Σε μια ομιλία που αναμένεται να σηματοδοτήσει την άτυπη έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας για τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ανακοινώσει κατά το State of the Union («Κατάσταση της Ένωσης») ότι «ξεμπλόκαρε» σχέδιο μεταφοράς 30.000 παράτυπων μεταναστών από τις ΗΠΑ στο Γκουαντάναμο, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες θα υπογράψει αργότερα ακόμη ένα προεδρικό διάταγμα με επίκεντρο τη μετανάστευση.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος θα έχει την Τρίτη το βράδυ (στις 04:00 τα ξημερώματα της Τετάρτης, ώρα Ελλάδας) μια από τις σημαντικότερες ευκαιρίες να πείσει τους επιφυλακτικούς Αμερικανούς ότι οι πολιτικές του αποδίδουν και ότι η «οικονομική χρυσή εποχή» που έχει υποσχεθεί βρίσκεται προ των πυλών. Ωστόσο, σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο τη Δευτέρα εμφανίστηκε απαισιόδοξος ως προς τη δυνατότητά του να μεταστρέψει τους επικριτές του.
«Αν έβρισκα θεραπεία για τον καρκίνο, θα έλεγαν ότι έπρεπε να το είχα κάνει χρόνια πριν», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Δεν υπάρχει τίποτα που μπορώ να κάνω για να μου αναγνωρίσουν αυτοί οι άνθρωποι κάτι».
Σχέδιο για τις τράπεζες και την υπηκοότητα πελατών
Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει εκτελεστική πράξη που θα μπορούσε να υποχρεώσει τις τράπεζες να αναφέρουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την υπηκοότητα των πελατών τους, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας περιορισμού της παράτυπης μετανάστευσης, σύμφωνα με τέσσερα πρόσωπα που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Μεταξύ των υπό εξέταση μέτρων περιλαμβάνεται πιθανό προεδρικό διάταγμα που θα απαιτεί από τις τράπεζες να συλλέγουν στοιχεία από όλους τους πελάτες — νέους και υφιστάμενους — και ενδέχεται να προβλέπει νέα έγγραφα τεκμηρίωσης, όπως διαβατήριο, για την επιβεβαίωση της υπηκοότητας. Οι λεπτομέρειες, ωστόσο, δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Στελέχη του τραπεζικού τομέα και ειδικοί εκφράζουν ανησυχίες ότι τυχόν νέες απαιτήσεις τεκμηρίωσης θα δημιουργήσουν πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες στις ΗΠΑ. Παραμένει ασαφές αν ένα τέτοιο διάταγμα θα περιορίζεται στη συλλογή πρόσθετων πληροφοριών ή αν θα οδηγεί ακόμη και σε κλείσιμο λογαριασμών πελατών που δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα έγγραφα, όπως διαβατήριο — τη στιγμή που περίπου ο μισός πληθυσμός των ΗΠΑ δεν διαθέτει διαβατήριο.
Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει το ενδεχόμενο έκδοσης προεδρικού διατάγματος για τη μετανάστευση, με τον εκπρόσωπο Κους Ντεσάι να δηλώνει: «Οποιαδήποτε αναφορά σε πιθανή χάραξη πολιτικής που δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα από τον Λευκό Οίκο αποτελεί αβάσιμη εικασία».
Σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση των διαβουλεύσεων, αξιωματούχοι του Υπουργείου Οικονομικών επεξεργάζονται την πρωτοβουλία και εξετάζουν μέτρα για τον περιορισμό της πρόσβασης παράτυπων μεταναστών σε τραπεζικούς λογαριασμούς.
Ο Τζέρεμι Κρες, αναπληρωτής καθηγητής εμπορικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, προειδοποίησε ότι ένα τέτοιο διάταγμα θα μπορούσε να αποκλείσει ακόμη και νόμιμους κατοίκους από τις παραδοσιακές τράπεζες, ωθώντας τους σε ακριβότερες και λιγότερο ρυθμιζόμενες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. «Αυτός είναι ένας τρόπος να χρησιμοποιηθεί το τραπεζικό σύστημα ως πολιτικό εργαλείο, κάτι που η κυβέρνηση Τραμπ κατηγορούσε την κυβέρνηση Μπάιντεν ότι έκανε σε θέματα κλίματος και πρωτοβουλιών για τη διαφορετικότητα, την ισότητα και τη συμπερίληψη», ανέφερε.
Εντατικοποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής
Η πιθανή αυτή κίνηση εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής. Αν και το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στο πρόγραμμα μαζικών απελάσεων, η κυβέρνηση έχει αναζητήσει και άλλους τρόπους συλλογής στοιχείων για μετανάστες.
Νωρίτερα αυτόν τον μήνα αναφέρθηκε ότι η Υπηρεσία Εσωτερικών Εσόδων διαβίβασε εμπιστευτικά φορολογικά στοιχεία χιλιάδων ατόμων σε αρχές επιβολής της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Παράλληλα, η Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων ξεκίνησε πρόγραμμα παρακολούθησης 1,5 εκατομμυρίου παράτυπων μεταναστών μέσω ιδιωτικών εργολάβων και τεχνολογιών εξ αποστάσεως επιτήρησης, αν και ο βασικός ανάδοχος δήλωσε τον Ιανουάριο ότι το συμβόλαιο δεν εκτελείται.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης άρχισε επίσης να αξιοποιεί λιγότερο γνωστό νόμο για την άσκηση ποινικών διώξεων σε παράτυπους μετανάστες που δεν δήλωσαν την παρουσία τους στις ΗΠΑ, ενώ η Υπηρεσία Κοινωνικής Ασφάλισης ανακοίνωσε ότι θα διαμοιράζεται πληροφορίες για «υπηκοότητα και μεταναστευτικό καθεστώς» με το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας.