Παραλληλισμούς με την περίοδο πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 βλέπει ο επικεφαλής της JPMorgan Chase & Co., Jamie Dimon, προειδοποιώντας ότι ο έντονος ανταγωνισμός στον χρηματοπιστωτικό κλάδο οδηγεί ορισμένους παίκτες σε «ανόητες» κινήσεις προκειμένου να ενισχύσουν τα καθαρά έσοδα από τόκους (NII).
«Δυστυχώς, το είδαμε το ’05, το ’06 και το ’07 — σχεδόν το ίδιο πράγμα. Η παλίρροια ανέβαζε όλες τις βάρκες και όλοι έβγαζαν πολλά χρήματα», δήλωσε τη Δευτέρα σε ενημέρωση επενδυτών.
Όπως τόνισε, η JPMorgan δεν είναι διατεθειμένη να χαλαρώσει τα πιστοδοτικά της κριτήρια απλώς για να αυξήσει τα έσοδα. «Βλέπω μερικούς να κάνουν ανοησίες. Απλώς κάνουν ανοησίες για να δημιουργήσουν NII (καθαρά έσοδα από τόκους)», σημείωσε με αιχμηρό τόνο.
«Πάντα υπάρχει μια έκπληξη στον πιστωτικό κύκλο»
Ο Ντάιμον, που οδήγησε τη μεγαλύτερη αμερικανική τράπεζα μέσα από την κρίση του 2008 — αποκτώντας μάλιστα δύο ανταγωνιστές που κατέρρευσαν — εκτιμά ότι ο πιστωτικός κύκλος θα επιδεινωθεί ξανά. Το ερώτημα είναι πότε.
Εδώ και μήνες προειδοποιεί για ενδεχόμενη επιδείνωση της ποιότητας δανείων. Όταν κατέρρευσαν πέρυσι η Tricolor Holdings και η First Brands Group, είχε χρησιμοποιήσει τη χαρακτηριστική φράση «κατσαρίδες», λέγοντας ότι αν δεις μία, πιθανότατα θα εμφανιστούν κι άλλες.
«Πάντα υπάρχει μια έκπληξη σε έναν πιστωτικό κύκλο», ανέφερε. «Συχνά η έκπληξη είναι ποιος κλάδος θα είναι. Αυτή τη φορά ίσως είναι το λογισμικό, λόγω της τεχνητής νοημοσύνης».
Παρότι η JPMorgan ενδέχεται να αυστηροποιήσει την αξιολόγηση ορισμένων κλάδων, ο ίδιος εμφανίστηκε συγκρατημένος ως προς το ενδεχόμενο μεγάλων ζημιών.
Private credit και μεγάλα «τσεκ» 20 δισ.
Η JPMorgan κράτησε αποστάσεις στην αρχική φάση της έκρηξης του private credit, ωστόσο στη συνέχεια κινήθηκε επιθετικά, διεκδικώντας μεγάλες συμφωνίες χρηματοδότησης.
Ενδεικτικά, προσέφερε χρηματοδοτικό πακέτο 20 δισ. δολαρίων για την εξαγορά της Electronic Arts Inc. — η μεγαλύτερη δέσμευση που έχει αναλάβει ποτέ μία μόνο τράπεζα για μοχλευμένη εξαγορά.
Οι δηλώσεις του Ντάιμον έχουν προκαλέσει τριβές με ταχέως αναπτυσσόμενες εταιρείες private credit, οι οποίες αφενός ανταγωνίζονται τις τράπεζες, αφετέρου αποτελούν σημαντικούς πελάτες και συνεργάτες τους.
AI: Κίνδυνος ή ευκαιρία;
Ο χρηματοπιστωτικός κλάδος, όπως και άλλοι τομείς, έχει δεχθεί πιέσεις στις αγορές λόγω των ανησυχιών για τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Ντάιμον εμφανίστηκε αισιόδοξος για τη θέση της JPMorgan στη «μάχη» της ΑΙ. «Στο τέλος της ημέρας, σε 100 τομείς θα είμαστε νικητές στους 75 και χαμένοι στους 25», είπε, εκτιμώντας ότι η τράπεζα θα αξιοποιήσει την τεχνολογία προς όφελός της.
Στην εκτενή συζήτηση με επενδυτές, δεν θα μπορούσε να λείψει το ερώτημα για τη διαδοχή. Ο Ντάιμον ηγείται της JPMorgan επί 20 χρόνια, μετατρέποντάς τη στη μεγαλύτερη και πιο κερδοφόρα τράπεζα των ΗΠΑ.
Η απάντησή του κινήθηκε στη γνώριμη γραμμή: θα παραμείνει «μερικά ακόμη χρόνια» ως CEO και «ίσως λίγα ακόμη» ως εκτελεστικός πρόεδρος, με την τελική απόφαση να ανήκει στο διοικητικό συμβούλιο.
Το μήνυμα προς την αγορά
Η ουσία της παρέμβασής του, ωστόσο, ήταν σαφής: όταν η αγορά δείχνει να πιστεύει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί, τότε συνήθως συσσωρεύονται.
Και αν η ιστορία του 2008 δίδαξε κάτι, είναι ότι ο συνδυασμός υπερβολικής αυτοπεποίθησης, χαλαρής πιστοδότησης και έντονου ανταγωνισμού μπορεί να μετατρέψει την «ανέμελη» κερδοφορία σε κρίση.