Πώς θα είναι το 2026; «Είναι δύσκολο να πούμε με ακρίβεια, δεδομένου του υψηλού επιπέδου αβεβαιότητας και των συχνά ακραίων κινδύνων που διαφαίνονται».
«Υπάρχουν μακροοικονομικοί κίνδυνοι, χρηματοοικονομικοί κίνδυνοι λόγω των επιπέδων χρέους, κοινωνικοί και πολιτικοί κίνδυνοι, διαρκής απειλή νέων εμπορικών συγκρούσεων σε ένα σκηνικό κλιμακούμενου διεθνούς ανταγωνισμού και αποδυνάμωσης της παγκόσμιας συνεργασίας, βαθιά και αυξανόμενη δυσαρέσκεια μεταξύ ενός ολοένα και μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στην Ευρώπη», απαντούν οι αναλυτές της Coface, της γαλλικής πολυεθνικής εταιρείας ασφάλισης εμπορικών πιστώσεων, στο νέο τους report με τίτλο «The moment of Truth?», που παρουσίασαν σε ειδική εκδήλωση στο Παρίσι.
Ελλάδα – Κύπρος
Οι αναλυτές της Coface τονίζουν πως το 2026 θα είναι η χρονιά της αλήθειας για την παγκόσμια οικονομία, με όλους τους παράγοντες αβεβαιότητας πάνω στο τραπέζι -οικονομικοί, γεωπολιτικοί, τεχνολογικοί, αφού έθεσαν υπό το μεγεθυντικό φακό τους 160 χώρες μεταξύ των οποίων την Ελλάδα και την Κύπρο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της εταιρείας, η δυναμική της παγκόσμιας οικονομίας παρουσιάζει διακυμάνσεις ενόψει του 2026 αλλά δείχνει να αντέχει. Αναμένεται ανάπτυξη +2,6% φέτος έναντι +2,8% το 2025. Στις ΗΠΑ, η πρόβλεψη για ανάπτυξη +2,2% υποστηρίζεται από τη διαρκώς σταθερή κατανάλωση. Στην Ευρωζώνη η δραστηριότητα αναμένεται να φτάσει περίπου το +1%. Η Κεντρική Ευρώπη έχει επιδείξει μια πολύ πιο ισχυρή δυναμική, με επικεφαλής την Πολωνία (+3,8%).
Στην Ασία, η ανάπτυξη της Κίνας θα επιβραδυνθεί στο +4,4% και θα επηρεάσει αρνητικά την περιφερειακή δυναμική, ενώ η απόδοση της Νοτιοανατολικής Ασίας χαρακτηρίζεται από άνιση ανθεκτικότητα. Αντίθετα, η Ινδία έχει επιβεβαιώσει το ρόλο της ως παγκόσμιας κινητήριας δύναμης ανάπτυξης, υποστηριζόμενη από την ισχυρή εγχώρια ζήτηση και τις προληπτικές δημόσιες πολιτικές, με πρόβλεψη ανάπτυξης +6,1%.
Ωστόσο οι αναλυτές της Coface τονίζουν ότι οι προβλέψεις είναι εξαιρετικά εύθραυστες, καθώς εξαρτώνται από τις απαντήσεις σε πολλά θεμελιώδη οικονομικά και γεωπολιτικά ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα.
Σε αυτό το εύθραυστο περιβάλλον η Ελλάδα εμφανίζεται στις χώρες με σταθερά θετική αποτίμηση και η Κύπρος εντάσσεται στις οικονομίες με ανοδική τάση. Το country risk της Ελλάδας διατηρείται αμετάβλητο στη βαθμίδα «Α4» και την ένδειξη «reasonable», σύμφωνα με τα κριτήρια της Coface. To country risk της Κύπρου εμφανίζεται βελτιωμένο και τοποθετείται στη βαθμίδα C με την ένδειξη «high».
