Σε κρίσιμη καμπή, τόσο για τη μεταξύ τους σχέση όσο και για την κατάσταση στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, βρίσκεται, πλέον, η επικοινωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης κι ενώ αμερικανικές δυνάμεις έχουν κυκλώσει το Ιράν.
Οι δύο γύροι έμμεσων συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν που πραγματοποιήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες, σε Ομάν και Γενεύη, φέρονται να έχουν οδηγήσει σε συγκεκριμένες προτάσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, με επίκεντρο τις δυνατότητες εμπλουτισμού και τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Παράλληλα, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το CBS News, εξετάζονται και σενάρια που θα μπορούσαν να καταστήσουν μια συμφωνία οικονομικά επωφελή και για τις δύο πλευρές.
Η Τεχεράνη επιδιώκει – πρωτίστως – την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Ωστόσο, πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων που διεξάγονται με τη μεσολάβηση του Ομάν ανέφερε ότι το Ιράν έχει αφήσει να εννοηθεί πως θα μπορούσε να προχωρήσει και σε αγορές αμερικανικών αεροσκαφών, καθώς και να προσφέρει πρόσβαση σε κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, στο πλαίσιο κοινών επενδυτικών σχημάτων.
Διαχωρισμός του πυρηνικού προγράμματος από τα άλλα «καυτά» ζητήματα
Περιφερειακοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο CBS News ότι διπλωμάτες εισηγήθηκαν στον ειδικό απεσταλμένο των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, να διαχωριστεί το πυρηνικό πρόγραμμα από άλλα ζητήματα, όπως η στήριξη της Τεχεράνης σε πολιτοφυλακές που πλήττουν αμερικανικά συμφέροντα και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Γουίτκοφ εμφανίστηκε θετικός στο ενδεχόμενο να εξεταστούν τα ζητήματα αυτά σε ξεχωριστή διπλωματική διαδρομή, με τη συμμετοχή περιφερειακών δρώντων.
Μια τέτοια προσέγγιση, ωστόσο, βρίσκει αντίθετο τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχει δηλώσει δημόσια ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να καλύπτει και το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, καθώς και τη δράση των ένοπλων οργανώσεων (Χεζμπολάχ και Χούθι) που στηρίζει στην περιοχή.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος χαρακτήρισε «ουσιαστική» μόνο μια συμφωνία που θα περιλαμβάνει και τα δύο αυτά ζητήματα. Ο Ρούμπιο προγραμματίζει επίσκεψη στο Ισραήλ στο τέλος του μήνα με βασικό θέμα το Ιράν.
«Διορία 10-15 ημέρες» – Σαφής κόκκινη γραμμή για τον Τραμπ η απόκτηση πυρηνικού όπλου
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει θέσει ως σαφή «κόκκινη γραμμή» το να μην αποκτήσει το Ιράν πυρηνικό όπλο, επιμένοντας ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ειρήνη στη Μέση Ανατολή αν διαθέτουν πυρηνικό όπλο». Η Τεχεράνη διαμηνύει διαχρονικά ότι δεν επιδιώκει την κατασκευή όπλου. Ο Αμερικανός πρόεδρος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο απόφασης εντός των επόμενων 10-15 ημερών, δηλώνοντας ότι προτιμά τη διπλωματία από στρατιωτικά πλήγματα.
Ωστόσο, πολλοί θεωρούν ως πραγματική καταληκτική ημερομηνία την Τρίτη 24 Φεβρουαρίου, όταν και θα εκφωνήσει την ομιλία για την Κατάσταση του Έθνους (State of the Union).
Στο παρασκήνιο, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν συζητήσει πιθανές κοινές επιχειρήσεις κατά του ιρανικού πυραυλικού προγράμματος. Ωστόσο, περιφερειακή πηγή προειδοποίησε ότι ακόμη και περιορισμένης κλίμακας πλήγμα θα απομάκρυνε το Ιράν από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, σύμμαχοι των ΗΠΑ όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ιορδανία έχουν ταχθεί υπέρ της διπλωματίας και κατά της χρήσης του εδάφους τους για στρατιωτική επιχείρηση, ενώ στην περιοχή σταθμεύουν περίπου 40.000 Αμερικανοί στρατιώτες.
Οι συνομιλίες στη Γενεύη, με τη συμμετοχή του Τζάρεντ Κούσνερ και του Στιβ Γουίτκοφ από αμερικανικής πλευράς και του έμπειρου Ιρανού διπλωμάτη Αμπάς Αραγτσί, πραγματοποιήθηκαν με τη συνδρομή του υπουργού Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι. Ενημερώθηκε επίσης ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, Ραφαέλ Γκρόσι, σε μια συγκυρία που αναδεικνύει ότι οι ιρανικές πυρηνικές φιλοδοξίες δεν έχουν εξαλειφθεί, παρά τους ισχυρισμούς περί «ολικής καταστροφής» μετά τα περσινά αμερικανικά πλήγματα.
Το σημείο το οποίο φαίνεται πως, τελικά, θα κρίνει αν το «μέτωπο» ΗΠΑ – Ιράν κλείσει διπλωματικά ή αν τελικά οδηγηθούμε σε στρατιωτική σύρραξη, είναι τι είναι διατεθειμένη να προσφέρει η Τεχεράνη και αν αυτό είναι αρκετό για να γεφυρωθεί το χάσμα με την Ουάσινγκτον.
Επιμέλεια: Μάριος Παρλιάρος