Ο Γάλλος δικαστής Νικολά Γκιγιού ζει εδώ και μήνες έναν εφιάλτη. Μέλος του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ο Γκιγιού τελεί υπό καθεστώς κυρώσεων από τις ΗΠΑ, γιατί είχε εγκρίνει μαζί με άλλους συναδέλφους του πέρυσι τον Αύγουστο, την έκδοση εντάλματος σύλληψης κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Από τότε, η ζωή του Γκιγιού έχει γίνει ένας εφιάλτης. Απαγορεύεται να εισέλθει στο έδαφος των ΗΠΑ, αλλά κυρίως δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει τις περισσότερες πιστωτικές κάρτες, καθώς η Visa και η Mastercard κυριαρχούν στην αγορά. Την ίδια κατάσταση αντιμετωπίζουν 11 δικαστές στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, καθώς ο πρόεδρος Τραμπ τους έθεσε-μαζί με την Ιταλίδα νομικό και εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη Γάζα, Φραντσέσκα Αλμπανέζε- σε έναν κατάλογο κυρώσεων που αρχικά προοριζόταν για τρομοκράτες και παραβάτες ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι κάρτες Visa και Mastercard διεκπεραιώνουν επί του παρόντος συναλλαγές αξίας περίπου 24 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως. Οι πληρωμές με κάρτα αντιπροσωπεύουν το 56% των πληρωμών χωρίς μετρητά στα κράτη μέλη της ΕΕ.
Ο Γάλλος δικαστής αφηγείται μάλιστα ότι έκανε κράτηση σε ξενοδοχείο στη Γαλλία μέσω της αμερικανικής πιστωτικής κάρτας, αλλά η κράτηση ακυρώθηκε λίγες ώρες αργότερα, επειδή τελούσε υπό κυρώσεις.
«Είμαι 50 ετών», λέει. Δεν είναι εύκολο, αλλά ξέρω πώς να το διαχειριστώ. Αλλά αν οι κυρώσεις έπλητταν τους νέους σήμερα, που είναι 25 ετών και έχουν όλη τους τη ζωή στο διαδίκτυο, νομίζω ότι αυτό θα ήταν ένας πραγματικός πολιτικός θάνατος για αυτούς».
Η καρδιά των κυρώσεων
Στην καρδιά των κυρώσεων είναι η απαγόρευση σε οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο των ΗΠΑ να παρέχει ή να λαμβάνει υπηρεσίες από ένα άτομο που έχει υποστεί κυρώσεις», δήλωσε ο Γκιγιού. Ορισμένες τράπεζες εφαρμόζουν μάλιστα την πρακτική της «υπερβολικής συμμόρφωσης», απορρίπτοντας αυτόματα πληρωμές από άτομα που βρίσκονται σε καθεστώς κυρώσεων.
«Η πιο προβληματική κατάσταση είναι ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει ουσιαστική ευρωπαϊκή εναλλακτική απάντηση, στις αμερικανικές πιστωτικές κάρτες», τόνισε ο Γκιγιού.
Ο Γάλλος δικαστής καλεί την ΕΕ να αναπτύξει επιτέλους κυρίαρχα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένου του ψηφιακού ευρώ, για να προστατεύσει τους Ευρωπαίους από ανάλογα μέτρα των ΗΠΑ.
«Ο μόνος τρόπος για να αντιδράσουμε αποτελεσματικά σε αυτές τις κυρώσεις είναι να οικοδομήσουμε μια πραγματική ευρωπαϊκή ασπίδα κυριαρχίας» που να εγγυάται τη συνέχεια των ευρωπαϊκών υπηρεσιών για τους φορείς στην Ευρώπη», λέει ο Γάλλος δικαστής. Προειδοποίησε ότι οι αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να εξαλείψουν την πολιτική ζωή για όσους ζουν αποκλειστικά στο διαδίκτυο.
Ακόμη και στον πρώην Επίτροπο της ΕΕ, Τιερί Μπρετόν, απαγορεύτηκε η απόκτηση βίζας στις ΗΠΑ, επειδή πρωτοστάτησε στην έγκριση του Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών, ο οποίος επιβάλλει πρόστιμα και κανόνες σε μεγάλες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.
«Όταν βρίσκεσαι υπό κυρώσεις, χάνεις τα συνήθη μέσα πληρωμών», λέει ο Γκιγιού. «Η κάρτα Visa μου αφαιρέθηκε από την τράπεζά μου στη Γαλλία. Δεν υπάρχει πλέον». Το ίδιο ισχύει και για όλες τις ψηφιακές υπηρεσίες: «Οι λογαριασμοί κλείνουν από τη μια μέρα στην άλλη, για παράδειγμα στην Amazon, την Paypal ή το Netfkix»
Ο πάροχος Wero
Η περίπτωση των μελών του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου καταδεικνύει ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληρωμών δεν αποτελεί πλέον μια αφηρημένη απειλή, αλλά επηρεάζει τους Ευρωπαίους πολίτες στην καθημερινή τους ζωή.
Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, που συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες, απαίτησαν από την Κομισιόν να καταστήσει τα ευρωπαϊκά χρηματοπιστωτικά συστήματα πληρωμών πιο ανεξάρτητα.
Υπάρχει βέβαια από τον Ιούλιο του 2024, η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πληρωμών Wero-η εναλλακτική της Pay Pal. Το Wero ξεκίνησε ως πρωτοβουλία 16 ευρωπαϊκών τραπεζών στη Γερμανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο. Περίπου 47 εκατομμύρια χρήστες στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Γερμανία είναι ήδη εγγεγραμμένοι και περισσότερα από 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ έχουν μεταφερθεί σε 1.100 ιδρύματα-μέλη.
Καλύπτεται το 72% του πληθυσμού της ΕΕ
Η μητρική εταιρεία της Wero, η EPI Company, έχει υπογράψει αντίστοιχη επιστολή προθέσεων με την Bancomat από την Ιταλία, την Bizum από την Ισπανία, την SIBS από την Πορτογαλία και την Vipps Mobilepay από τη Σκανδιναβία..
Οι διασυνοριακές πληρωμές αναμένεται να ξεκινήσουν φέτος, ενώ οι πάροχοι στοχεύουν να διασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες τους θα λειτουργούν και στις άλλες χώρες-εταίρους από το 2027 και μετά.
Αυτό αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την Wero, καθώς η συνεργασία δίνει πρόσβαση στην εφαρμογή πληρωμών σε περίπου 130 εκατομμύρια χρήστες σε 13 ευρωπαϊκές χώρες, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 72% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νορβηγίας. Χώρες όπως η Ελβετία, οι οποίες διαθέτουν ήδη εθνικό σύστημα, θα μπορούν επίσης να συνδέονται απευθείας. Τεχνικά, κατασκευάζεται ένας κόμβος για να καταστεί δυνατή η διαλειτουργικότητα.