Στα δυνατά σημεία της Ελλάδας η Coface περιλαμβάνει την ευρωπαϊκή χρηματοδοτική στήριξη, τον ηγετικό ρόλο στην παγκόσμια ναυτιλία, την εκρηκτική ανάπτυξη του τουρισμού, την εξυγίανση και ενίσχυση των ισολογισμών των τραπεζών, τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος, το δυνητικό στρατηγικό ρόλο της χώρας, ως κόμβος για τον ευρωπαϊκό ενεργειακό εφοδιασμό, ιδίως για αμερικανικό LNG, το γεγονός ότι η πλειονότητα του χρέους κατέχεται από δημόσιους πιστωτές, με χαμηλά σταθερά επιτόκια και μέση διάρκεια λίγο κάτω των 20 ετών, σημαντικά ταμειακά αποθέματα.
Στις αδυναμίες της Ελλάδας η Coface περιλαμβάνει το πολύ υψηλό δημόσιο χρέος, που έχει οδηγήσει σε σημαντικές δημοσιονομικές περικοπές, ιδίως μέσω υψηλής φορολογικής επιβάρυνσης, εις βάρος της οικονομικής ανάπτυξης και του πληθυσμού, τις διαρκείς εντάσεις με την Τουρκία που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, την υποανάπτυκτη και με διαφοροποιήσεις βιομηχανική βάση, τη χαμηλή παραγωγικότητα, την υπερβολική εξάρτηση από τον τουρισμό και τη ναυτιλία (που αντιστοιχούν σε 19% και 8% του ΑΕΠ αντίστοιχα), την υποβάθμιση της ποιότητας των δημόσιων υπηρεσιών και υποδομών έπειτα από χρόνια δημοσιονομικής προσαρμογής, τη γραφειοκρατία και τη δυσκινησία του δικαστικού συστήματος, τη διαφθορά, την υψηλή εξάρτηση από εισαγωγές αγαθών και υδρογονανθράκων (πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άνθρακας αντιστοιχούν στο 80% του ενεργειακού μείγματος), τη συχνή έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες το καλοκαίρι, με αποτέλεσμα μεγάλες πυρκαγιές και ξηρασίες, το δημογραφικό πρόβλημα, καθώς ο χαμηλός αριθμός γεννήσεων και η γήρανση του πληθυσμού ασκούν πίεση στο εργατικό δυναμικό και αποσταθεροποιούν το κοινωνικό σύστημα, ενώ την ίδια στιγμή η συμμετοχή των γυναικών στο εργατικό δυναμικό παραμένει χαμηλή (45%).
Σε ό,τι αφορά την Κύπρο, οι αναλυτές της Coface τονίζουν ότι εμφανίζει ισχυρή και σημαντικά υψηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ανάπτυξη. Ο τουριστικός τομέας εξακολουθεί να καταγράφει επιδόσεις-ρεκόρ και θα παραμείνει κινητήριος μοχλός της οικονομίας και το 2026. Η εγχώρια ζήτηση στην Κύπρο παραμένει ενισχυμένη, χάρη στην αυξημένη κατανάλωση των νοικοκυριών, με την αγοραστική δύναμη να συνεχίζει να βελτιώνεται. Επιπλέον, οι επενδύσεις αναμένεται να ενισχυθούν.
Αποτίμηση 2025
Διεθνώς παρά τις ανησυχίες που προκλήθηκαν από τις δασμολογικές επιθέσεις των ΗΠΑ, το παγκόσμιο εμπόριο εξέπληξε αρκετούς το 2025, με αύξηση 3,9% στον όγκο συναλλαγών λόγω των ισχυρών εισαγωγών από τις ΗΠΑ και αύξηση των τελωνειακών δασμών των ΗΠΑ, η οποία τελικά αποδείχθηκε χαμηλότερη από ό,τι αρχικά φοβόταν. Το 2025 ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες, με το ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται βάσει της αρχικής πρόβλεψης της Coface στο +2,8%. Το αποτέλεσμα μπορεί να εξηγηθεί από δύο κύριους παράγοντες. Ο πρώτος είναι ότι το σοκ για την παγκόσμια οικονομία δεν ήταν ένα μικρό μέρος της προηγούμενης αβεβαιότητας, ιδίως όσον αφορά τους δασμούς. Ο δεύτερος είναι η ικανότητα προσαρμογής των εταιρειών, ιδίως εκείνων με διεθνή εστίαση.