Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχουν να συναντηθούν τετ-α-τετ εδώ και περίπου 1,5 χρόνο, από τον Νοέμβριο του 2024 στη Νέα Υόρκη. Έκτοτε επήλθε… κοσμογονία, κυρίως με την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ και όσα επακολούθησαν, αλλά οι δυο τους δεν είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν ξανά για τα ανοιχτά μέτωπα της περιοχής. Προφανώς, συνέπεσαν σε διεθνή fora, όπως στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, ενώ υπάρχουν κανάλια επικοινωνίας, κυρίως μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν. Πλην όμως η συζήτηση μεταξύ τους… εκκρεμεί, αν και καμία από τις δύο πλευρές δεν φάνηκε επισπεύδουσα όλο το προηγούμενο διάστημα, όπως έδειξε και η αναβολή της συνάντησης που προγραμματιζόταν για τον περασμένο Σεπτέμβριο στον ΟΗΕ.
Πλέον, ο χρόνος κύλησε και το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θα γίνει ξανά αυτή τη φορά στην Άγκυρα, την επόμενη Τετάρτη. Προφανώς, η δυναμική των ελληνοτουρκικών σχέσεων δεν θυμίζει σε τίποτα τις προσδοκίες που υπήρχαν την περίοδο που υπεγράφη στην Αθήνα η Διακήρυξη των Αθηνών. Και η Τουρκία μπορεί να απέχει από μείζονες προκλήσεις, συντηρεί όμως την ένταση όπου μπορεί, ακόμα και αν μοιάζει να έχει κατά βάση το βλέμμα της στραμμένο σε άλλες γωνιές της ευρύτερης γειτονιάς μας.
Με όλα αυτά τα δεδομένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντιλαμβάνεται ότι η συζήτηση είναι καλύτερο να γίνεται από το να μην γίνεται. Επίσης, η απευθείας επικοινωνία με τον κ. Ερντογάν ξορκίζει τα… σενάρια επιδιαιτησίας που έχουν ακουστεί εδώ και αρκετούς μήνες, από τότε που στις πρεσβείες των ΗΠΑ σε Άγκυρα και Αθήνα ανέλαβαν αντιστοίχως ο Τομ Μπάρακ και η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, δύο πρόσωπα κοντά στο περιβάλλον του κ. Τραμπ.
Η ατζέντα
Στη χθεσινή του συνέντευξη στο Foreign Policy, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε διαλλακτικός και σε πολύ ήπιους τόνους έναντι της Τουρκίας. Ξεκαθάρισε ότι δεν βλέπει κίνδυνο κλιμάκωσης, παρά τη μια και δεδομένη διαφορά μεταξύ των δύο χωρών για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα. Προφανώς ο κ. Μητσοτάκης δεν είναι ούτε αφελής ούτε άπειρος και αντιλαμβάνεται ότι «το τανγκό θέλει δύο», πλην όμως εκτιμά ότι δεν θα υπάρξουν ουσιαστικές εντάσεις το επόμενο διάστημα.
Τούτων δοθέντων, ο στόχος παραμένει σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και η εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης. Από την Αθήνα λένε ανοιχτά ότι δεν υπάρχει σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της διαφοράς για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα, προσβλέπουν όμως στη διατήρηση του ευρύτερου κλίματος ηρεμίας.
Άλλωστε, σύμφωνα με όλες τις έρευνες κοινής γνώμης, οι πολίτες έχουν πάψει να αντιλαμβάνονται τα ελληνοτουρκικά ως μια μείζονα πηγή κινδύνου, τουλάχιστον με τα παρόντα δεδομένα. Και βεβαίως η Αθήνα επιδιώκει τη διατήρηση κεκτημένων, όπως η μείωση της παραβατικότητας στον αέρα, η καλύτερη συνεργασία στο μεταναστευτικό, η τουριστική βίζα για 12 νησιά του Αιγαίου που έχει επιφέρει αποτελέσματα, αλλά και η εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου που μπήκε σε «κανάλι» τα τελευταία χρόνια.
Οι υπουργοί και οι συμφωνίες
Με βάση τα μέχρι στιγμής στοιχεία, ο κ. Μητσοτάκης θα έχει μια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον κ. Ερντογάν στο Λευκό Παλάτι της Άγκυρας και θα ακολουθήσει η διευρυμένη συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας. Μαζί του θα έχει συνεργάτες του όπως τον απερχόμενο διευθυντή του διπλωματικού του γραφείου Μίλτωνα Νικολαϊδη και τη διευθύντρια του γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας Αριστοτελία Πελώνη. Επίσης στην Άγκυρα θα είναι σύσσωμο το υπουργείο Εξωτερικών, τόσο ο Γιώργος Γεραπετρίτης, όσο και οι υφυπουργοί Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου (χειρίζεται τον πολιτικό διάλογο) και Χάρης Θεοχάρης (χειρίζεται τη θετική ατζέντα).
Ως προς τον ακριβή αριθμό υπουργών που θα συμμετάσχουν, η Αθήνα περιμένει «σήμα» της Τουρκίας. Με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες πάντως δεν αναμένεται πλειάδα υπουργών, ενώ και οι συμφωνίες ή τα «έγγραφα» που θα υπογραφούν αναμένεται να είναι χαμηλού βεληνεκούς. Οι λεπτομέρειες όμως θα «κλειδώσουν» τις επόμενες ώρες και ημέρες, καθώς προσεγγίζουμε τη συνεδρίαση.