Αλματώδη αύξηση της τάξης του 46% κατέγραψε η στεγαστική πίστη το 2025 σε σχέση με το 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, ενισχυόμενη από τα σταθερά πιστοδοτικά κριτήρια που αναφέρουν οι τράπεζες ιδίως τα δύο τελευταία τρίμηνα του 2025.
Οι εκταμιεύσεις των νέων στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν κατά 46,3% σε σχέση με το 2024 (26.832 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1,8 δισ. ευρώ), σηματοδοτώντας έτσι την έναρξη ενός νέου ανοδικού κύκλου μετά από δεκαπέντε χρόνια συρρίκνωσης. Υπενθυμίζεται ότι οι θετικές ροές άρχισαν για πρώτη φορά να σημειώνονται στα μέσα του γ’ τριμήνου, σύμφωνα με αναφορές των ίδιων των τραπεζών, γεγονός που προμηνύει ένα αρκετά έντονο δ’ τρίμηνο, το οποίο και θα αποκαλυφθεί κατά τα ετήσια αποτελέσματα των τραπεζών που θα αρχίσουν να ανακοινώνονται σε δύο εβδομάδες.
Συνολικά, νέα στεγαστικά δάνεια έλαβαν 45.000 νοικοκυριά, με τις συνολικές εκταμιεύσεις να διαμορφώνονται σε 2,65 δισ. ευρώ. Ωστόσο, μικρή φαίνεται να είναι η συμβολή του προγράμματος «Σπίτι Μου ΙΙ» για το σύνολο του 2025. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕΤ, μέσω του προγράμματος εκταμιεύθηκαν συνολικά 7.657 νέα στεγαστικά δάνεια, συνολικού ύψους 831 εκατ. ευρώ το 2025, νούμερο που αντιστοιχεί σχεδόν στο 17% των συνολικών εκταμιεύσεων των στεγαστικών δανείων.
Ταυτόχρονα με την επανεκκίνηση της στεγαστικής πίστης σημειώνεται και διαρκής και επιταχυνόμενη στήριξη των επιχειρήσεων. Μάλιστα, αύξηση 15,1% κατέγραψε και η καταναλωτική πίστη το 2025, με τις συνολικές εκταμιεύσεις να ανέρχονται σε 1,58 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν σε 432.474 νέα καταναλωτικά δάνεια, όταν το 2024 είχαν εκταμιευθεί 412.604 καταναλωτικά δάνεια, συνολικού ύψους 1,37 δισ. ευρώ. Όσον αφορά τις χρηματοδοτήσεις προς μικρές επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών έως 2,5 εκατ. ευρώ και ύψος δανείου έως 1 εκατ. ευρώ, κατέγραψαν αύξηση 10,5% στις πραγματικές εκταμιεύσεις σε ετήσια βάση, φτάνοντας το 2025 στα 2,5 δισ. ευρώ, τα οποία έλαβαν 38.912 μικρές επιχειρήσεις, όταν το 2024 οι πραγματικές εκταμιεύσεις είχαν διαμορφωθεί σε 2,270 δισ. ευρώ και αντιστοιχούσαν σε 36.392 δάνεια.
Πάντως, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, ο Δεκέμβριος ήταν ο πιο ισχυρός μήνας του τελευταίου τριμήνου του έτους ως προς τις εκταμιεύσεις των νέων δανείων.
Πιστοδοτικά κριτήρια
Το «ξεκλείδωμα» τόσο υψηλών εκταμιεύσεων φανερώνει ίσως και μια ανοδική ζήτηση, αλλά και σταθερά πιστοδοτικά κριτήρια.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ από την τριμηνιαία Έρευνα Τραπεζικών Χορηγήσεων, προκύπτει ότι τα πιστοδοτικά κριτήρια τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα.
Τα κριτήρια πίστωσης παρουσιάζουν μια πιο βελτιωμένη εικόνα προς τη χαλάρωση για τις επιχειρήσεις, ενώ εντελώς σταθερά παραμένουν τα κριτήρια για τα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια σε σχέση με το γ’ τρίμηνο. Οι εκτιμήσεις για το α’ τρίμηνο του 2026 δίνουν επίσης σταθερότητα και για τα τρία είδη δανείων από τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα.
Αυξημένη, από την άλλη, εμφανίστηκε η συνολική ζήτηση δανείων προς επιχειρήσεις λόγω χρηματοδοτικών αναγκών τους και του γενικού επιπέδου των επιτοκίων το δ’ τρίμηνο του 2025, ενώ οι εκτιμήσεις για το α’ τρίμηνο του 2026 κάνουν λόγο για αμετάβλητη ζήτηση. Ωστόσο, σταθερή παρέμεινε η ζήτηση τόσο για τα στεγαστικά όσο και για τα καταναλωτικά κατά το δ’ τρίμηνο του 2025 και εκτιμάται ότι θα παραμείνει στα ίδια επίπεδα και κατά το α’ τρίμηνο του 2026.
Ευρωζώνη
Την ίδια ώρα, στην Ευρωζώνη το τοπίο των πιστοδοτικών κριτηρίων παρουσιάζεται κάπως διαφοροποιημένο στην τριμηνιαία έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Ειδικότερα, οι τράπεζες της Ευρωζώνης αυστηροποίηση απροσδόκητα τα κριτήρια χορήγησης πιστώσεων στις επιχειρήσεις στο τέλος του 2025, ενώ αναμένουν περαιτέρω σύσφιξη στο μέλλον λόγω της γενικευμένης οικονομικής αβεβαιότητας.
«Οι ανησυχίες για τις προοπτικές των επιχειρήσεων και της ευρύτερης οικονομίας, καθώς και η χαμηλότερη ανοχή των τραπεζών στον κίνδυνο, συνέβαλαν στη σύσφιξη των πιστωτικών κριτηρίων», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΕΚΤ. Σημειώνεται ότι αυτή η αυστηροποίηση ακολούθησε μια μικρότερη καθαρή αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων κατά το γ’ τρίμηνο. Από την άλλη, σημειώθηκε καθαρή χαλάρωση των πιστωτικών κριτηρίων για τα δάνεια προς νοικοκυριά για την αγορά κατοικίας (καθαρό ποσοστό -2%) την οποία δεν είχαν προβλέψει, ενώ τα πιστωτικά κριτήρια για την καταναλωτική πίστη και άλλα δάνεια προς νοικοκυριά αυξήθηκαν περαιτέρω (καθαρό ποσοστό 6%).
Ως προς τη ζήτηση, το τέταρτο τρίμηνο του 2025, οι τράπεζες ανέφεραν μια μικρή καθαρή αύξηση της ζήτησης για δάνεια προς επιχειρήσεις (καθαρό ποσοστό 3%), λόγω κυρίως στην αύξηση της ζήτησης για αποθέματα και κεφάλαιο κίνησης και άλλες χρηματοδοτικές ανάγκες, αλλά και για τα στεγαστικά δάνεια, των οποίων η ζήτηση συνέχισε να αυξάνεται σε καθαρούς όρους (καθαρό ποσοστό 9%), αν και με πιο μέτριο ρυθμό, σε γενικές γραμμές σύμφωνα με τις προσδοκίες των τραπεζών το προηγούμενο τρίμηνο. Τέλος, οριακή μείωση παρατηρήθηκε μόνο στη ζήτηση για καταναλωτικά δάνεια και άλλα δάνεια προς νοικοκυριά (καθαρό ποσοστό -2%).