Σημαντικό αριθμό μαχητικών αεροσκαφών και υποστηρικτικών μέσων στέλνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στη Μέση Ανατολή, συγκεντρώνοντας τη μεγαλύτερη αεροπορική ισχύ στην περιοχή από την εισβολή στο Ιράκ το 2003.
Η Ουάσιγκτον δηλώνει έτοιμη να αναλάβει δράση κατά του Ιράν, ωστόσο ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποφασίσει εάν θα διατάξει πλήγματα ή, εφόσον το πράξει, εάν στόχος θα είναι ο περιορισμός του ήδη αποδυναμωμένου πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, η εξουδετέρωση του πυραυλικού της οπλοστασίου ή ακόμη και η αποσταθεροποίηση του καθεστώτος.
Τις τελευταίες ημέρες, οι ΗΠΑ μετακινούν προηγμένα μαχητικά F-35 και F-22 προς τη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων και Αμερικανό αξιωματούχο, που επικαλείται η Wall Street Journal. Δεύτερο αεροπλανοφόρο, εξοπλισμένο με επιθετικά και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου, κατευθύνεται επίσης στην περιοχή. Αεροσκάφη διοίκησης και ελέγχου, κρίσιμα για τον συντονισμό εκτεταμένων αεροπορικών επιχειρήσεων, βρίσκονται καθ’ οδόν, ενώ πρόσθετα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας έχουν ήδη αναπτυχθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η συγκέντρωση αυτή επιτρέπει στις ΗΠΑ την επιλογή μιας παρατεταμένης, πολυήμερης ή και πολυεβδομαδιαίας αεροπορικής εκστρατείας κατά του Ιράν, αντί ενός μεμονωμένου πλήγματος όπως η επιχείρηση «Midnight Hammer» του Ιουνίου, που είχε στοχοποιήσει τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Κάποια πρόοδος» αλλά η απόσταση «είναι μεγάλη» – Τα σενάρια που εξετάζονται
Εκπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν συναντήθηκαν αυτή την εβδομάδα στη Γενεύη για διαπραγματεύσεις σχετικά με τον εμπλουτισμό ουρανίου. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ ανέφερε ότι υπήρξε «κάποια πρόοδος», επισημαίνοντας ωστόσο ότι «υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση σε ορισμένα ζητήματα». Το Ιράν αναμένεται να καταθέσει πιο αναλυτική πρόταση τις επόμενες εβδομάδες.
Ο Τραμπ έχει ενημερωθεί επανειλημμένως για τα στρατιωτικά σενάρια που έχει στη διάθεσή του. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται εκστρατεία στοχευμένων επιθέσεων κατά δεκάδων πολιτικών και στρατιωτικών στελεχών του Ιράν, με απώτερο στόχο την ανατροπή του καθεστώτος, καθώς και περιορισμένης κλίμακας αεροπορικά πλήγματα σε πυρηνικές και βαλλιστικές εγκαταστάσεις. Και τα δύο σενάρια εκτιμάται ότι θα απαιτούσαν πολυεβδομαδιαία επιχείρηση.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διαμηνύσει ότι προτιμά διπλωματική λύση, η οποία –εφόσον ικανοποιούσε πλήρως τις αμερικανικές απαιτήσεις– θα προέβλεπε τον τερματισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, τη διάλυση περιφερειακών παραστρατιωτικών δικτύων και την αποσυναρμολόγηση βαλλιστικών πυραύλων. Ωστόσο, η Τεχεράνη θεωρείται απίθανο να αποδεχθεί τον τελευταίο όρο, καθώς οι πύραυλοι αποτελούν βασικό στοιχείο αποτροπής, δεδομένης της περιορισμένης της αεροπορικής ισχύος.
Ο Νετανιάχου ζητά να αυξηθεί η στρατιωτική πίεση
Ορισμένοι σύμβουλοι, αλλά και ξένοι ηγέτες όπως ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, φέρονται να παροτρύνουν τον Τραμπ να αυξήσει τη στρατιωτική πίεση ώστε να αποσπάσει περισσότερες παραχωρήσεις. Το Ισραήλ επιδιώκει ειδικά τον τερματισμό της ιρανικής παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων.
Αν και δεν έχουν αναπτυχθεί όλα τα μέσα που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε πιθανή επιχείρηση, στρατηγικά βομβαρδιστικά B-2 μπορούν να επιχειρούν απευθείας από τις ΗΠΑ ή από τη βρετανοαμερικανική βάση στο Ντιέγκο Γκαρσία στον Ινδικό Ωκεανό. Ο Τραμπ ανέφερε ότι ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί και η αεροπορική βάση Φέρφορντ στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρά την αμερικανική υπεροχή σε τεχνολογία stealth και όπλα ακριβείας, το Ιράν διατηρεί επιλογές αντίδρασης, μεταξύ των οποίων σημαντικό πυραυλικό οπλοστάσιο που θα μπορούσε να στοχεύσει αμερικανικές βάσεις και συμμάχους στην περιοχή, καθώς και δυνατότητα παρεμπόδισης της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Στρατιωτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η αύξηση της αμερικανικής παρουσίας ενδέχεται να λειτουργήσει ως μήνυμα αποτροπής, ωστόσο αρκετοί αξιωματούχοι εμφανίζονται απαισιόδοξοι ότι η Τεχεράνη θα αποδεχθεί πλήρως τις αμερικανικές απαιτήσεις. Αντίθετα, ενδέχεται να επιδιώξει προσωρινή αναστολή δραστηριοτήτων εμπλουτισμού, προσδοκώντας αλλαγή πολιτικών ισορροπιών στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία έχει μεταφέρει δεκάδες αεροσκάφη σε βάσεις στην Ιορδανία και τη Σαουδική Αραβία, ενώ το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln και ομάδα συνοδευτικών πλοίων βρίσκονται ήδη στην περιοχή. Δεύτερο αεροπλανοφόρο, το USS Gerald R. Ford, κατευθύνεται επίσης προς τη Μέση Ανατολή.
Παρά τη σημαντική ενίσχυση, η σημερινή ανάπτυξη παραμένει μικρότερη σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις του 1991 και του 2003. Οι τρέχουσες συνθήκες διαφέρουν, καθώς δεν προβλέπεται χερσαία επέμβαση ούτε ευρεία διεθνής συμμαχία.
Οι Φρουροί της Επανάστασης απειλούν να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ
Στο μεταξύ, ανώτερος Ιρανός στρατιωτικός αξιωματούχος δήλωσε την Πέμπτη ότι οι δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης είναι έτοιμες να αναλάβουν τον έλεγχο ή να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ «το συντομότερο δυνατόν», εφόσον λάβουν σχετική εντολή.
Την ίδια ημέρα, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανακοίνωσαν την ολοκλήρωση στρατιωτικής άσκησης με τίτλο «Έξυπνος Έλεγχος των Στενών του Ορμούζ», η οποία πραγματοποιήθηκε από τις ναυτικές δυνάμεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης από τη Δευτέρα.
Η άσκηση διεξήχθη υπό την επίβλεψη του αρχηγού των Φρουρών της Επανάστασης, Μοχάμαντ Πακπούρ, και συνέπεσε με τον δεύτερο γύρο έμμεσων συνομιλιών μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών στη Γενεύη, καθώς και με κλιμάκωση των στρατιωτικών απειλών από την Ουάσιγκτον.
Ο διοικητής του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης, Αλί Ρεζά Τανγκσίρι, δήλωσε: «Η παρακολούθηση πληροφοριών μας στα Στενά του Ορμούζ είναι συνεχής, 24 ώρες το 24ωρο, στην επιφάνεια, κάτω από την επιφάνεια και στον αέρα».
Και πρόσθεσε: «Εάν δοθούν εντολές, το Ναυτικό των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης θα αναλάβει τον έλεγχο των Στενών ή θα τα κλείσει το ταχύτερο δυνατόν. Η ασφαλής διέλευση μη πολεμικών πλοίων είναι εγγυημένη, αλλά οποιαδήποτε απειλή θα αντιμετωπιστεί με αποφασιστική απάντηση».
Τα Στενά του Ορμούζ συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς παγκοσμίως, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Mehr, οι ασκήσεις «έστειλαν σαφές μήνυμα ότι το Ιράν είναι πλήρως προετοιμασμένο να απαντήσει με σθεναρό τρόπο σε οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια».
Το πρακτορείο ανέφερε ότι τα γυμνάσια επικεντρώθηκαν στη «συνεχή συλλογή πληροφοριών, την ταχεία αντίδραση, τη χρήση σύγχρονων οπλικών συστημάτων και τον έξυπνο έλεγχο των Στενών του Ορμούζ», επιδεικνύοντας «την ικανότητα του Ιράν να ασκεί αποτελεσματική αποτροπή στην πιο ευαίσθητη θαλάσσια οδό του κόσμου».
Παράλληλα, σημειώθηκε ότι με περιορισμένη συμμετοχή της Ρωσίας και της Κίνας σε ορισμένα τμήματα, οι ασκήσεις απέκτησαν «διεθνή διάσταση».