Ο Πίτερ Ορτσαγκ, Διευθύνων Σύμβουλος της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Lazard βλέπει το προνόμιο του δολαρίου να διαβρώνεται και καλεί την Ευρώπη να γίνει πιο ανεξάρτητη από τις ΗΠΑ και να οικοδομήσει έναν οικονομικό χώρο υψηλών επιδόσεων.
«Σε έναν κόσμο όπου η εμπιστοσύνη διαβρώνεται και η παγκόσμια τάξη καταρρέει, η διαφοροποίηση είναι ιδιαίτερα σημαντική – «ακόμα κι αν έχει κάποιο κόστος», λέει ο κορυφαίος Αμερικανός τραπεζίτης σε συνέντευξή του στην Handelsblatt.
«Οι Ευρωπαίοι πολιτικοί πρέπει να αναρωτηθούν πόση αστάθεια είναι διατεθειμένοι να ανεχθούν από την Ουάσιγκτον», υποστηρίζει ο Ορτσαγκ. Ζητά μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία και υποστηρίζει στενότερους δεσμούς με τις ασιατικές ζώνες ελεύθερων συναλλαγών για να αποφευχθεί η παραμονή σε έναν κόσμο αποσυντιθέμενων μπλοκ δυνάμεων. «Γιατί να μην ενταχθεί η ΕΕ στην ασιατική ζώνη ελεύθερων συναλλαγών;
Σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο που χωρίζεται σε σαφή μπλοκ δυνάμεων – τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα – η Ευρώπη δεν πρέπει να μείνει πίσω», προσθέτει.
Ο Αμερικανός τραπεζίτης, που υπηρέτησε υπό τους Δημοκρατικούς προέδρους Μπαράκ Ομπάμα και Μπιλ Κλίντον, εκφράζει σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ. Σύμφωνα μάλιστα με τον ίδιο, «η εποχή Τραμπ χαρακτηρίζεται από έναν «διακριτικό κρατικό καπιταλισμό, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ απέκτησε μερίδια σε αρκετές εταιρείες. Πρόκειται, λέει για ένα ασυνήθιστο βήμα για τα αμερικανικά δεδομένα, που χαρακτηρίζεται λιγότερο από σαφείς κανόνες και περισσότερο από «ατομικές αποφάσεις». Μακροπρόθεσμα, αυτή η προσέγγιση οδηγεί σε αυξημένο λόμπινγκ και σε κίνδυνο ανάρμοστης συμπεριφοράς εάν οι εταιρείες φοβούνται ότι θα χάσουν την πολιτική εύνοια της κυβέρνησης.
Μετατόπιση στη Wall Street
Η ανησυχία του επικεφαλής της Lazard συνδέεται και με το γεγονός ότι το χρηματιστηριακό έτος 2026 ξεκίνησε απογοητευτικά για πολλούς επενδυτές. Οι μετοχές τεχνολογίας παραπαίουν, ο Nasdaq 100 βαδίζει πάνω στο …νερό, και ακόμη και κολοσσοί, όπως η Microsoft και η SAP βιώνουν διψήφιες μειώσεις. «Η τεχνητή νοημοσύνη ξαφνικά δεν είναι πλέον ούριος άνεμος, αλλά τροχοπέδη, καθώς οι επενδυτές αρχίζουν να αμφισβητούν την οικονομική της βιωσιμότητα», τονίζουν παράγοντες της αγοράς.
«Παρατηρείται μάλιστα, μια σιωπηλή μετατόπιση του ενδιαφέροντος των επενδυτών στη Wall Street», προσθέτουν. « Ενώ πολλοί στοιχηματίζουν στην ανάπτυξη, οι παραδοσιακές μετοχές με αξιόπιστες ταμειακές ροές επιστρέφουν: τηλεπικοινωνίες, βιομηχανίες, ενέργεια, φαρμακευτικά προϊόντα – οι “ταμειακές μηχανές” της πραγματικής οικονομίας εκτοπίζουν τις τεχνολογικές εταιρείες».
