Καμία πρόθεση να προχωρήσει σε συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με την Κίνα δεν έχει ο Καναδάς, διαβεβαίωσε ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, μετά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών 100% στις καναδικές εξαγωγές.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους ο Κάρνεϊ τόνισε ότι η Οτάβα σέβεται πλήρως τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου μεταξύ Καναδά, ΗΠΑ και Μεξικού (CUSMA/USMCA) και ξεκαθάρισε πως δεν πρόκειται να επιδιώξει διμερή εμπορική συμφωνία χωρίς την ενημέρωση των άλλων δύο εταίρων.
Οι δηλώσεις του Καναδού πρωθυπουργού έρχονται μετά την ευθεία προειδοποίηση του Τραμπ ότι θα επιβάλει δασμούς-μαμούθ εάν η Οτάβα «κλείσει συμφωνία» με το Πεκίνο. Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ο Τραμπ ανέφερε ότι ο Κάρνεϊ «κάνει λάθος» αν πιστεύει πως μπορεί να μετατρέψει τον Καναδά σε «πύλη εισόδου» κινεζικών προϊόντων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το νέο επεισόδιο εκτυλίσσεται σε φόντο αυξημένης έντασης στις σχέσεις Ουάσινγκτον–Οτάβας. Την προηγούμενη εβδομάδα, ο Τραμπ απέσυρε την πρόσκληση προς τον Καναδά να συμμετάσχει στο λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης», μετά την ομιλία του Κάρνεϊ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, όπου είχε προειδοποιήσει για την «οικονομική εξαναγκαστική ισχύ» των μεγάλων δυνάμεων.
Αν και ο Κάρνεϊ δεν κατονόμασε κάποια χώρα, ο Τραμπ απάντησε από το Νταβός με ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, λέγοντας πως «ο Καναδάς ζει χάρη στις Ηνωμένες Πολιτείες».
Παράλληλα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ υιοθέτησε παρόμοια γραμμή, δηλώνοντας στο ABC News ότι η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να επιτρέψει στον Καναδά να μετατραπεί σε «άνοιγμα» μέσω του οποίου κινεζικά φθηνά προϊόντα θα κατακλύσουν την αμερικανική αγορά.
Τι έχουν συμφωνήσει Καναδάς και Κίνα
Στις 16 Ιανουαρίου, ωστόσο, Οτάβα και Πεκίνο κατέληξαν σε προκαταρκτική συμφωνία αποκλιμάκωσης δασμών σε επιλεγμένα προϊόντα. Βάσει αυτής, ο Καναδάς θα επιτρέπει την εισαγωγή έως 49.000 κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων ετησίως με μειωμένο δασμό 6,1%, μετά την αύξηση των σχετικών δασμών στο 100% τον Οκτώβριο του 2024, σε συντονισμό με τις ΗΠΑ.
Σε αντάλλαγμα, η Κίνα θα μειώσει σημαντικά τους δασμούς σε καναδικά αγροτικά προϊόντα, όπως το λάδι ελαιοκράμβης (canola), με τους συντελεστές να υποχωρούν στο 15% από 1ης Μαρτίου, από 85% σήμερα. Άλλα προϊόντα, όπως ζωοτροφές canola, αστακοί, καβούρια και μπιζέλια, εξαιρούνται από κινεζικούς δασμούς τουλάχιστον έως τα τέλη του 2026.
«Αυτό που κάναμε με την Κίνα ήταν να διορθώσουμε προβλήματα που είχαν συσσωρευτεί τα τελευταία χρόνια», δήλωσε ο Carney, υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία είναι «απολύτως συμβατή με τη CUSMA».
Υπενθυμίζεται ότι τον Αύγουστο του 2025 ο Τραμπ είχε αυξήσει τους δασμούς σε καναδικά προϊόντα στο 35% από 25%. Αν και η πλειονότητα των καναδικών εξαγωγών εξαιρείται βάσει της CUSMA, συγκεκριμένα προϊόντα –όπως χάλυβας, χαλκός και ορισμένα αυτοκίνητα και ανταλλακτικά– εξακολουθούν να επιβαρύνονται με αμερικανικούς δασμούς.