Στοχευμένους ελέγχους για να αντιμετωπιστεί η αδήλωτη απασχόληση, πρόκειται να πραγματοποιήσουν το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, κλιμάκια της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας με έμφαση σε συγκεκριμένους τομείς.
Ειδικότερα, οι έλεγχοι αναμένεται να επικεντρωθούν στον επισιτισμό, στα βιοτεχνικά πάρκα, στις βιομηχανικές ζώνες, στα κομμωτήρια, στα πρατήρια βενζίνης, στα συνεργεία αυτοκινήτων, στις μεταφορικές επιχειρήσεις, στο λιανικό εμπόριο, στην καθαριότητα, στις κατασκευές, στη φιλοξενία, στις υπηρεσίες ασφάλειας και στις επιχειρήσεις φασόν, καθώς διαπιστώνεται πιο υψηλός δείκτης παραβατικότητας.
Τα πρόστιμα που επιβάλλονται, ανά περίπτωση, είναι τα εξής:
*Αδήλωτη εργασία: Χρηματικό πρόστιμο 10.500 ευρώ για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο και μέχρι 31.500 ευρώ σε περίπτωση υποτροπής.
*Είσπραξη παροχών ανεργίας: Ο εργαζόμενος εισπράττει παροχές ανεργίας και παράλληλα εργάζεται, χωρίς να έχει ενημερώσει σχετικά τον φορέα απασχόλησης (ΔΥΠΑ): Ο εργοδότης τιμωρείται και με χρηματικό πρόστιμο 3.000 ευρώ (πλέον της αδήλωτης εργασίας).
*Απασχόληση αλλοδαπού χωρίς την απαιτούμενη άδεια (άδεια εργασίας της ΕΕ/άδεια διαμονής): Χρηματικό πρόστιμο μέχρι 5.000 ευρώ.
Λοιπές παραβάσεις
*Μη χορήγηση του ελάχιστου μισθού σύμφωνα με τον νομοθετημένο κατώτατο μισθό ή τη ΣΣΕ. Εάν υποκρύπτει υποδηλωμένη εργασία το πρόστιμο μπορεί να ανέλθει έως τα 10.500 ευρώ.
*Μη γνήσιος δανεισμός προσωπικού από εργοδότη που δανείζει προσωπικό χωρίς την απαιτούμενη άδεια. Εάν διαπιστωθεί παράνομη απασχόληση το πρόστιμο μπορεί να φτάσει τα 10.500 ευρώ
*Δανεισμός προσωπικού χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή κατά παράβαση των προϋποθέσεων λειτουργίας Εταιρειών Προσωρινής Απασχόλησης. Επίσης μπορεί να επιβληθεί πρόστιμο έως 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο.
*Παραβίαση της υποχρέωσης επίδειξης αντιγράφων των εγγράφων διαμονής. Μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμο για αδήλωτη εργασία.
*Παραβίαση της υποχρέωσης διευκόλυνσης ελέγχων και εν γένει συνεργασίας σε αυτούς, ή επίδειξης και προσκόμισης εγγράφων. Ανάλογη επιβολή προστίμων.
Παράλληλα η Επιθεώρηση θα προωθήσει ειδική καμπάνια για την αδήλωτη εργασία, με διανομή σχετικού υλικού προς εργαζόμενους και προς εργοδότες.
Όπως θα τονίζεται, οι επιθεωρητές εργασίας έχουν το δικαίωμα να ελέγξουν όλα τα έγγραφα στον τόπο απασχόλησης (ακόμα και για παρελθόντα χρονικά διαστήματα). Επίσης, έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα βιβλία, στοιχεία και άλλα έγγραφα της επιχείρησης, αναφορικά με το είδος και τη διάρκεια των σχέσεων εργασίας ή των δραστηριοτήτων, όπως:
* Άδεια λειτουργίας και καταστατικό επιχείρησης.
* Αποδεικτικά πιστοποιητικών δήλωσης στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης σε εσωτερικό και εξωτερικό.
*Αποδεικτικά χρόνου εργασίας (όπου τηρούνται παρουσιολόγια, δελτία χρόνου παρουσίας κλπ). Οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στον μηχανισμό της ψηφιακής κάρτας εργασίας οφείλουν να τηρούν ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας και οι σημάνσεις της κάρτας να είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία χρονικών ορίων εργασίας.
* Ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας και τροποποιήσεις αυτής.
* Ψηφιακή καταγραφή των ημερών αδείας.
* Εκκαθαριστικά σημειώματα αποδοχών και καταθετήρια τραπέζης.
* Σύμβαση εργασίας ή έντυπο γνωστοποίησης ουσιωδών όρων εργασίας των εργαζομένων (ή αντίστοιχα έγγραφα).
* Τυχόν συμβάσεις με επιχειρήσεις εργολάβων/υπεργολάβων.
Η Επιθεώρηση Εργασίας ελέγχει, μεταξύ άλλων, εάν:
* Οι εργοδότες έχουν δηλώσει σωστά τους εργαζόμενους τους στο Π.Σ. Εργάνη και στους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
* Χορηγούνται κοινωνικές παροχές καταχρηστικά, όπως τα επιδόματα ανεργίας, ειδοποιώντας τις συναρμόδιες αρχές.
*Αλλοδαποί εργαζόμενοι ασκούν μισθωτή δραστηριότητα χωρίς να έχουν την απαιτούμενη άδεια διαμονής ή εργασίας, και αν απασχολούνται με λιγότερο ευνοϊκές συνθήκες εργασίας από ότι οι ημεδαποί εργαζόμενοι.
*Τηρούνται οι όροι αμοιβής και απασχόλησης, π.χ. τα χρονικά όρια εργασίας, η καταβολή του νόμιμου μισθού και των αμοιβών για πρόσθετη ή υπερωριακή απασχόληση.
*Τηρείται η αρχή της ίσης μεταχείρισης για το δανειζόμενο προσωπικό σύμφωνα με τον Νόμο για τις Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης
Σημειώνεται ότι οι παραβάσεις που αφορούν στην αμοιβή, τα χρονικά όρια εργασίας και την κοινωνική ασφάλιση επισύρουν και ποινικές κυρώσεις
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, το 2025 καταγράφηκαν 1.359 παραβάσεις για αδήλωτη εργασία, με τα πρόστιμα να ανέρχονται στα 15.613.500, συνολικά.