Συνεχίζεται η οικονομική ανασφάλεια των ελληνικών νοικοκυριών στη σκιά των τιμών των τροφίμων. Ποια βασικά είδη διατροφής μετρούν εκρηκτικές αυξήσεις τιμών από το 2020 μέχρι σήμερα. Τι δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Στοχευμένες παρεμβάσεις υπόσχεται η νέα Αρχή Ελέγχου της Αγοράς μετά το εναρκτήριο λάκτισμα με τα πρόστιμα ύψους 1,05 εκατ. ευρώ.
Στα ενδιάμεσα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας στρέφει τα βέλη της η νέα Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, προαναγγέλλοντας πλέγμα στοχευμένων παρεμβάσεων στο πεδίο των τιμών, την ώρα που ο πληθωρισμός στην Ελλάδα αποδεικνύεται εξαιρετικά «επίμονος» κι ενώ η οικονομική κόπωση των νοικοκυριών εντείνεται ολοένα και περισσότερο, καθώς οι τιμές των τροφίμων εξακολουθούν να βρίσκονται στον πυρήνα των ανατιμήσεων.
Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθωρισμός τον Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 2,5% σε ετήσια βάση, έναντι ανόδου κατά 2,6% τον Δεκέμβριο. Συνολικά, ο δείκτης τροφίμων αυξήθηκε κατά 4,5% αποτελώντας την κινητήρια δύναμη πίσω από την αύξηση των τιμών, ενώ τον χορό των ανατιμήσεων σέρνουν το μοσχάρι με άνοδο 25,4%, οι σοκολάτες με 20,3% και ο καφές με άνοδο 17,7%.
- Επιμένει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα – Μεγαλώνει η «ψαλίδα» με την Ευρωζώνη
Οι μεγάλοι πρωταγωνιστές των ανατιμήσεων στην πενταετία
Και μπορεί με βάση τα τελευταία στοιχεία, η τιμή του ελαιολάδου να καταγράφει μείωση κατά 30,6% σε σχέση με πέρυσι, ωστόσο παραμένει αυξημένη κατά 46,0% σε σχέση με πέντε χρόνια πριν.
Η πορεία των τιμών την τελευταία πενταετία αποτελεί τον πλέον αδιάσειστο μάρτυρα πως τα περισσότερα είδη διατροφής έχουν παγιωθεί σε αρκετά υψηλά επίπεδα, ασκώντας ασφυκτικές πιέσεις προς το μέσο εισόδημα. Όπως άλλωστε σπεύδουν σε κάθε ευκαιρία να ξεκαθαρίσουν παράγοντες της αγοράς του λιανεμπορίου, οι τιμές των τροφίμων δεν πρόκειται ποτέ να επιστρέψουν στα προ πληθωριστικής κρίσης επίπεδα.
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Τα τελευταία πέντε χρόνια, η τιμή του ρυζιού μετρά αύξηση 22,48% ενώ στο αλεύρι η τιμή είναι υψηλότερη κατά 23,37%. Η τιμή του ψωμιού είναι αυξημένη κατά 31,85% έναντι του 2020, ενώ κατά 12,75% υψηλότερη είναι η τιμή των ζυμαρικών.
Εκρηκτική άνοδο κατά 72,84% μετρά την τελευταία πενταετία η τιμή του μοσχαριού, ενώ κατά 37,05% υψηλότερα πωλείται σήμερα το χοιρινό κρέας. Αυξημένη κατά 71,26% εμφανίζεται έναντι του 2020 η τιμή σε αρνί και κατσίκι, ενώ κατά 30,85% υψηλότερα πωλούνται σήμερα τα πουλερικά.
Το γάλα (νωπό πλήρες) μετρά άνοδο κατά 29,70% την τελευταία πενταετία, ενώ η τιμή στο γιαούρτι έχει αυξηθεί κατά 26,57%. Κατά 23,86% έχει αυξηθεί η τιμή στα φρούτα και κατά 30,33% στα λαχανικά. Αύξηση δε που προκαλεί ίλιγγο – κατά 57,16% – μετρά σε μια πενταετία η τιμή της σοκολάτας και των προϊόντων της. Κατά 44,57% υψηλότερη είναι σε σχέση με το 2020 η τιμή των χυμών φρούτων, ενώ αύξηση κατά 47,69% μετρά η τιμή του καφέ και κατά 27,43% η τιμή των αναψυκτικών.