Τροχοπέδη για το δολάριο
Την ίδια ώρα, η πολιτική αβεβαιότητα και οι υψηλές ανάγκες χρηματοδότησης του χρέους των ΗΠΑ αποτελούν τροχοπέδη για το δολάριο. Η τελευταία έρευνα για το κλίμα της αγοράς για τα νομίσματα και τα επιτόκια που δημοσιεύθηκε από την Bank of America δείχνει ότι τον Φεβρουάριο, η τοποθέτηση των επενδυτών στο αμερικανικό δολάριο υποχώρησε στα πιο αρνητικά επίπεδα των τελευταίων 14 ετών.
Οι τελευταίοι μήνες στην αγορά συναλλάγματος χαρακτηρίστηκαν από την υποχώρηση του δολαρίου, το οποίο εξακολουθεί να είναι ένα από τα νομίσματα με την πιο πτωτική τάση στον κόσμο. Τα στατιστικά στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν ότι το 2026 είναι -προς το παρόν- ένα για το αμερικανικό νόμισμα μία τις πιο πτωτικές χρονιές, τα τελευταία πέντε έτη.
Στην πραγματικότητα, μεταξύ των πιο εμπορεύσιμων νομισμάτων στον κόσμο, μόνο τρία δεν έχουν ανατιμηθεί έναντι του δολαρίου μέχρι στιγμής, φέτος: το δολάριο Χονγκ Κονγκ, το δολάριο της Ταϊβάν και η ινδονησιακή ρουπία.
Το αμερικανικό νόμισμα έχει χάσει σχεδόν 10% σε ένα χρόνο έναντι ενός καλαθιού ξένων νομισμάτων, συνεχίζοντας μια πτωτική τάση που ξεκίνησε το 2022. «Στην πραγματικότητα, το δολάριο παραμένει υπερτιμημένο τουλάχιστον κατά 18%, πάνω από τον μέσο όρο», υποστηρίζει ο Μπενουά Ανέ, επικεφαλής της Ομάδας Ανάλυσης Αγοράς στην MFS Investment Management.
«Πουλήστε Αμερική»
Όλα αυτά συμβαίνουν παρά το γεγονός ότι οι εντάσεις σχετικά με την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας έχουν κάπως μειωθεί μετά τον διορισμό από τον πρόεδρο Τραμπ του Κέβιν Γουόρς ως νέου ηγέτη της Fed. Ωστόσο, η αλλαγή στην ηγεσία δεν έχει τροφοδοτήσει ούτε την αυξημένη ζήτηση για το δολάριο ούτε το ανανεωμένο ενδιαφέρον για αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία.
«Η εμπιστοσύνη στο δολάριο ως ασφαλές καταφύγιο έχει αποδυναμωθεί και τα πρόσφατα σοκ έχουν αφήσει διαρκή σημάδια στο νόμισμα», λένε οι ειδικοί, εκτιμώντας ότι οι αγορές αντιδρούν ολοένα και πιο ευαίσθητα σε τυχόν σημάδια οικονομικής αδυναμίας στις ΗΠΑ. «Η αβεβαιότητα σχετικά με τη νομισματική πολιτική, σε συνδυασμό με την αστάθεια της χρηματιστηριακής αγοράς, που συνδέεται εν μέρει με τις τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, τροφοδοτεί ένα κλίμα επιφυλακτικότητας. Σε αυτό το πλαίσιο, το δολάριο χάνει σταδιακά την παραδοσιακή του ιδιότητα του ασφαλούς καταφυγίου», προσθέτουν.
Για τους αναλυτές της ING, η στρατηγική μείωσης της έκθεσης σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία- το λεγόμενο φαινόμενο Sell America – συνεχίζει να καθοδηγεί τις αποφάσεις των παγκόσμιων επενδυτών.
