Ο νέος Κώδικας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτέλεσε αντικείμενο εκδήλωσης του Ινστιτούτου Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής, με κεντρικό ομιλητή τον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιο.
Όπως ανέφερε ο υπουργός, το νομοσχέδιο με τα περισσότερα από 1000 άρθρα που αναπτύσσονται σε πάνω από 1800 σελίδες, αναμένεται τις επόμενες μέρες να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και σε λίγες εβδομάδες θα κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή. Σύμφωνα με τον υπουργό, ο νέος Κώδικας είναι η βάση για όλες τις λειτουργίες της Αυτοδιοίκησης, με την ενσωμάτωση σχεδόν 1000 νομοθετικών κειμένων που βρίσκονται σε ισχύ, διάσπαρτα σε νόμους προ 50ετίας, ενώ θα συμβάλει στην άρση δυσερμήνευτων και σε πολλές περιπτώσεις αντικρουόμενων διατάξεων. Ανέφερε ότι θα δίνεται στους ετεροδημότες η δυνατότητα, εφόσον έχουν προεγγραφεί να ψηφίζουν και στις αυτοδιοικητικές εκλογές από τον τόπο κατοικίας τους ηλεκτρονικά, μέσω τάμπλετ, σε ένα από τα 500 εκλογικά τμήματα που θα δημιουργηθούν γι’ αυτό τον σκοπό.
Για την πρόβλεψη σχετικά με την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών από τον πρώτο γύρο, τόνισε ότι η πραγματική βούληση εκφράζεται την πρώτη Κυριακή, όταν υπάρχει πλήρης συμμετοχή, όταν όλες οι επιλογές είναι στο τραπέζι και δεν έχουν μεσολαβήσει συναλλαγές μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής. Ο δεύτερος γύρος, πρόσθεσε, έχει παραδοσιακά πολύ μικρότερη συμμετοχή, άρα είναι αντιφατικό να θεωρούμε ισχυρότερη μια εντολή που δίνεται από λιγότερους. Λόγω της αυξημένης αποχής τη δεύτερη Κυριακή, ο υποψήφιος που έχασε στον δεύτερο γύρο, στον πρώτο γύρο έχει πάρει περισσότερες ψήφους από αυτόν που επικράτησε τελικά στον δεύτερο γύρο.
Ξεκαθάρισε ακόμα ότι ο λεγόμενος «νόμος Βορίδη» που υποχρεώνει τους δήμους να ασκούν έφεση σε πρωτόδικες αποφάσεις δικαστηρίων για μονιμοποίηση συμβασιούχων, δεν πρόκειται να καταργηθεί, καθώς όπως είπε, όλες οι προσλήψεις γίνονται μέσω ΑΣΕΠ και δεν γίνεται να μονιμοποιούνται κάποιοι «από την πίσω πόρτα» όταν υπάρχουν 150.000 που αναμένουν τον διορισμό τους.
Ο Νικόλαος Χλέπας, καθηγητής Διοικητικής Επιστήμης και Δημοσίου Δικαίου στο ΕΚΠΑ, προέβη μεταξύ άλλων σε σειρά προτάσεων για τη βελτίωση λειτουργίας της αυτοδιοίκησης. Συγκεκριμένα, πρότεινε να δοθεί η δυνατότητα στους δήμους να διαμορφώνουν οι ίδιοι τις εσωτερικές τους υποδιαιρέσεις, να επιτραπεί στα κόμματα να έχουν επίσημες υποψηφιότητες, να βελτιωθεί το σύστημα ελέγχου δαπανών και προεκλογικής προβολής, να ξανασυζητηθεί η μεταφορά εν μέρει ή εν όλω του ΕΝΦΙΑ στην αυτοδιοίκηση και να αναλάβει η αυτοδιοίκηση μέρος του αποθέματος των εγκαταλελειμμένων ακινήτων.
Ο Θεόδωρος Χατζηπαντελής, καθηγητής Εφαρμοσμένης Στατιστικής στο ΑΠΘ, τόνισε ότι τίθεται ζήτημα αντιπροσώπευσης στις αυτοδιοικητικές εκλογές, όταν ο πρώτος σε σταυρούς στο δημοτικό συμβούλιο έχει επιλεγεί μόλις από το 5% του εκλογικού σώματος. «Σε έρευνες που διεξάγουμε μετά από αυτοδιοικητικές εκλογές, πάνω από το 60% των εκλογέων δεν θυμάται σε ποιους υποψήφιους συμβούλους έβαλε σταυρό», πρόσθεσε.
Ο ίδιος ανέπτυξε την εναλλακτική πρόταση της απλής μεταφερόμενης ψήφου. Σύμφωνα με αυτή, ο ψηφοφόρος δηλώνει κατά σειρά προτίμησης πολλαπλές επιλογές σε υποψηφίους του συνδυασμού της προτίμησής του (όπως στο μηχανογραφικό για την είσοδο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση). Αν η 1η επιλογή δεν εκλεγεί, η ψήφος καταμετράται στη 2η επιλογή. Αν και αυτός ο υποψήφιος αποκλειστεί, η ψήφος μεταφέρεται στην τρίτη επιλογή κοκ Με αυτό τον τρόπο η ψήφος δεν πάει χαμένη, οπως είπε.
Ο Δημήτρης Καφαντάρης, γενικός γραμματέας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) από την πλευρά του εξήρε τη συμβολή του κ. Λιβάνιου ως υπουργού Εσωτερικών στη στήριξη της αυτοδιοίκησης, ενώ είπε ότι οι προωθούμενες αλλαγές θα κριθούν τελικά στην πράξη κατά την εφαρμογή τους. Υποστήριξε ότι ο νέος Κώδικας δεν είναι η μεγάλη μεταρρύθμιση που προσδοκά η αυτοδιοίκηση. ωστόσο βάζει προδιαγραφές και αυστηρούς κανόνες για το πώς θα μπορούν να λειτουργήσουν στο εξής οι ΟΤΑ.