Έχει περάσει περισσότερα από 12 χρόνια μελετώντας την ευτυχία και την ανθρώπινη φύση. Έχει διαπιστώσει ότι τα χρήματα είναι ένας από τους πιο πολύπλοκους και συναρπαστικούς παράγοντες που συμβάλλουν σε μια ευτυχισμένη ζωή. Και ενώ είναι αλήθεια ότι τα χρήματα από μόνα τους δεν μπορούν να αγοράσουν την ευτυχία, οι αποφάσεις μας για τα έξοδα μπορούν σίγουρα να συμβάλουν ή να την μειώσουν.
Με βάση αυτήν την παραδοχή, η Gretchen Rubin ερευνήτρια, συγγραφέας των μπεστ σέλερ «The Happiness Project», «Better Than Before » και «The Four Tendencies» και ιδρύτρια της βραβευμένης εφαρμογής Happier, η οποία βοηθά τους ανθρώπους να εντοπίζουν τις συνήθειες που αυξάνουν την ευτυχία τους, σχεδίασε έναν κανόνα που προσφέρει «περισσότερη διαύγεια, ενέργεια και ελευθερία στη ζωή» της όπως λέει. Ένας μήνας χωρίς έξοδα.
Ένας μήνας χωρίς έξοδα είναι ακριβώς αυτό που ακούγεται: ένας ολόκληρος μήνας αποφυγής μη απαραίτητων αγορών. Με ένα μήνα χωρίς έξοδα, εξακολουθείτε να πληρώνετε το ενοίκιο, τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας, τους λογαριασμούς και άλλα απαραίτητα έξοδα. Αλλά οι περιττές δαπάνες – όπως η αγορά νέων gadgets, βιβλίων ή φαγητού σε εστιατόριο – είναι εκτός συζήτησης.
Κι όμως η ευχαρίστηση εξασθενεί γρήγορα
Ένας μήνας χωρίς έξοδα σπάει τον κύκλο ντοπαμίνης των παρορμητικών αγορών. Η έρευνα δείχνει ότι παρόλο που οι παρορμητικές αγορές μας δίνουν μια σύντομη έξαρση ντοπαμίνης, η ευχαρίστηση εξασθενεί γρήγορα. Είναι επίσης αλήθεια ότι συχνά, όταν δεν τροφοδοτούμε τις επιθυμίες μας, αυτές δεν συσσωρεύονται, αλλά αντίθετα εξασθενούν.
Θα αποκτήσετε επίσης περισσότερη αυτογνωσία. «Αν είστε σαν εμένα, μπορεί να πιάνετε τον εαυτό σας να ξοδεύει χρήματα χωρίς να το σκέφτεστε πραγματικά: έναν καφέ εδώ, ένα καινούργιο πουκάμισο εκεί, μια συνδρομή που δεν έχετε ακυρώσει αλλά σπάνια χρησιμοποιείτε», σημειώνει με άρθρο της στο cnbc η Rubin.
Μια σύντομη περίοδος στέρησης μας οδηγεί στο να απαντήσουμε στο ερώτημα: Ξοδεύουμε τους διαθέσιμους πόρους μας στοχευμένα, με τρόπο που να αντανακλά τις αξίες μας και να υποστηρίζει τη μακροπρόθεσμη ευτυχία μας;
Πώς να σχεδιάσετε τον δικό σας μήνα χωρίς έξοδα
1. Προσδιορίστε το «γιατί»
Αποσαφηνίστε τι ελπίζετε να κερδίσετε από την εμπειρία αυτή. Είτε πρόκειται για αποταμίευση για μια μεγαλύτερη επένδυση, είτε για μείωση της οικονομικής «ακαταστασίας, είτε για ευθυγράμμιση της συμπεριφοράς σας με τις αξίες σας, η κατανόηση του «γιατί» σας πίσω από αυτό το πείραμα θα σας βοηθήσει να το τηρήσετε. Ένας λόγος που συνδέεται με κάτι που θέλετε είναι πιο ισχυρός από κάτι που απλά νομίζετε ότι «πρέπει» να κάνετε.
2. Ορίστε ένα χρονοδιάγραμμα
Αν ένας ολόκληρος μήνας σας φαίνεται τρομακτικός, δοκιμάστε μία εβδομάδα ή μία ημέρα ανά εβδομάδα. Τι σας φαίνεται ρεαλιστικό δεδομένου του τρόπου ζωής και των οικονομικών σας συνθηκών; Η προσέγγισή σας δεν χρειάζεται να είναι όλα ή τίποτα.
3. Αποφασίστε ποια είναι τα απαραίτητα
Η κατηγορία «απαραίτητα» μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερα από τα βασικά είδη πρώτης ανάγκης, όπως λογαριασμούς και ψώνια. Για παράδειγμα, μπορεί να θέλετε να συμπεριλάβετε πράγματα που είναι σημαντικά στη ζωή σας, όπως κοινωνικές δραστηριότητες με φίλους. Η Rubin λέει ότι κατά τη διάρκεια του δικού της «No-Spend February», αγοράζει μόνο τα απαραίτητα είδη οικιακής χρήσης – αλλά και δώρα.
4. Εκμεταλλευθείτε τη λίστα επιθυμιών
Όταν μπαίνετε στον πειρασμό να κάνετε κλικ στο «αγοράζω τώρα» ή να παραδώσετε την πιστωτική σας κάρτα, προσθέστε το αντικείμενο στη λίστα επιθυμιών αντ’ αυτού. Η αναβολή των αγορών μέχρι να περάσει ο μήνας που δεν ξοδεύετε, μπορεί να σας βοηθήσει να ξεκαθαρίσετε τι πραγματικά θέλετε.
5. Δημιουργήστε δικλείδες ασφαλείας
Για παράδειγμα, αν έχετε την τάση να ψωνίζετε όταν βαριέστε, αποφασίστε εκ των προτέρων κάποιες εναλλακτικές δραστηριότητες που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να καταπολεμήσετε την πλήξη.
6. Βρείτε έναν σκοπό για την εξοικονόμηση χρημάτων
Πού θα πάνε τα χρήματα που εξοικονομείτε κατά τη διάρκεια του μήνα μηδενικών δαπανών; Θα δημιουργήσετε ένα ταμείο έκτακτης ανάγκης; Θα εξοφλήσετε χρέη; Θα κάνετε μια επένδυση; Αποταμίευση για μελλοντικά ταξίδια; Αντί να αισθάνεστε ότι θα στερηθείτε τον εαυτό σας, θα νιώθετε ότι κερδίζετε κάτι μεγαλύτερο.
7. «Ψωνίστε» από το… ντουλάπι σας
Όταν νιώθετε την ανάγκη να αγοράσετε κάτι καινούργιο, δοκιμάστε να αναζητήσετε αντίστοιχα αντικείμενα που ήδη έχετε μέσα στο ίδιο σας το σπίτι. Για παράδειγμα, βιβλία που θέλατε να διαβάσετε ή ξεχασμένες προμήθειες.
Μπορείτε επίσης να «ψωνίσετε από το ντουλάπι σας» και να χρησιμοποιήσετε αντικείμενα που έχουν σκονίζονται στα ράφια.
Τελικά, λιγότερος χρόνος για σερφάρισμα σημαίνει περισσότερος χρόνος για να επενδύσετε στις σχέσεις, τις δραστηριότητες και τα πράγματα που έχουν μεγαλύτερη σημασία.