Η πρώτη παρέμβαση Τσαγγάρη με το βλέμμα στους μεσάζοντες
Την ίδια ώρα, η νέα Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, που έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα με την επιβολή προστίμων 1,05 εκατ. ευρώ, προαναγγέλλει στοχευμένες παρεμβάσεις στο πεδίο των τιμών, επιστρατεύοντας μάλιστα στη μάχη κατά της συνεχιζόμενης ακρίβειας και τη συνδρομή της ΑΑΔΕ.
Στην πρώτη της δημόσια εμφάνιση μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η διοικήτρια της νέας Αρχής, Δέσποινα Τσαγγάρη, παραδέχθηκε πως δεν είναι… δικαιολογημένοι όλοι οι λόγοι που οδηγούν στην ακρίβεια.
«Υπάρχουν προβλήματα στην αγορά, είναι ένα υπαρκτό ζήτημα διότι αφορά την καθημερινότητα των ανθρώπων»», δήλωσε σε συνέντευξή της στον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΪ, τονίζοντας χαρακτηριστικά πως «υπάρχουν διάφοροι λόγοι για την ακρίβεια, κάποιοι είναι δικαιολογημένοι και κάποιους πρέπει να τους ψάξουμε πολύ».
Μάλιστα, για τις αυξήσεις στην τιμή του μοσχαριού ανέφερε πως είναι μεγαλύτερες έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου. «(Οι αυξήσεις στο μοσχάρι) είναι ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα. Στην Ελλάδα εισάγουμε το 85%-90% σε ετήσια βάση. Παρατηρώ όμως ότι έχουμε αυξήσεις μεγαλύτερες από το μέσο όρο της ΕΕ, άρα κάτι συμβαίνει που πρέπει να επιλύσουμε», σημείωσε. Συμπλήρωσε μάλιστα πως «η πρώτη ανάγνωση δεν αφορά στα σούπερ μάρκετ, αλλά το ενδιάμεσο κομμάτι. Έχω ξεκινήσει μια διαδικασία, ξέρω πολύ καλά τι πρέπει να γίνει, χρειάζονται πολλά εργαλεία και σε αυτό θα έχω και την αμέριστη βοήθεια της ΑΑΔΕ», πρόσθεσε η κυρία Τσαγγάρη.
Για τα σοκολατοειδή ανέφερε πως υπήρξαν το προηγούμενο διάστημα δραματικές αυξήσεις στο κακάο που δικαιολογούσαν την άνοδο των τιμών, όμως «από τον Ιούλιο ως τον Γενάρη έχει πέσει η τιμή του διεθνώς κατά 54%… Παρατηρούμε πως όταν συμβαίνει κάτι οι τιμές εκτοξεύονται γρήγορα, αλλά όταν υποχωρούν οι μειώσεις γίνονται με αργό ρυθμό. Αυτό πρέπει να αλλάξει».
«Γονατίζουν» τα νοικοκυριά
Η συνεχιζόμενη και εντεινόμενη πίεση στο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών αποτυπώνεται και στην τελευταία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ για το 2025, με τις οικονομικές δυσκολίες να επεκτείνονται πλέον και στα μεσαία εισοδηματικά στρώματα, λόγω της ακρίβειας που τροφοδοτείται από τα τρόφιμα, την ενέργεια και τα καύσιμα.
Τα φετινά ευρήματα της ετήσιας έρευνας του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ δείχνουν ότι οι οικονομικές δυσκολίες δεν περιορίζονται πλέον στα χαμηλά εισοδήματα, αλλά επεκτείνονται και στα μεσαία στρώματα, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις λειτουργούν σωρευτικά και εξαντλούν τις αντοχές των νοικοκυριών.
Παράλληλα, καταγράφεται αρνητικό ρεκόρ ως προς την επάρκεια του εισοδήματος, με έξι στα δέκα νοικοκυριά να δηλώνουν ότι το μηνιαίο τους εισόδημα δεν φτάνει έως το τέλος του μήνα και να επαρκεί, κατά μέσο όρο, μόλις για 18 ημέρες, ενώ το 65,2% των νοικοκυριών δηλώνει ξεκάθαρα πως δαπανά περισσότερα για είδη διατροφής. Πάνω από τα μισά νοικοκυριά αναγκάζονται να κάνουν περικοπές ακόμη και για βασικές ανάγκες, ενώ η αδυναμία αποταμίευσης είναι σχεδόν καθολική.