Αδυναμία στην αγορά εργασίας
Ένας από τους κύριους παράγοντες που ασκούν πιέσεις στο νόμισμα είναι η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ. Οι traders βλέπουν περαιτέρω σημάδια αδυναμίας στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ ως τον κύριο κίνδυνο για μια νέα αποδυνάμωση του νομίσματος. Στοιχεία που συγκέντρωσαν οικονομολόγοι της επενδυτικής τράπεζας Daiwa Capital Markets δείχνουν εξασθένηση του ποσοστού απασχόλησης και επιβράδυνση του ρυθμού προσλήψεων. «Το ζήτημα είναι κεντρικό, επειδή η εντολή της Ομοσπονδιακής Τράπεζας περιλαμβάνει την υποστήριξη της αγοράς εργασίας. Εάν τα δεδομένα επιδεινωθούν, η κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να μειώσει τα επιτόκια για να τονώσει την οικονομία. Ωστόσο, οι χαμηλότερες αποδόσεις καθιστούν τις επενδύσεις σε δολάρια λιγότερο ελκυστικές, ωθώντας τους επενδυτές να μεταφέρουν τα κεφάλαιά τους αλλού», τονίζουν οι αναλυτές.
Η αλλαγή στην Fed
Όλα αυτά συμβαίνουν καθώς οι εντάσεις σχετικά με την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve) έχουν κάπως μειωθεί μετά τον διορισμό του Κέβιν Γουόρς από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ως νέου ηγέτη της. Ωστόσο, η αλλαγή στην ηγεσία δεν έχει τροφοδοτήσει ούτε την αυξημένη ζήτηση για το δολάριο ούτε το ανανεωμένο ενδιαφέρον για αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία
Η αυξανόμενη επιφυλακτικότητα απέναντι στα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία είναι επίσης εμφανής στις επενδυτικές ροές. Σε πρόσφατη συνέντευξη Τύπου, η Amundi- η μεγαλύτερη εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων της Ευρώπης- έδειξε μια ισχυρή ώθηση προς τη γεωγραφική διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου.
Συγκεκριμένα, η Διευθύνουσα Σύμβουλος Βαλερί Μποντσόν εξήγησε ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα ωθεί τους επενδυτές να κατανέμουν πόρους σε διαφορετικές περιοχές και τομείς
Στροφή στην Ευρώπη
Η έντονη αποδυνάμωση του δολαρίου επηρεάζει άμεσα τις αποφάσεις κατανομής αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων. Αρχικά, πολλοί επενδυτές στράφηκαν στον χρυσό ως εργαλείο διαφοροποίησης, αλλά πλέον, όλο και περισσότερα κεφάλαια ρέουν προς την Ευρώπη.
Ο Φρανσουά Ριμό, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής στην Crédit Mutuel Asset Management, εξηγεί ότι το 2026, αναμένει ότι τα βραχυπρόθεσμα πραγματικά επιτόκια της Fed θα συνεχίσουν να μειώνονται, ενώ τα βραχυπρόθεσμα πραγματικά επιτόκια της ευρωζώνης θα πρέπει να παραμείνουν σταθερά. Σύμφωνα με τον Ριμό, αυτό αναμένεται να οδηγήσει «σε περαιτέρω υποτίμηση του δολαρίου έναντι του ευρώ το 2026, αν και λιγότερο έντονη από ό,τι τους τελευταίους 12 μήνες».
Οι περισσότεροι αναλυτές συγκλίνουν στην άποψη ότι το δολάριο θα είναι «ασθενέστερο» για το υπόλοιπο του έτους. «Ο συνδυασμός της υψηλής πολιτικής αβεβαιότητας και των συνεχιζόμενων μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης των ΗΠΑ, προκαλούν έναν διαρθρωτικό αντίθετο άνεμο για το δολάριο», προσθέτουν.
Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις της αγοράς που συγκέντρωσε το -, το δολάριο θα συνεχίσει να χάνει έδαφος έναντι των μεγαλύτερων νομισμάτων εκτός από το ελβετικό φράγκο.