Κάθε λίγους μήνες, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «γεννούν» και προβάλουν μια νέα «έξυπνη» μέθοδο απώλειας βάρους. Κάποιες είναι αθώες, άλλες αμφιλεγόμενες και ορισμένες προκαλούν απορία για το πώς κατάφεραν να γίνουν δημοφιλείς. Η τελευταία viral τάση που αναδύθηκε από κινεζικές πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης ανήκει στην τρίτη κατηγορία.
Σύμφωνα με αναρτήσεις που διαδίδονται ταχύτατα, νέοι άνθρωποι που ανησυχούν για την αύξηση βάρους και δυσκολεύονται να διαχειριστούν… τις λιγούρες τους, τοποθετούν διάφανη μεμβράνη ή μια λεπτή πλαστική σακούλα στο στόμα τους ενώ τρώνε. Εισάγουν το φαγητό για να το γευτούν, το μασούν για τη γεύση και στη συνέχεια το απομακρύνουν χωρίς να το καταπιούν.
Η λογική πίσω από την πρακτική είναι απλή: «Δοκίμασε τη γεύση, ξεγέλασε τον εγκέφαλο, απέφυγε τις θερμίδες». Η ιδέα βασίζεται στην πεποίθηση ότι αν κάποιος γευτεί και μασήσει το φαγητό, ο εγκέφαλος ενδέχεται να καταγράψει αίσθημα ικανοποίησης, ακόμη και αν δεν υπάρξει πραγματική κατανάλωση.
Δεν υπάρχει επιστημονικό στήριγμα
Θεωρητικά, σύμφωνα με όσα πιστεύουν οι χρήστες των social media που την προβάλουν, η συγκεκριμένη μέθοδος υπόσχεται: μείωση της θερμιδικής πρόσληψης, ικανοποίηση των λιγούρων, αποτροπή υπερφαγίας και έλεγχο βάρους.
Στην πράξη, ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν πως τα επιστημονικά δεδομένα δεν επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητά της.
Όπως λένε, το αίσθημα κορεσμού δεν ενεργοποιείται αποκλειστικά από τη γεύση. Περιλαμβάνει πολύπλοκους μηχανισμούς, όπως η πέψη, η διαστολή του στομάχου, η απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και ορμονικά σήματα – μεταξύ άλλων οι ορμόνες γκρελίνη και λεπτίνη, που ρυθμίζουν την πείνα και τον κορεσμό.
Το μάσημα και το φτύσιμο μπορεί να προσφέρει στιγμιαία ανακούφιση από μια επιθυμία, όμως δεν δημιουργεί διαρκές αίσθημα πληρότητας. Η πείνα επιστρέφει, συχνά εντονότερη. Ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει αξιόπιστη επιστημονική τεκμηρίωση που να στηρίζει τη συγκεκριμένη πρακτική ως αποτελεσματική στρατηγική διαχείρισης βάρους.
Οι κρυφοί κίνδυνοι
Πέρα από την αμφισβητούμενη αποτελεσματικότητα, η τάση ενέχει και κινδύνους. Μεταξύ αυτών, είναι ο κίνδυνος πνιγμού, η πιθανότητα κατάποσης πλαστικού, η ενίσχυση διαταραγμένων διατροφικών συμπεριφορών και η διαστρέβλωση της φυσιολογικής σχέσης με το φαγητό
Όταν το φαγητό μετατρέπεται σε κάτι που «βιώνεται αλλά αποφεύγεται», ενδέχεται να αλλοιωθούν τα φυσικά σήματα πείνας και κορεσμού και να ενισχυθεί το άγχος γύρω από τη διατροφή.
Η ιδέα «μάσα αλλά μην καταπίνεις» δεν είναι εντελώς καινούργια· παραλλαγές της έχουν εμφανιστεί και στο παρελθόν σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, η ταχύτητα διάδοσης που προσφέρουν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να μετατρέψει μια περιθωριακή πρακτική σε κανονικοποιημένη συμπεριφορά, ιδίως μεταξύ νεαρών και ευάλωτων χρηστών.