Την απώλεια μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ του 2026 αναμένεται να προκαλέσει σε χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους οι οποίοι δηλώνουν κάθε χρόνο ετήσια εισοδήματα κάτω από 10.000 ευρώ η φορολόγησή τους με βάση τα αντικειμενικά κριτήρια του ν. 5073/2023.
Ο τρόπος προσδιορισμού του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος που λαμβάνεται υπόψη για να κριθεί ποιοι ιδιοκτήτες ακινήτων δικαιούνται μερική ή ολική απαλλαγή από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) λόγω χαμηλών εισοδημάτων αναμένεται να στερήσει και φέτος από χιλιάδες άλλους φορολογούμενους με χαμηλά εισοδήματα το δικαίωμα μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με επικείμενη απόφαση της Φορολογικής Διοίκησης, με την οποία θα προσδιοριστούν επακριβώς τα ποσά που θα ληφθούν υπόψη ως ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάθε φορολογούμενου προκειμένου να διαπιστωθεί εάν πληροί τα εισοδηματικά κριτήρια για την απαλλαγή από το 50% ή το 100% του ΕΝΦΙΑ του 2026:
1. Στο συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα θα περιληφθεί και φέτος μεταξύ άλλων το προσδιορισθέν τεκμαρτό εισόδημα με βάση τα αντικειμενικά κριτήρια του ν. 5073/2023, το οποίο -στις περισσότερες περιπτώσεις όσων αυτοαπασχολουμένων δηλώνουν κάτω από 10.000 ευρώ- είναι σημαντικά αυξημένο σε σύγκριση με το δηλούμενο. Ως εκ τούτου, και φέτος χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι θα εμφανιστούν με ετήσια εισοδήματα σημαντικά αυξημένα σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια (για τις απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ του 2026 θα ληφθούν υπόψη τα εισοδήματα του 2024), με αποτέλεσμα να υπερβούν τα εισοδηματικά όρια που ισχύουν για τις απαλλαγές από τον ΕΝΦΙΑ και να χάσουν τις απαλλαγές.
2. Εκατοντάδες χιλιάδες χαμηλόμισθοι, χαμηλοσυνταξιούχοι, άνεργοι, ανάπηροι, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι με χαμηλά εισοδήματα αναμένεται να χάσουν και φέτος τη μερική ή ολική απαλλαγή από τον Ενιαίο Φόρο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), αν και κανονικά τη δικαιούνται.
Ο λόγος για τον οποίο θα συμβεί αυτό είναι ότι το συνολικό ετήσιο οικογενειακό εισόδημα του φορολογικού έτους 2024 το οποίο θα ληφθεί υπόψη για τη χορήγηση μερικής ή ολικής απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ θα υπολογιστεί και πάλι, όπως και τα προηγούμενα χρόνια, με έναν τρόπο στρεβλό και άδικο, που θα έχει ως συνέπεια να διαμορφωθεί σε ύψος μεγαλύτερο από το ισχύον κατά περίπτωση εισοδηματικό όριο. Έτσι, πολλοί φορολογούμενοι με χαμηλά εισοδήματα που δικαιούνται κανονικά να απαλλαγούν από τον ΕΝΦΙΑ θα κληθούν και φέτος να πληρώσουν τον φόρο αυτό στο ακέραιο.
Προϋποθέσεις για να ισχύει η ελάφρυνση
Σύμφωνα με τις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 13 του νόμου 5219/2025:
1Δικαιούχος απαλλαγής από το 50% του ΕΝΦΙΑ είναι κάθε φορολογούμενος που πληροί τις εξής προϋποθέσεις: α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους δεν έχει υπερβεί τις 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και για κάθε εξαρτώμενο μέλος της οικογένειας. β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων τα οποία κατέχει ο φορολογούμενος και τα λοιπά μέλη της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα. γ) Η συνολική αντικειμενική αξία των κτισμάτων και των εντός σχεδίων πόλεων οικοπέδων που κατέχει ο φορολογούμενος ή η οικογένειά του δεν υπερβαίνει τις 85.000 ευρώ αν πρόκειται για άγαμο, τις 150.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο χωρίς παιδιά και τις 200.000 ευρώ αν πρόκειται για έγγαμο με ένα ή δύο εξαρτώμενα τέκνα.
2. Στις οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες ή περιλαμβάνουν ανάπηρα άτομα κατά ποσοστά 80% και άνω χορηγείται πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις: α) Το «συνολικό ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα» του προηγούμενου έτους, δεν έχει υπερβεί τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον ή τη σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος και β) Το σύνολο της επιφάνειας των κτισμάτων στα οποία κατέχουν δικαιώματα πλήρους ή ψιλής κυριότητας ή επικαρπίας ο υπόχρεος υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, η σύζυγος και τα εξαρτώμενα τέκνα της οικογένειάς του δεν υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα.