Ποια μεγάλα projects προχωρούν ή σχεδιάζονται στην περιοχή της Θεσσαλονίκης

Μεγάλα έργα, συνολικής αξίας άνω των 3,5 δισ. ευρώ ολοκληρώνονται, είναι σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται και αλλάζουν τις υποδομές της πόλης προς όφελος των πολιτών.

Μεγάλα έργα, συνολικής αξίας άνω των 3,5 – 4 δισ. ευρώ, ολοκληρώνονται, είναι σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται στη Θεσσαλονίκη και τη γύρω περιοχή, αλλάζοντας τις υποδομές της πόλης προς όφελος των πολιτών.

Πρόκειται για υποδομές σημαντικού βεληνεκούς, όπως Μετρό (επέκταση προς Καλαμαριά, από την AKTOR), οδικοί άξονες (FlyOver με αναδόχους ΑΒΑΞ, ΜΕΤΚΑ, αλλά και τα 2 κοντινά οδικά ΣΔΙΤ), σιδηροδρομικές συνδέσεις (με ΟΛΘ, δυτικός προαστιακός), μονάδες αποβλήτων (ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), κτηριακά projects – αναπλάσεις (π.χ. ΔΕΘ), νοσοκομεία (παιδιατρικό νοσοκομείο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Θεαγένειο μέσω ΣΔΙΤ), σχολικές μονάδες (17 μέσω ΣΔΙΤ, σχήμα της Metlen), λιμενικά (επέκταση προβλήτα 6 του ΟΛΘ με ανάδοχο σχήμα ΜΕΤΚΑ-ΤΕΚΑΛ) και άλλα έργα.

Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται, συμπληρωματικά, και ιδιωτικές επενδύσεις (π.χ. της Dimand), η υλοποίηση του εμβληματικού έργου του Διεθνούς Πάρκου Καινοτομίας Thess INTEC με ανάδοχο την ΑΒΑΞ, η αξιοποίηση του πρώην Στρατοπέδου Γκόνου μέσω παραχώρησης («μνηστήρες» οι Goldair-AKTOR-Trade Estates και ΟΛΘ) αλλά και των Σιδηροδρομικών Σταθμών από τη ΓΑΙΑΟΣΕ, το εγχείρημα της αξιοποίησης της μαρίνας Καλαμαριάς από το Υπερταμείο αν και υπάρχουν τοπικές αντιδράσεις, κ.α..

Το Μετρό προς Καλαμαριά και το Fly Over

Η επέκταση του Μετρό της πόλης προς την Καλαμαριά είναι από τα projects που ξεχωρίζουν. Η επέκταση των πέντε σταθμών προς την Καλαμαριά προχωρά σταθερά. Το κατασκευαστικό αντικείμενο θα έχει ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους 3 μήνες και στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν οι απαραίτητες δοκιμές, βάσει των προδιαγραφών.

Το έργο της Επέκτασης προς Καλαμαριά, το οποίο ήδη βρίσκεται σε προχωρημένη φάση κατασκευής, περιλαμβάνει 5 νέους Σταθμούς (Νομαρχία, Καλαμαριά, Αρετσού, Νέα Κρήνη και Μίκρα) με μήκος υπόγειας γραμμής 4,78 χλμ. Με την ολοκλήρωση της Επέκτασης προς Καλαμαριά, αναμένεται να εξυπηρετούνται καθημερινά 63.000 επιβάτες, να κυκλοφορούν καθημερινά περίπου 12.000 ΙΧ οχήματα λιγότερα, επιφέροντας αντίστοιχα μείωση των ρύπων CO2 κατά 43 τόνους ημερησίως, ενώ η απόσταση από το Σταθμό της Μίκρας μέχρι το κέντρο της Θεσσαλονίκης αναμένεται να καλύπτεται σε μόλις 15 λεπτά.

Προχτές, η πολιτική ηγεσία του υπ. Υποδομών και Μεταφορών επισκέφθηκε, μεταξύ άλλων, τα εργοτάξια του Fly Over Θεσσαλονίκης. Όπως προκύπτει, η πρόοδος του φυσικού αντικειμένου του έργου που προσεγγίζει το 50% και αναμένεται να επιταχυνθεί με το δεύτερο καλούπι, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί για την οικοδόμηση των βάθρων. Στόχος είναι να παραδοθεί έως την άνοιξη του 2027. Η υπάρχουσα ανατολική εσωτερική περιφερειακή οδός θα διευρυνθεί και θα εκσυγχρονιστεί σε μήκος 12 χιλιομέτρων. Παράλληλα θα κατασκευασθεί μία Υπερυψωμένη Λεωφόρος Ταχείας κυκλοφορίας (ΥΤΛ) μήκους 7,6 χλμ. περίπου, πάνω από τη σημερινή ανατολική περιφερειακή οδό, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ των άλλων τεχνικών, μία γέφυρα μήκους 4 χλμ..

Τα σχολεία και ο προβλήτας του ΟΛΘ

Στην περιοχή, ως γνωστόν, προχωρά μέσω ΣΔΙΤ και η υλοποίηση 17 σχολικών μονάδων (στην Κεντρική Μακεδονία). Ανάδοχος είναι η Ένωση Προσώπων METLEN – ΑΤΕΣΕ Η συνολική διάρκεια της Σύμβασης Σύμπραξης (άνω των 150 εκατ.) έχει οριστεί στα 27 έτη. Τα πρώτα δύο αφορούν την κατασκευαστική περίοδο, ενώ η περίοδος λειτουργίας και συντήρησης των σχολικών μονάδων ολοκληρώνεται στα 25 έτη.

Προ 3μήνου περίπου υπεγράφη ανάμεσα σε ΟΛΘ και ΜΕΤΚΑ – ΤΕΚΑΝ η σύμβαση για την επέκταση λιμενικής υποδομής του 6ου Προβλήτα του Λιμένος Θεσσαλονίκης. Το έργο οδηγεί στη δραστική ενίσχυση των υποδομών της ΟΛΘ Α.Ε. και συνίσταται στην επέκταση του Προβλήτα 6 με πρόσθετο μήκος 513 μέτρα, πλάτος 306,5 μέτρα και σημαντική εκβάθυνση (βυθοκόρηση) του διαύλου προσέγγισης και της περιοχής ελιγμών πλοίων, για την ασφαλή πρόσδεση ακόμη και πλοίων σχεδιασμού ULCV (Ultra Large Container Vessels). Η υπογραφή της σύμβασης σηματοδότησε την εκκίνηση της κύριας φάσης κατασκευής, με διάρκεια υλοποίησης τους 40 μήνες και με συνολικό προϋπολογισμό τα 195,6 εκατομμύρια ευρώ.

Ο σιδηρόδρομος, τα νοσοκομεία, οι μονάδες αποβλήτων, τα 2 οδικά ΣΔΙΤ

Όπως κατά καιρούς έχει αναφέρει το -, ένα σημαντικό έργο για την πόλη είναι η υλοποίηση του Δυτικού Προαστιακού Θεσσαλονίκης, με την ενεργοποίησης σχετικού διαγωνισμού, ο οποίος, παράλληλα περιλαμβάνει και την σιδηροδρομική σύνδεση με τον προβλήτα έξι του ΟΛΘ.

Επίσης, το έργο του Πανεπιστημιακό Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) προβλέπεται να ολοκληρωθεί και να παραδοθεί στην ελληνική κοινωνία στις αρχές του 2027. Είναι ένα από τα νοσοκομεία που υλοποιείται από την ΑΒΑΞ με χορηγία από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ κατασκευάζονται επίσης τα Γενικά Νοσοκομεία Κομοτηνής και Σπάρτης. Σε εξέλιξη είναι και μεγάλος διαγωνισμός για την υλοποίηση του νέου Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης, μέσω ΣΔΙΤ, εκτιμώμενης αξίας άνω των 350 εκατ. ευρώ (στα 435 εκατ. με ΦΠΑ) με παρουσία των ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, Aktor – Metlen, ΑΒΑΞ.

Επιπρόσθετα, όπως έχουμε αναφέρει, οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις – Metlen διεκδικούν μέχρι τέλους τις συμβάσεις για το έργο «Μελέτη, Κατασκευή, Χρηματοδότηση της Αναβάθμισης του οδικού άξονα ΕΟ2 (Μαυροβούνι – Έδεσσα, Παράκαμψη Γιαννιτσών, Παράκαμψη Χαλκηδόνας) και λειτουργία/ συντήρηση του τμήματος γέφυρας Αξιού ποταμού – Έδεσσας με ΣΔΙΤ», εκτιμώμενης αξίας 445 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), όσο και για τον «Κάθετο Άξονα Δράμα – Αμφίπολη (Παλαιοκώμη) με ΣΔΙΤ», εκτιμώμενης αξίας 248,5 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ), δίνοντας προσφορές. Από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχουν αναφέρει ότι με την κατασκευή των νέων και την αναβάθμιση των παραπάνω οδικών τμημάτων επιδιώκεται η βελτίωση της οδικής ασφάλειας και η διευκόλυνση των διαπεριφερειακών, αλλά και των τοπικών μετακινήσεων σε περιοχές των Περιφερειακών Ενοτήτων Θεσσαλονίκης, Πέλλας και Δράμας με υψηλό κυκλοφοριακό φόρτο και ενδιαφέρον επισκεψιμότητας.

Μέσω σχημάτων υπό τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (Τέρνα, Ηλιοχώρα) θα προχωρήσει η κατασκευή δύο Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων (ΜΕΑ) συνολικής αξίας σχεδόν 450 εκατ. ευρώ, στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Πρόκειται αφενός για τη σύμβαση σύμπραξης δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) για το έργο υλοποίησης της «Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων Δυτικού Τομέα ΠΚΜ», εκτιμώμενης αξίας περίπου 202 εκατ. ευρώ, αφετέρου για το έργο «Κατασκευή Μονάδας Επεξεργασίας υπολειμματικών σύμμεικτων Αστικών Στερεών Αποβλήτων (ΑΣΑ) και προδιαλεγμένων οργανικών αποβλήτων Ανατολικού Τομέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας» προϋπολογισμού 241.881.159,72 ευρώ (συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων προαίρεσης και του ΦΠΑ). Η ΜΕΑ δυτικού τομέα είναι η μεγαλύτερη στη Βόρεια Ελλάδα. Η μονάδα της Θεσσαλονίκης θα είναι δυναμικότητας 300.000 τόνων και θα κατασκευαστεί κοντά στη χωματερή Μαυροράχης. Θα εξυπηρετεί 9 δήμους της δυτικής πλευράς του νομού Θεσσαλονίκης (Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Βόλβης, Δέλτα, Κορδελιού – Ευόσμου, Λαγκαδά, Νεάπολης – Συκεών, Παύλου Μελά, Χαλκηδόνος, Ωραιοκάστρου), το 60% του κεντρικού Δήμου Θεσσαλονίκης, το σύνολο των δήμων των νομών Πέλλας, Ημαθίας και Πιερίας, καθώς και τον Δήμο Παιονίας Κιλκίς.

Ο Γκόνος, η ΔΕΘ, η ΚΑΘ, η μαρίνα

Όπως αναφέραμε και στην αρχή, σε εξέλιξη είναι διαγωνισμός μέσω του οποίου θα «βγει» προτιμητέος επενδυτής θα αναλάβει για τουλάχιστον 30 έτη τη χρηματοδότηση, τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση, ανάπτυξη, κατασκευή, χρηματοδότηση, λειτουργία, συντήρηση και εκμετάλλευση του Επιχειρηματικού Πάρκου στο πρώην Στρατόπεδο Γκόνου. Ο προϋπολογισμός του έργου εκτιμάται ότι θα ανέλθει σε περίπου 260 εκατ. ευρώ, ανάλογα με την αναπτυξιακή στρατηγική, δηλαδή ανάλογα με το μείγμα χρήσεων logistics και μεταποίησης που θα επιλεγεί.

Παράλληλα, εντός του πρώτου εξαμήνου του 2026 αναμένεται η εκκίνηση του διαγωνισμού για την ανάπλαση της ΔΕΘ μάλλον με νέο μοντέλο. Η ανάπλαση των υποδομών της ΔΕΘ-HELEXPO, αποτελεί έργο κομβικής σημασίας τόσο για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της πόλης μέσω της αστικής αναζωογόνησης ενός εμβληματικού τοποσήμου της Θεσσαλονίκης, όσο και για την ενίσχυση του επαγγελματικού τουρισμού της Βόρειας Ελλάδας με συνέδρια και εκθέσεις. Η ωρίμανση της διαγωνιστικής διαδικασίας για το έργο της Ανάπλασης της ΔΕΘ ανατέθηκε, με απόφαση της αρμόδιας Κυβερνητικής Επιτροπής, στη Μονάδα Στρατηγικών Συμβάσεων (PPF) του Υπερταμείου.

Μια και ο λόγος για το Υπερταμείο, να προσθέσουμε ότι η διοίκηση του fund έχει σχέδια και για την εκκίνηση στρατηγικού σχεδίου για τις Αγορές, όπως, π.χ. η Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης (ΚΑΘ). Για την ΚΑΘ σε πρόσφατο ενημερωτικό έγινε λόγος για νέο κανονισμό μισθώσεων και κοινοχρήστων, πλάνο αναβάθμισης εγκαταστάσεων (€1,6 εκ. για την επόμενη τριετία), ότι ολοκληρώθηκε και είναι σε λειτουργία έργο IoT για τον έλεγχο των θερμοκρασιών στους ψυκτικούς θαλάμους της Κρεαταγοράς, ενώ για το 2026 θα δοθεί έμφαση σε έργα κυβερνοασφάλειας. Επίσης, έγινε αναφορά για ολοκλήρωση σχεδίου επιχειρησιακής συνέχειας (Business Continuity) για τη διασφάλιση της αδιάλειπτης λειτουργίας των πληροφοριακών συστημάτων.

Για τη Μαρίνα Καλαμαριάς (Αρετσού), όπως έχει γίνει γνωστό «τρέχει» διαγωνισμός για την παραχώρηση του δικαιώματος χρήσης, λειτουργίας, διαχείρισης και εκμετάλλευσης της υποδομής. Η διάρκεια της παραχώρησης ανέρχεται σε τουλάχιστον τριάντα πέντε (35) έτη, ενώ δύναται να θεσπιστεί δικαίωμα προαίρεσης του Υπερταμείου για την περαιτέρω παράταση της διάρκειας παραχώρησης για επιπλέον 10 έτη, κατά το μέγιστο. Σύμφωνα με το ΠΔ, στη μαρίνα επιτρέπονται, μεταξύ άλλων, χρήσεις τουρισμού, αναψυχής και χερσαίας αποθήκευσης και συντήρησης σκαφών, ενώ προβλέπεται η διαμόρφωση υπαίθριων χώρων και διαδρόμων περιπάτου και άθλησης και χώρων πρασίνου, στους οποίους η πρόσβαση θα είναι ελεύθερη για όλους. Προβλέπεται, επίσης, η αύξηση της δυναμικότητάς της σε 327 θέσεις ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής μήκους έως 40 μέτρων. Ωστόσο, ως γνωστόν, υπάρχουν έντονες αντιδράσεις από τον τοπικό Δήμο με το Υπερταμείο να επιχειρεί να δώσει τη δική του θέση – απάντηση για το project.