Αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες όπως η Amazon, η Alphabet και η Microsoft επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια στην Τεχνητή Νοημοσύνη, ελπίζοντας να καταλάβουν το προβάδισμα σε αυτή τη νέα εποχή. Όμως, την περασμένη εβδομάδα, σε μία μόνο ημέρα, εξαφανίστηκαν περίπου 300 δισεκατομμύρια δολάρια σε κεφαλαιοποίηση.
Η αιτία της κατάρρευσης έχει αναγνωριστεί ως μια επέκταση της τεχνητής νοημοσύνης της Anthropic. Πρόκειται για ένα βοηθητικό πρόγραμμα που βοηθά στην αυτοματοποίηση διαφόρων εργασιών γραφείου και στην εκτέλεση εργασιών που συνήθως γίνονται με παραδοσιακό εταιρικό λογισμικό.
Αυτή η εξέλιξη έχει αλλάξει εντελώς τους κανόνες ενός τεχνολογικού τομέα που, μέχρι πρόσφατα, καθόταν σε ένα βουνό ρευστότητας, άνευ προηγουμένου, στην επιχειρηματική ιστορία.
«Στον παγκόσμιο αγώνα για κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη, οι αμερικανικές εταιρείες ειδικότερα πραγματοποιούν τεράστιες κεφαλαιακές επενδύσεις», τονίζουν στη Ναυτεμπορική, παράγοντες της αγοράς.
Η Amazon σχεδιάζει να επενδύσει το εντυπωσιακό ποσό των 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο το 2026, κυρίως σε κέντρα δεδομένων και υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, ακολουθούμενη από την Google, η οποία επενδύει 175 έως 185 δισεκατομμύρια δολάρια σε παρόμοια έργα – καταρρίπτοντας προηγούμενα ρεκόρ του κλάδου.
Άλλοι τεχνολογικοί γίγαντες η Meta, η Microsoft και η Oracle πραγματοποιούν επίσης σημαντικές επενδύσεις, εντείνοντας περαιτέρω τον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης στη Silicon Valley.
«Αυτό που κρύβεται πίσω από αυτούς τους τεράστιους αριθμούς είναι κάτι περισσότερο από ένας απλός αγώνας για υποδομές: είναι μια στρατηγική κίνηση για την απόκτηση ελέγχου των δεδομένων, της υπολογιστικής ισχύος και, επομένως, του μέλλοντος της οικονομίας της Τεχνητής Νοημοσύνης», εξηγούν παράγοντες της αγοράς. Η λογική είναι ότι όποιος κατέχει τα πιο ισχυρά κέντρα δεδομένων μπορεί να εκπαιδεύσει και να κλιμακώσει πιο ισχυρά μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης από τον ανταγωνισμό.
Η ανησυχία των επενδυτών
Ταυτόχρονα, όμως, αυξάνεται ο σκεπτικισμός ως προς το εάν το επιχείρημα του «μεγαλύτερου κέντρου δεδομένων» από μόνο του. είναι αρκετό για να εξασφαλίσει πραγματικά μερίδιο αγοράς και κέρδη.
«Οι επενδυτές και οι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί και πωλούν τις μετοχές τους. Ανησυχούν για τις επίμονα υψηλές πιέσεις κόστους που προκαλεί η Τεχνητή Νοημοσύνη και τον φόβος έκρηξης της φούσκας», προσθέτουν. H μετοχή της Alphabet υποχώρησε σχεδόν κατά 10%, ενώ της Amazon υποχώρησε κατά 16%. Ακόμη και η Nvidia, μια εταιρεία με υψηλά κέρδη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης, έχει χάσει περίπου το 4% της αξίας της από την αρχή του έτους. Η Microsoft, παρά τη σταθερή της επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν τα πάει καλύτερα: έχει σημειώσει πτώση 16% από την αρχή του έτους.
Οι Finacial Times προειδοποιούν μάλιστα ότι «αν και οι εκρηκτικές δαπάνες για επενδύσεις στην ΑΙ είναι εντυπωσιακές, εγείρουν το ερώτημα εάν υπάρχει καν ένα βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο πέρα από τα κέντρα δεδομένων».
Επενδύσεις με δανεικά
Ηδη, αρκετοί τεχνολογικοί κολοσσοί αναγκάζονται να δανειστούν για να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξή τους.
Η Alphabet, για παράδειγμα προχώρησε στην έκδοση 100ετών ομολόγων, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στον τομέα από την κορύφωση της φούσκας των dot-com στη δεκαετία του `90. Και αυτό γιατί, οι δαπάνες της Alphabet αυξάνονται σημαντικά. Οι επενδύσεις σε ακίνητα, εγκαταστάσεις και εξοπλισμό αυξήθηκαν κατά 75% το 2025 και η εταιρεία σχεδιάζει επενδύσεις ύψους μεταξύ 175 και 185 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το 2026, κυρίως για κέντρα δεδομένων και υποδομές.
«Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που οδηγεί στην άνοδο αυτής της νέας αγοράς ομολόγων από τεχνολογικούς κολοσσούς προέρχεται από ένα επίπεδο έκδοσης χρέους που σπάνια παρατηρήθηκε μέχρι πρόσφατα», αναφέρουν παράγοντες της αγοράς.
Συνολικά , Amazon, Alphabet, Meta, Microsoft και Oracle από μόνες τους είχαν ήδη εκδώσει το 2025 ομόλογα ύψους 165 δισεκατομμυρίων δολαρίων και 90 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο τους τελευταίους τρεις μήνες. Η Morgan Stanley αναμένει ότι τα δάνεια από τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, γνωστές ως hyperscaler, θα φτάσουν τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
«Η αύξηση των καθαρών εκδόσεων ομολόγων είναι σε μεγάλο βαθμό μια μη χρηματοοικονομική ιστορία και ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι κεφαλαιακές δαπάνες για την ΑΙ, θα μπορούσαν να απαιτήσουν πιο μαζικές δημόσιες συμβάσεις από το συνηθισμένο», έγραψαν οι αναλυτές της Barclays. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που οδηγεί στην άνοδο αυτής της νέας αγοράς ομολόγων από τεχνολογικούς κολοσσούς προέρχεται από ένα επίπεδο έκδοσης χρέους που σπάνια παρατηρήθηκε μέχρι πρόσφατα.
Μετά την ανακοίνωση της τελευταίας αύξησης των προβλέψεων κεφαλαιουχικών δαπανών από την Alphabet, οι μετοχές του τεχνολογικού κλάδου υποχώρησαν αισθητά, ειδικά στον δείκτη Nasdaq, ο οποίος έκλεισε σε αρνητικό έδαφος για αρκετές συνεχόμενες ημέρες. «Αυτή η δυναμική που βασίζεται στις επενδύσεις προκαλεί ήδη αναταραχή στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι επενδυτές αμφιβάλλουν για το αν οι υψηλές δαπάνες μπορούν να μετατραπούν σε κέρδη βραχυπρόθεσμα», τονίζουν οι ίδιες πηγές.
Θα σκάσει η φούσκα;
Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν συνεχώς τον κίνδυνο μιας «φούσκας της τεχνητής νοημοσύνης»: Δηλαδή, αν η εκστρατεία «διαφήμισης» της τεχνητής νοημοσύνης, «θα διογκώσει τα θεμελιώδη μεγέθη και τελικά θα οδηγήσει σε μια επώδυνη και δαπανηρή διόρθωση της αγοράς», εξηγούν Αμερικανοί αναλυτές και προειδοποιούν: «Αν ευφορία που περιβάλλει την τεχνητή νοημοσύνη ωθεί τις εταιρείες να επενδύουν ασύλληπτα ποσά, χωρίς να επιδείξουν σαφείς δρόμους προς την κερδοφορία, μακροπρόθεσμα θα μπορούσαν να προκύψουν βαθιές οικονομικές ρωγμές».
«Μέσα σε λίγους μήνες, μια τεράστια αγορά πιστωτικών παραγώγων έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτές τις εταιρείες, καθώς ο φόβος ότι το ρίσκο θα μπορούσε να γυρίσει μπούμερανγκ, έχει δημιουργήσει τεράστια ζήτηση μεταξύ των τραπεζών και των επενδυτών για να προστατευτούν από τους αυξανόμενους κινδύνους του υπερβολικού χρέους», τονίζουν παράγοντες της αγοράς.
Πενταπλάσιο το κόστος ασφάλισης
Ηδη, τα συμβόλαια ανταλλαγής πιστωτικής αθέτησης (CDS), τα οποία απέκτησαν εξέχουσα θέση κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008, επανέρχονται στο προσκήνιο, για να αξιολογήσουν την απόδοση των κορυφαίων γιγάντων της τεχνητής νοημοσύνης. Τα CDS των Alphabet, Amazon, Meta, Microsoft, Nvidia και Oracle έχουν κεφαλαιοποίηση αγοράς 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από λιγότερο από ένα χρόνο, εταιρείες όπως η Alphabet και η Meta δεν είχαν καν αγορά CDS επειδή δεν είχαν μεγάλο χρέος.
«Σε πολλές περιπτώσεις, τα CDS ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτα πριν από 12 μήνες και τώρα αποτελούν το τμήμα με τις περισσότερες συναλλαγές», σύμφωνα με στοιχεία του Depositary Trust & Clearing.
Για παράδειγμα, τα CDS της Oracle, έναν από τους σημαντικότερους παίκτες στην αγορά τεχνητής νοημοσύνης, κόστιζαν περίπου 5.000 δολάρια για κάθε εκατομμύριο δολάρια έκθεσης στην εταιρεία τεχνολογίας. Τώρα, με την αύξηση του χρέους και την αυξανόμενη ζήτηση για αυτά τα προϊόντα, το κόστος των CDS έχει εκτοξευθεί από 33 μονάδες βάσης σε 160 μονάδες, πρακτικά πενταπλασιάζοντας το κόστος της ασφάλισης.