρήσεων και των αγορών σε όλες τις εκφάνσεις της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά και σε κρίσιμους τομείς του κράτους (άμυνα, ασφάλεια, έρευνα κ.ά.).
Σε επίπεδο δεικτών, η τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ δεν είναι και τόσο εμφανής, περισσότερο γιατί οι μεγά λες εταιρείες τεχνολογίες έχουν αυτονομηθεί από το πλήθος των υπολοίπων, με αποτέλεσμα οι συγκρίσεις της τελευταίας τριετίας (2022-2025) να δίνουν παρόμοια – εξαιρετικά – αποτελέσματα για τον Nasdaq (+117%) και τον δικό μας ΓΔ (+120%).
Σε ό,τι αφορά στους άλλους δύο σημαντικούς δείκτες (Dax +65% και S&P +74%) οι αποδόσεις είναι μεν άκρως θετικές, απέχουν αρκετά όμως από τις προαναφερόμενες, κάτι που προφανώς δικαιολογείται από συνδυασμό παρα μέτρων και παραγόντων, όπως ο οικονομικός κύκλος στον οποίο βρίσκεται η κάθε αγορά, η πολιτική κατάσταση, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ιδιαιτερότητες των δεικτών (π.χ. στην Ελλάδα ο τραπεζικός κλάδος σταθμίζει πάνω από το 40% του συνόλου).
Ένας παράγοντας που – τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό – μπορεί να εξηγήσει σημαντικές διαφοροποιήσεις, τόσο με ταξύ αγορών, αλλά κυρίως μεταξύ μετοχών, είναι η χρήση (ή μη) προϊόντων και υπηρεσιών τεχνολογίας και η στόχευση των διοικήσεων των εταιρειών στην λεγόμενη τεχνολογική υπεροχή.
Στη δική μας, μικρή, αγορά υπάρχουν πολλές εξαιρετικές εταιρείες – εισηγμένες και μη – που δραστηριοποιούνται κυρίως στον κλάδο της πληροφορικής (ενδεικτικά Profile, Performance, Quest, Real Consulting και πολλές άλλες). Όπως είναι φυσικό, έχουν ήδη θέσει σε κίνηση το AI concept διαθέτοντας ή/και αναπτύσσοντας υπηρεσίες που θα καλύψουν μελλοντικές ανάγκες σε όλο το φάσμα της τεχνολογίας, με βασικό στόχο να προηγηθούν του ανταγωνισμού και να καταστούν πρωτοπόρες στα δικά τους μοναδικά προϊόντα.
Σε επίπεδο, όμως, συνολικής αγοράς, υπάρχουν στο ΧΑ αρκετές σημαντικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται κυρίως στον κλάδο της βιομηχανίας και έχουν διαφοροποιηθεί θετικά, αναπτύσσοντας δικές τους τεχνολογικές πρακτικές, εστιάζοντας στους κλάδους αιχμής.
Η ανάλυση που ακολουθεί αφορά σε 4 μεγάλες εταιρείες του χρηματιστηρίου και στις σχεδόν παράλληλες προσπάθειες που έκαναν για βελτίωση με γεθών και τοποθέτησης σε σχέση με τον ανταγωνισμό, όχι μόνο μέσω της γεωγραφικής επέκτασης αλλά κυρίως μέσω της τεχνολογίας και του R&D.
Αναφερόμαστε στις Metlen, ΔΕΗ, Cenergy και ΤΙΤΑΝ που προσπαθούν – και το καταφέρνουν έως τώρα περίφημα – να αναπτύξουν τα δικά τους out of the box προϊόντα ή και να επενδύσουν σε πρακτικές R&D που τις φέρνουν ένα βήμα μπροστά από τον ανταγωνισμό πολλές φορές και σε παγκόσμιο επί πεδο.
Κοινή συνισταμένη και των 4 εταιρειών η παρουσίαση αναθεωρημένων επιχειρηματικών σχεδίων (τριετή ή τε τραετή) με κοινό παρανομαστή την επέκταση σε νέες αγορές, νέα προϊόντα και τεχνολογίες αιχμής.
Η τεχνολογική υπεροχή των συγκεκριμένων εταιρειών αντικατοπτρίζεται ήδη – παρότι οι επενδύσεις τους στην ΤΝ και στην τεχνολογία γενικότερα εί ναι σε αρχικό στάδιο – και στις αποδόσεις των μετοχών τους, όπως φαίνεται και στον πίνακα που ακολουθεί. Και στις τέσσερις περιπτώσεις επιτεύχθη καν (στην τριετία) αποδόσεις υψηλό τερες από αυτές του Γενικού Δείκτη (ΓΔ +120%, Metlen +146%, PPC +166%). Σε κάποιες περιπτώσεις, δε, ξεπέρασαν και τον τραπεζικό δείκτη (ΔΤΡ +254%, ΤΙ ΤΑΝ +284% , Cenergy +372%).
