Η καθαίρεση χθες Τρίτη από το περουβιανό κοινοβούλιο του υπηρεσιακού προέδρου Χοσέ Χερί, μορφής της δεξιάς, έπειτα από μόλις μερικούς μήνες στο αξίωμα, εγγράφεται στη μακρά περίοδο πολιτικής αστάθειας στη χώρα των Άνδεων, που είδε να διαδέχονται ο ένας τον άλλο επτά αρχηγοί του κράτους από το 2016.
Από αυτούς, οι τέσσερις αποπέμφθηκαν, απαλλάχτηκαν από τα καθήκοντά τους με αποφάσεις του Κογκρέσου, άλλοι δύο παραιτήθηκαν για να αποφύγουν την ίδια τύχη, ενώ μόλις ένας μπόρεσε να ολοκληρώσει την υπηρεσιακή θητεία του.
Η πολιτική αστάθεια στο Περού εν μέρει εξηγείται από τον ασυνήθιστο αλλά παγιωμένο συσχετισμό δύναμης –ισχυρό κοινοβούλιο, συγκριτικά αδύναμη εκτελεστική εξουσία– και επίσης εν μέρει από την έλλειψη πολιτικής συναίνεσης.
Ακολουθεί κατάλογος των προέδρων που κυβέρνησαν τη χώρα από το 2016.
Κουτσίνσκι, εξαναγκασθείς σε παραίτηση
Εκλεγμένος το 2016, ο πολιτικός της δεξιάς Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι, πρώην οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας, δεν άσκησε την εξουσία παρά για κάτι λιγότερο από δυο χρόνια (2016-2018), για την ακρίβεια για 20 μήνες. Παραιτήθηκε τον Μάρτιο του 2018, παραμονή της ψηφοφορίας στο κοινοβούλιο για την καθαίρεσή του εξαιτίας του πολύκροτου σκανδάλου της Οντεμπρέχτ.
Βισκάρα, καθαιρεθείς
Ο μέχρι τότε αντιπρόεδρός του Μαρτίν Βισκάρα τον διαδέχθηκε στο αξίωμα, όμως ούτε αυτός κατάφερε να κυβερνήσει πάνω από δυο χρόνια (2018-2020). Ανατράπηκε τον Νοέμβριο του 2020 από το κοινοβούλιο, με την επίκληση της αμφιλεγόμενης συνταγματικής διάταξης περί «μόνιμης ηθικής ακαταλληλότητας».
Μερίνο, πρόεδρος για πέντε μέρες
Ο πρόεδρος του Κογκρέσου Μανουέλ Μερίνο διαδέχθηκε τον κ. Βισκάρα, αλλά η προεδρία του ήταν η πιο εφήμερη της τελευταίας δεκαετίας. Παραιτήθηκε έπειτα από πέντε ημέρες, αντιμέτωπος με μαζικές διαδηλώσεις κι επεισόδια με δυο νεκρούς.
Σαγάστι, η εξαίρεση
Αφού υπέβαλε την παραίτησή του ο Μανουέλ Μερίνο, ο κεντρώος Φρανσίσκο Σαγάστι (2020-2021) ονομάστηκε υπηρεσιακός πρόεδρος κι οδήγησε τη χώρα στις εκλογές του 2021. Είναι ο μοναδικός αρχηγός του κράτους που ολοκλήρωσε την έστω μεταβατική θητεία του την τελευταία δεκαετία.
Καστίγιο, καθαιρεθείς
Εκλεγμένος με κόμμα της ριζοσπαστικής αριστεράς το 2021, ο άλλοτε εκπαιδευτικός και συνδικαλιστής Πέδρο Καστίγιο (2021-2022), χωρίς πλειοψηφία στο Κογκρέσο όπου κατά κανόνα κυριαρχεί η δεξιά, καθαιρέθηκε από το κοινοβούλιο τον Δεκέμβριο του 2022, διότι αποπειράθηκε να διαλύσει το σώμα και να προκηρύξει εκλογές, κυβερνώντας στο μεσοδιάστημα με διατάγματα. Η ανατροπή του πυροδότησε διαδηλώσεις και επεισόδια με δεκάδες νεκρούς.
Μπολουάρτε, καθαιρεθείσα
Η αντιπρόεδρός του, η δικηγόρος Ντίνα Μπολουάρτε (2022-2025) τον διαδέχθηκε στο αξίωμα, αλλά βρέθηκε εξαρχής αντιμέτωπη με εντεινόμενη αμφισβήτηση από την κοινωνία και στην πορεία με τρομακτική αύξηση της ανασφάλειας, πέρα από διάφορες έρευνες της δικαιοσύνης. Η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε να κυβερνήσει το Περού καθαιρέθηκε τον Οκτώβριο από το Κογκρέσο με διαδικασία-εξπρές.
Χερί, καθαιρεθείς
Ο μέχρι τότε πρόεδρος του κοινοβουλίου Χοσέ Χερί ανέλαβε έτσι υπηρεσιακός πρόεδρος για να εγγυηθεί τη μετάβαση ως τον Ιούλιο του 2026, όταν θα παρέδιδε την εξουσία στον αρχηγό του κράτους που θα εκλεγεί τον Απρίλιο. Η καθαίρεσή του επιβεβαιώνει πόσο εύθραυστη είναι πλέον η εκτελεστική εξουσία στο Περού, καθώς το πολιτικό σύστημα, κατακερματισμένο, χαρακτηρίζεται πλέον από διάφορες κομματικές σκοπιμότητες και τη συχνή καταφυγή σε διαδικασίες αποπομπής προέδρων από την εξουσία.