Έπειτα από πολύ καλές σοδειές, η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια κρίση υπερπαραγωγής πατάτας, η οποία προκαλεί μια ιλιγγιώδη πτώση των τιμών, την οποία υφίστανται πρώτα και κύρια οι αγρότες.
Εδώ και μήνες, το δίκτυο Βορειοδυτικών Ευρωπαίων Καλλιεργητών Πατάτας (NEPG), το οποίο συγκεντρώνει τέσσερις πατατοπαραγωγικές χώρες -Γερμανία, Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία- προειδοποιεί για τους κινδύνους υπερπαραγωγής στη Γηραιά Ήπειρο.
Σε αυτές τις χώρες, οι οποίες αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής παραγωγής, το 2025 συλλέχθηκαν 30 εκατομμύρια τόνοι πατάτας, αντιπροσωπεύοντας αύξηση 10% σε ετήσια βάση.
Στο Βέλγιο, αγρότες διένειμαν φυλλάδια και πατάτες σε έναν αυτοκινητόδρομο στη Φλάνδρα, καταγγέλλοντας την πτώση των τιμών και την αποδυνάμωση της αγοράς από τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών που συνήψε η Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Ο τομέας στην Ευρώπη αντιμετωπίζει μια πραγματική δυσκολία φέτος, η κύρια αιτία της οποίας είναι η ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης», λέει ο Φρανσουά- Χαβιέ Μπρουτέν, διευθυντής οικονομικών υποθέσεων στο CNIPT, τον γαλλικό σύνδεσμο εμπορίου πατάτας και κορυφαίο εξαγωγέα στον κόσμο.
«Το ιδιαίτερο είναι ότι η συγκομιδή είναι άφθονη σε όλες τις μεγάλες χώρες παραγωγής»: Η Γερμανία, ο κορυφαίος Ευρωπαίος παραγωγός πατάτας, έχει την «καλύτερη συγκομιδή των τελευταίων 25 ετών» και η Γαλλία έχει δει τις καλλιεργούμενες εκτάσεις της να «αυξάνονται κατά 10%», επισημαίνει ο Μπρουτέν.
Ανταγωνισμός εκτός Ε.Ε.
Την ίδια ώρα πάντως, οι Ευρωπαίοι παραγωγοί λένε ότι υφίστανται «αυξημένο ανταγωνισμό από μεταποιημένα προϊόντα πατάτας από την Κίνα, την Ινδία, την Αίγυπτο και την Τουρκία».
Τα τελευταία δύο χρόνια, η Κίνα και η Ινδία, οι δύο μεγαλύτεροι παραγωγοί στον κόσμο, έχουν «δεκαπλασιάσει τις εξαγωγές κατεψυγμένων τηγανητών πατατών, ενώ η Ε.Ε. είδε τις εξαγωγές της να μειώνονται – έως και -6% για το Βέλγιο, τον κορυφαίο εξαγωγέα τηγανητών πατατών στον κόσμο.
Καταρρέουν οι τιμές
Το πλήγμα είναι σοβαρό για τους παραγωγούς, οι οποίοι βλέπουν τις τιμές της πατάτας να καταρρέουν.
Στο τέλος του 2025, οι τιμές ήταν ακόμη εξαιρετικά χαμηλές: «από 0,50 έως 4 ευρώ ανά 100 κιλά ανάλογα με τη χώρα», σύμφωνα με το δίκτυο NEPG, που θέτει το ερώτημα αν οι Ευρωπαίοι αγρότες είναι διατεθειμένοι να «παράγουν χάνοντας χρήματα».
Στη Γαλλία, η UNPT, η Εθνική Ένωση Παραγωγών Πατάτας, καταγγέλλει «μείωση κατά 25%» στις προσφερόμενες συμβατικές τιμές.
Η τιμή ενός τόνου πατάτας «Fontane,» μιας από τις κύριες καλλιεργούμενες ποικιλίες, που είναι ιδανική για τηγανητές πατάτες, αναμένεται να κυμανθεί περίπου στα 130 ευρώ το 2026, σε σύγκριση με 180 ευρώ πέρυσι, σύμφωνα με την UNPT. Αυτή η μειωμένη τιμή θα μπορούσε να οδηγήσει στη μείωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων, εκτιμά η Ενωση Παραγωγών Πατάτας.