METLEN: Νέες τεχνολογίες ύψους 500 εκατ. ευρώ
Η αρχή με τη Metlen, η οποία εν μέσω μιας μακράς πορείας επένδυ σης στην τεχνολογία, παρουσίασε στο capital markets day του Λονδίνου, το 2025, συνολικές επενδύσεις (capex) σε νέες τεχνολογίες ύψους 500 εκ. ευρώ και ειδικότερα στα λεγόμενα «κυκλικά μέταλλα» (circular metals) που θα προέλθουν από την επεξεργασία υπολειμμάτων μετάλλων ή/και αχρησιμοποίητων υλικών, μέσω αναβάθμισης εγκαταστάσεων του ομίλου στην Β. Ελλάδα και στην Ρουμανία, και πιο συγκεκριμένα από χαλκό, ψευδάργυρο, σίδηρο και λοιπά ενεργά υλικά.
Η διαδικασία αυτή θα έχει για τον όμιλο ένα διπλό όφελος. Αρχικά τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος (εφόσον κατά 99% τα υπολείμματα θα χρησιμοποιούνται) και μηδενικές εκπομπές ρύπων, ενώ σε δεύτερο χρόνο η μετατροπή υπολειμμάτων σε προϊόντα θα προσφέρει επιπλέον ebitda ύψους 16 εκ. και μεσοπρόθεσμα περί που 220 εκατ. ευρώ! Τα μαθηματικά σε τέτοιες περιπτώσεις είναι απλά. Μια τέτοια κίνηση θα προσδώσει στην κεφαλαιοποίηση της εισηγμένης κατ’ ελάχιστον +1 δισ. ευρώ.
ΔΕΗ: Μega data center
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και το νέο επιχειρηματικό πλάνο της ΔΕΗ (PPC) που πέραν της γεωγραφικής κάλυψης νέων αγορών, παρουσίασε τον λεγόμενο ψηφιακό μετασχηματισμό στην επανεφεύρεση της ΤΝ στις επιχειρήσεις, θέτοντας πρακτικές ΑΙ σε όλη την αλυσίδα της επιχείρησης (εκπαίδευση, αποτελεσματικότητα, διαχείριση περιουσίας & ενέργειας, ενσωμάτωση ΑΠΕ, ανάπτυξη υπηρεσιών πελάτη κ.ά.) σε βάθος τριετίας.
Παράλληλα – και μάλιστα εκτός του ανακοινωθέντος επιχειρηματικού σχεδίου – η εταιρεία παρουσίασε ένα ξεχωριστό σχέδιο ανάπτυξης ενός mega data center στην Κοζάνη, μέσω της μετατροπής της υφιστάμενης λιγνιτικής μονάδας καθιστώντας την συγκεκριμένη επένδυση μοναδική με βάση τα γεωγραφικά, οικονομικά και τεχνολογικά χαρακτηριστικά.
Το συγκεκριμένο πλάνο – εάν ευοδωθεί – θα ηλεκτροδοτείται αποκλειστικά από μονάδες της ΔΕΗ (ΑΠΕ, ΦΑ, άλλο) και θα συνεισφέρει σημαντικά όχι μόνο στην τοπική οικονομία, αλλά και γενικότερα στην κάλυψη του μεγάλου κενού που υπάρχει σε επίπεδο ΕΕ, όπου η συνολική ζήτηση για data centers μέχρι το 2030 υπολογίζεται στα 28GW. Παράλληλα, η PPC από χρήστης υπηρεσιών ΤΝ θα μετατραπεί σε πάροχο υποδομής υπηρεσιών ΤΝ.
Είναι κατανοητό ότι μια τέτοια επένδυση (υπολογίζεται ότι η 1η φάση της έχει κόστος περίπου 2,3 δισ. ευρώ) θα αλλάξει εντελώς την φύση του ομίλου σε μια διαδικασία τεχνολογικής αναδιάρθρωσης και υπεροχής στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
CENERGY: Θηριώδες επενδυτικό πλάνο
Τρίτο παράδειγμα εισηγμένης με σαφή στόχευση στις επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής είναι η Cenergy, με ένα θηριώδες επενδυτικό πλάνο τα τελευταία 15 χρόνια που υπερβαίνει τα 950 εκ. ευρώ, εκ των οποίων τα 720 εκ. περίπου αφορά σε εγκαταστάσεις για τον κλάδο καλωδίων (Κόρινθος, Ελαιώνας, Θήβα, Οινόφυτα, Ρουμανία κ.ά.) και τα υπόλοιπα στον κλάδο των σωλήνων (Θίσβη κ.ά.), με βασική παραγωγή σε εξειδικευμένα προϊόντα (υποθαλάσσια καλώδια, αγωγούς κ.ά).
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η νέα μεγάλη επένδυση στις ΗΠΑ (Maryland) που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ύψους άνω των 200 εκ. ευρώ, που θα αφορά σε εργοστάσιο παραγωγής υποθαλάσσιων καλωδίων (παρόμοιο με αυτό της Θήβας) με την έναρξη λειτουργίας να εκτιμάται για τις αρχές του 2027.
