Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε στην Ευρώπη ο πρώην επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας, Μάριο Ντράγκι, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να γεφυρώσει τις «παλιές διαιρέσεις» για να γίνει μια «γνήσια δύναμη», διαφορετικά κινδυνεύει να παραμείνει «υποταγμένη» στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.
«Ανάμεσα σε όλους εκείνους που έχουν βρεθεί σήμερα παγιδευμένοι ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, μόνο οι Ευρωπαίοι έχουν την δυνατότητα να γίνουν οι ίδιοι πραγματική δύναμη», είπε ο Μάριο Ντράγκι στο πλαίσιο ομιλίας του στο Πανεπιστήμιο της Λουβέ, μιλώντας για μία ευρωπαϊκή ομοσπονδία στους τομείς της άμυνας, της εξωτερικής πολιτικής και στον δημοσιονομικό τομέα.
«Πρέπει λοιπόν να αποφασίσουμε: παραμένουμε απλώς μια μεγάλη αγορά, υποκείμενη στις προτεραιότητες των άλλων; Ή μήπως κάνουμε τα απαραίτητα βήματα για να γίνουμε μία δύναμη;», συνέχισε. Η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει έναν «ρεαλιστικό φεντεραλισμό». «Ρεαλιστικό, διότι πρέπει να κάνουμε τα βήματα που είναι σήμερα εφικτά, με τους εταίρους που είναι σήμερα πρόθυμοι στους τομείς όπου μπορεί να σημειωθεί αυτήν την στιγμή πρόοδος. Αλλά φεντεραλισμό, διότι αυτό που μετρά είναι ο προορισμός», εξήγησε.
Όπου έχει γίνει αυτό, όπως στο εμπόριο, στον ανταγωνισμό, στην ενιαία αγορά, στη νομισματική πολιτική, «μας σέβονται ως δύναμη και διαπραγματευόμαστε ως ένα. Το βλέπουμε αυτό σήμερα στις επιτυχημένες εμπορικές συμφωνίες που διαπραγματεύονται (οι Βρυξέλλες) με την Ινδία και τη Λατινική Αμερική», ανέφερε επίσης. «Όπου δεν το έχουμε κάνει, στην άμυνα, στη βιομηχανική πολιτική, στις εξωτερικές υποθέσεις, μας αντιμετωπίζουν ως μια χαλαρή συνάθροιση μεσαίου μεγέθους κρατών», συμπλήρωσε προειδοποιώντας ότι τα δυνατά σημεία της Ευρώπης δεν μπορούν να προστατεύσουν τις αδυναμίες της.
«Μια Ευρώπη ενωμένη στο εμπόριο αλλά κατακερματισμένη στην άμυνα θα διαπιστώσει ότι η εμπορική της ισχύς θα επηρεάζεται από την εξάρτησή της από την ασφάλεια — όπως συμβαίνει τώρα», τόνισε.
«Μόνο κινούμενοι δημιουργούμε τις συνθήκες για να δράσουμε πιο αποφασιστικά αργότερα. Η ενότητα δεν προηγείται της δράσης. Σφυρηλατείται λαμβάνοντας από κοινού αποφάσεις που έχουν συνέπειες, μέσω της κοινής εμπειρίας και της αλληλεγγύης που δημιουργούν και ανακαλύπτοντας ότι μπορούμε να αντέξουμε το αποτέλεσμα», πρόσθεσε δίνοντας το παράδειγμα της Γροιλανδίας.
«Η απόφαση να αντισταθεί αντί να συμβιβαστεί απαίτησε από την Ευρώπη να πραγματοποιήσει μια ρεαλιστική στρατηγική αξιολόγηση — να χαρτογραφήσει την πίεση, να προσδιορίσει τα διαθέσιμα εργαλεία και να αναλογιστεί τις συνέπειες της κλιμάκωσης», εξήγησε. «Η προθυμία για δράση επέβαλε σαφήνεια σχετικά με την ικανότητα για δράση», σχολίασε αναφέροντας ότι όταν ενώθηκαν απέναντι σε μια άμεση απειλή, οι Ευρωπαίοι ανακάλυψαν μια αλληλεγγύη που προηγουμένως φαινόταν ανέφικτη. «Η από κοινού αποφασιστικότητα βρήκε απήχηση στο κοινό με τρόπους που κανένα ανακοινωθέν κορυφής δεν θα μπορούσε να είχε επιτύχει», είπε χαρακτηριστικά.
Ταυτόχρονα, είπε, η οικοδόμηση συλλογικής ισχύος δεν θα είναι η ίδια για την Ευρώπη όπως ήταν για την Κίνα ή όπως φαίνεται τώρα να είναι για τις ΗΠΑ.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες, στην παρούσα φάση, επιδιώκουν την κυριαρχία παράλληλα με την συνεργασία/εταιρική σχέση», δήλωσε ο Ντράγκι. Η Κίνα, συνέχισε, διατηρεί το μοντέλο ανάπτυξής της εξάγοντας το κόστος της σε άλλους. «Η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση οικοδομείται με διαφορετικό τρόπο: όχι πάνω στη δύναμη, αλλά στην κοινή βούληση. Όχι στην υποταγή, αλλά στο κοινό όφελος», ανέφερε επισημαίνοντας ότι αυτός είναι ο λόγος που απαιτείται μια διαφορετική προσέγγιση, αυτό που ονομάζει «ρεαλιστικό φεντεραλισμό».
«Η κοινή δράση και η αμοιβαία εμπιστοσύνη που δημιουργεί πρέπει τελικά να γίνουν το θεμέλιο για θεσμούς με πραγματική εξουσία λήψης αποφάσεων – θεσμούς ικανούς να ενεργούν αποφασιστικά σε όλες τις περιστάσεις», ανέφερε υποστηρίζοντας πως αυτή η προσέγγιση σπάει το αδιέξοδο που αντιμετωπίζουμε σήμερα. Χρησιμοποίησε μάλιστα ως παράδειγμα το ευρώ.
Ξεκαθάρισε πάντως ότι αυτό που προτείνει δεν είναι μια εφάπαξ διαδικασία αλλά μια διαδικασία με συνέχεια. «Δεν θα συμμετάσχουν όλες οι χώρες σε κάθε πρωτοβουλία εξαρχής, είτε στον τομέα της ενέργειας, της τεχνολογίας, της άμυνας είτε της εξωτερικής πολιτικής. Αλλά κάθε βήμα πρέπει να παραμένει προσηλωμένο στον στόχο: όχι πιο χαλαρή συνεργασία, αλλά μια γνήσια ομοσπονδία».
«Ορισμένοι μπορεί να ξεγελούν τους εαυτούς τους ότι ο κόσμος δεν έχει πραγματικά αλλάξει (…) ορισμένοι μπορεί να πιστεύουν ότι παραχωρώντας οικονομική ανεξαρτησία, ή ακόμη και έδαφος, δεν απειλείται η ικανότητά τους να διαφυλάξουν τις αξίες (…). Αυτό δεν πρέπει να σταματήσει τους διορατικότερους από την πορεία προς τα εμπρός», είπε επίσης.
Αυτό που ξεκίνησε με δέος πρέπει να συνεχισθεί με ελπίδα. Καθώς ενεργούμε από κοινού θα ανακαλύψουμε και πάλι κάτι που βρίσκεται σε ύπνωση εδώ και καιρό: την υπερηφάνειά μας, την αυτοπεποίθησή μας, την πίστη μας σε ένα κοινό μέλλον. Και σε αυτά τα θεμέλια θα οικοδομηθεί η Ευρώπη», κατέληξε.