Παρά την κλιμακούμενη γεωπολιτική αστάθεια, την πολιτική αβεβαιότητα και τις αντικρουόμενες οικονομικές πολιτικές παγκοσμίως, οι χρηματοπιστωτικές αγορές εμφανίζονται αξιοσημείωτα ψύχραιμες. Υπάρχει μια εμφανής απόσταση ανάμεσα στους δραματικούς τίτλους των μέσων ενημέρωσης και στα μηνύματα που εκπέμπουν οι βασικοί χρηματοοικονομικοί δείκτες. Το ερώτημα είναι αναπόφευκτο: πρόκειται για ψυχραιμία ή για επικίνδυνη εφησυχασμό;
Δείκτες φόβου που… δεν φοβούνται
Σύμφωνα με το Project Syndicate, χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο δείκτης Fear & Greed του CNN, ο οποίος αποτυπώνει το επενδυτικό συναίσθημα. Παρά το μπαράζ πολιτικών κρίσεων, πολεμικών συγκρούσεων και απρόβλεπτων αποφάσεων πολιτικής τους τελευταίους μήνες, ο δείκτης έχει κινηθεί από τη ζώνη του «φόβου» προς το «ουδέτερο».
Αν και οι επαγγελματίες επενδυτές σπανίως βασίζονται σε αυτόν –καθώς θεωρείται πιο κοντά στο συναίσθημα των μικροεπενδυτών– η ίδια εικόνα επιβεβαιώνεται και από σκληρότερα δεδομένα. Τα πραγματικά επιτόκια στις ΗΠΑ, αν και σαφώς υψηλότερα σε σχέση με την περίοδο των μηδενικών επιτοκίων, ακολουθούν πτωτική πορεία μετά την κορύφωση της μεταπανδημικής σύσφιγξης.
Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Fed) φαίνεται έτοιμη να προχωρήσει σε τουλάχιστον μία μείωση επιτοκίων εντός του έτους, ενώ οι αγορές προεξοφλούν δύο ακόμη μειώσεις των 25 μονάδων βάσης το 2026. Επιπλέον, δεν αποκλείεται μια πιο «περιστερά» προσέγγιση από τον πιθανό διάδοχο του Τζερόμ Πάουελ, Κέβιν Γουόρς, σε πλήρη ευθυγράμμιση με την ανοιχτή επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ για φθηνότερο χρήμα.
Χαμηλό ρίσκο, στενά spreads, ήσυχες αγορές
Άλλοι δείκτες ενισχύουν την εικόνα της ηρεμίας. Τα ασφάλιστρα κινδύνου των αμερικανικών κρατικών ομολόγων (CDS), που αντανακλούν τον αντιλαμβανόμενο κίνδυνο χρεοκοπίας, παραμένουν χαμηλά, παρά τα ανησυχητικά επίπεδα χρέους και ελλειμμάτων. Το πενταετές CDS των ΗΠΑ διαμορφώνεται περίπου στις 28 μονάδες βάσης, σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα άνω των 50 μονάδων που είχαν καταγραφεί μετά τις ανακοινώσεις Τραμπ για τους δασμούς.
Παράλληλα, τα spreads μεταξύ επενδυτικής βαθμίδας και ομολόγων υψηλού κινδύνου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά. Το κόστος δανεισμού για τις μεγάλες, αξιόχρεες αμερικανικές εταιρείες είναι μόλις 0,73 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το αντίστοιχο των κρατικών ομολόγων – το χαμηλότερο επίπεδο από το 1998. Ακόμη και τα ομόλογα «σκουπίδια» εμφανίζουν αξιοσημείωτη ζήτηση, με τα spreads να έχουν υποχωρήσει κάτω από τις 275 μονάδες βάσης.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο δείκτης μεταβλητότητας VIX, ο γνωστός «δείκτης φόβου» της Wall Street, που κινείται γύρω στο 17 – μακριά από τις ακραίες κορυφώσεις του 2008 και του 2020. Αν και η άνοδος των λεγόμενων zero-day options μπορεί να θολώνει την εικόνα, το γενικό συμπέρασμα παραμένει: οι αγορές δεν τιμολογούν κρίση.
Χρυσός: το μοναδικό καμπανάκι
Η εξαίρεση στον κανόνα είναι ο χρυσός. Η τιμή του έχει εκτοξευθεί την τελευταία πενταετία και ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο, με τη Goldman Sachs να ανεβάζει πρόσφατα την πρόβλεψή της για το 2026 στα 5.400 δολάρια ανά ουγγιά. Ωστόσο, αυτή η άνοδος ίσως δεν αντανακλά απλώς φόβο ή αβεβαιότητα.
Πιθανότερο είναι να αποτυπώνει βαθύτερες, διαρθρωτικές μετατοπίσεις: αναδιάρθρωση των αποθεματικών των κεντρικών τραπεζών, σταδιακή απομάκρυνση από τα παραδοσιακά νομίσματα και αυξανόμενη δυσπιστία απέναντι στη βιωσιμότητα των κρατικών χρεών και ελλειμμάτων.
Προς το παρόν, οι αγορές μοιάζουν να αγνοούν τον θόρυβο του κόσμου. Είτε τα πολιτικά και γεωπολιτικά αφηγήματα είναι υπερβολικά, είτε οι επενδυτές απλώς… σφυρίζουν αδιάφορα καθώς πλησιάζουν το νεκροταφείο. Το ποια εκδοχή ισχύει θα το δείξει ο χρόνος.