Σε όλες τις εγκαταστάσεις του, ο όμιλος χρησιμοποιεί τεχνολογίες αιχμής και αυτοματισμούς που τον καθιστούν πρωτοπόρο στην παραγωγική διαδικασία ενώ και τα νέα προϊόντα στα οποία εξειδικεύεται προέρχονται από το τμήμα R&D. Τα αποτελέσματα επιβραβεύουν τις αποφάσεις της διοίκησης, όχι μόνο για την φετινή χρονιά (από το αρχικό full year ebitda guidance των 300-330 εκ. έχουμε μετακινηθεί σε αναθεωρημένο εύρος 335-350 εκ.), αλλά και για τα επόμενα χρόνια με ακόμα ισχυρότερα μεγέθη.
ΤΙΤΑΝ: Game changer μέσω της τεχνολογίας
Αφήσαμε για το τέλος τον ΤΙΤΑΝ για τον οποίο πραγματικά θα μπορούσαμε να γράψουμε τόμους για το πώς μια εταιρεία που βρίσκεται σε μια εντελώς «ξεπερασμένη αγορά» όπως αυτή του τσιμέντου και του χάλυβα, έχει μετατραπεί σε game changer μέσω της τεχνολογίας, της καινοτομίας και των αυτοματισμών στην παραγωγική λειτουργία, επενδύοντας σημαντικά κεφάλαια προς την κατεύθυνση αυτή.
Ο όμιλος μέσω του οράματος, που προφανώς έχει η διοίκησή του, έχει αποφασίσει να επενδύσει εδώ και τουλάχιστον πέντε χρόνια στο τρίπτυχο α. Απανθρακοποίηση, β. Τεχνολογία και ΤΝ και γ. Καινοτομία.
Αρχικά μέσω των αυτοματισμών στις παραγωγικές εγκαταστάσεις, καθώς και μέσω της τεχνολογίας (αύξηση παραγωγής, μείωση παύσεων και προ βλημάτων, ανίχνευση δυσλειτουργιών) έχει αυξήσει την παραγωγή, ενώ παράλληλα έχει μειώσει τις εκπομπές αερίων με συνέπεια περίπου 120 εκ. σε εξοικονόμηση κόστους.
Ακόμα πιο σημαντικό είναι το επενδυτικό πλάνο (άνω των 500 εκ.) της TITAN για τα λεγόμενα Alternative Cementitious Materials (ACM) που σε «ελεύθερη» μετάφραση θα τα ονομάζαμε «εναλλακτικά τσιμεντοειδή προϊόντα», που ουσιαστικά προκύπτουν από τη μετατροπή αχρείαστων – ή και επιβλαβών – στοιχείων σε ready to use, εντελώς ασφαλή, εξειδικευμένα προϊόντα για πολλαπλές χρήσεις.
Ταυτόχρονα, η εταιρεία επενδύει (συνολικά άνω των 400 ευρώ εκ. ) σε νέες τεχνολογίες (New Product Platform and next Gen Tech) είτε μέσω άμεσων επενδύσεων (100 ευρώ εκ.), είτε μέσω καινοτομίας και AI που στηρίζονται σε ενδοεταιρικό R&D μέσω hubs, όπως η εγκατάσταση που ετοιμάζεται στην Πάτρα για να δοκιμάζονται στην πράξη νέα προϊόντα και τεχνολογίες.
Όλα τα παραπάνω – και πολλά ακόμα – σε μια εταιρεία που μέχρι πρότινος είχε το στίγμα του ρυπαντή μέσω των ενεργοβόρων εγκαταστάσεών της, αλλά που τώρα μετατρέπεται σταδιακά σε μια εταιρεία-πρότυπο για καλές πρακτικές και διεθνές όραμα.
Όπως και στις προηγούμενες τρεις περιπτώσεις, οι εύστοχες και επίκαιρες επενδύσεις συνήθως αποζημιώνουν τους μετόχους με τα έως σήμερα αποτελέσματα να επιβεβαιώνουν τις επιλογές (προσδοκόμενα ebitda 2025 στα 625 εκ. ευρώ). Ακόμα πιο σημαντικές, όμως, είναι οι προβλέψεις που βασίζονται στα προαναφερθέντα επιχειρηματικά σχέδια που σε βάθος χρόνου (2029) θα ξεπεράσουν το 1 δισ. ευρώ. Με βάση τα επιχειρηματικά πλάνα των τεσσάρων ομίλων παρουσιάζουμε συνοπτικά την πιθανή πορεία των ebitda μεγεθών τους με την υποσημείωση βέβαια ότι για την ώρα παραμένουν σχέδια και δεν υπάρχει βεβαιότητα επίτευξής τους.
Σε κάθε περίπτωση, όσοι εμπιστευθούν τα επενδυτικά σχέδια όλων εκείνων των τολμηρών και πρωτοπόρων managers που κατευθύνουν κεφάλαια στην επιτυχημένη ανάπτυξη εφαρμογών και υπηρεσιών του μέλλοντος, θα αποζημιωθούν πλουσιοπάροχα.
Νάσος Κουμέττης
Hellenic Asset Management
* Το κείμενο δεν αποτελεί συμβουλή ή πρόταση κατάρτισης επενδυτικής πράξης
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο Reporter Magazine Δεκεμβρίου