Το 2011 η Microsoft βρίσκεται σε αναβρασμό. Η εταιρεία έχει χάσει το στοίχημα των smartphones και της αναζήτησης στο διαδίκτυο, ο Στιβ Μπάλμερ δέχεται πίεση και στο παρασκήνιο φουντώνουν συζητήσεις για αλλαγή ηγεσίας. Στο κέντρο αυτής της διελκυστίνδας, σύμφωνα με τη νεότερη δέσμη εγγράφων που δόθηκε στη δημοσιότητα από το αμερικανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης, εμφανίζεται ένας απρόσμενος «παίκτης»: ο Τζέφρι Έπστιν.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times ο καταδικασμένος για σεξουαλικά εγκλήματα χρηματιστής – ο οποίος αργότερα θα φυλακιζόταν το 2019 για ομοσπονδιακές κατηγορίες σεξουαλικής διακίνησης ανηλίκων – λάμβανε ενημερώσεις από insiders για την αναζήτηση νέου διευθύνοντος συμβούλου και έδινε, μάλιστα, συμβουλές «βήμα-βήμα», σαν να συμμετείχε στη διαδικασία.
Σε ένα από τα μηνύματα της εποχής, συνεργάτης του γράφει με κουτσομπολίστικο ύφος «η πλοκή πυκνώνει», περιγράφοντας ότι η διαδικασία είχε καθυστερήσει και ότι ο συνιδρυτής της εταιρείας, Μπιλ Γκέιτς, σκεφτόταν να επιστρέψει για ένα διάστημα στη διοίκηση.
Η «επιτυχία» της διείσδυσης: ένα δίκτυο που χτίζεται με συστάσεις
Σε αντίθεση με άλλες απόπειρές του να πλησιάσει μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, στη Microsoft ο Έπστιν φαίνεται να πέτυχε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: να αποκτήσει πρόσβαση στον εσωτερικό κύκλο. Τα έγγραφα σκιαγραφούν μια στρατηγική «αλυσίδας» – μία γνωριμία οδηγεί στην επόμενη, ένα δείπνο ανοίγει πόρτες σε νέο κύκλο, μια σύσταση δημιουργεί την ψευδαίσθηση αξιοπιστίας.
Στο επίκεντρο αυτού του δικτύου βρίσκονται πρόσωπα που κινούνταν γύρω από τον Γκέιτς, τη φιλανθρωπική του δραστηριότητα και τη Microsoft: ο Νέιθαν Μάιρβολντ (πρώην επικεφαλής τεχνολογίας), ο Στίβεν Σινόφσκι (που είχε υπό την ευθύνη του τα Windows), η Λίντα Στόουν (πρώην στέλεχος ερευνητικών πρωτοβουλιών), καθώς και ο Ριντ Χόφμαν (συνιδρυτής του LinkedIn και μετέπειτα μέλος του ΔΣ της Microsoft).
Παρότι αρκετοί έχουν αποχωρήσει εδώ και χρόνια από το οικοσύστημα της εταιρείας, ο Χόφμαν παραμένει στο διοικητικό συμβούλιο, ενώ ο Γκέιτς συνεχίζει να λειτουργεί ως σύμβουλος.
Η ίδια η Microsoft, μέσω του επικεφαλής επικοινωνίας Φρανκ Σο, εμφανίζεται «απογοητευμένη» από την αλληλογραφία που ήρθε στο φως, σημειώνοντας ότι αφορά πρώην εργαζομένους που δρούσαν «με προσωπική ιδιότητα». Χωρίς να διευκρινίζει την ταυτότητά του, αναγνωρίζει ότι τα -s δείχνουν πως πρώην στέλεχος μοιράστηκε εμπιστευτικές πληροφορίες της εταιρείας με τον Έπστιν.
Από το Στίβεν Χόκινγκ έως την τεχνητή νοημοσύνη
Σύμφωνα με τα έγγραφα, η πρώτη γνωστή σύνδεση του Έπστιν με ανθρώπους της Microsoft χρονολογείται από το 1996, σε ένα gala dinner για τον Στίβεν Χόκινγκ στο Σιάτλ, όπου ο Έπστιν φέρεται να εμφανίστηκε ως καλεσμένος.
Τα επόμενα χρόνια, κράτησε επαφή με πρόσωπα όπως η Λίντα Στόουν και χρηματοδότησε εκδηλώσεις και συμπόσια – μεταξύ άλλων, μια διοργάνωση στις Παρθένες Νήσους στις αρχές της δεκαετίας του 2000 με θέμα το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.
Η Στόουν έχει περιγράψει τον Έπστιν ως «γοητευτικό και επίμονο» στις προσπάθειές του να κερδίσει συστάσεις προς επιστήμονες και ακαδημαϊκούς.
Το κρίσιμο, ωστόσο, είναι ότι ο Νέιθαν Μάιρβολντ φαίνεται να λειτούργησε ως «εγγυητής» προς τον Μπιλ Γκέιτς, όταν ο τελευταίος δίσταζε να συναντήσει για πρώτη φορά τον Έπστιν. Σε - του 2010, ο Γκέιτς αναφέρει ότι ο Μάιρβολντ συμφώνησε πως «θα απολαύσει» τη γνωριμία και ότι είναι «καλό να γίνει».
Από την εσωτερική πολιτική στη διαπραγμάτευση αποχωρήσεων
Η πρόσβαση του Έπστιν δεν περιορίστηκε σε κοινωνικές συναναστροφές. Τα έγγραφα περιγράφουν ότι ο Στίβεν Σινόφσκι, σε περίοδο έντασης μετά το αμφιλεγόμενο λανσάρισμα των Windows 8, στράφηκε στον Έπστιν για συμβουλές σχετικά με την αποχώρησή του και μοιράστηκε μαζί του μη δημόσιες πληροφορίες – ακόμη και εσωτερικά -s στελεχών για τις επιδόσεις προϊόντων, όπως το Surface.
Στη συνέχεια, ο Σινόφσκι φέρεται να ζήτησε τη γνώμη του Έπστιν για όρους συμφωνίας αποζημίωσης, ενώ μετά την πληρωμή του το 2013 του έστειλε μήνυμα με νόημα: «Πληρώθηκα. Θα πληρωθείς κι εσύ :)».
Ο ρόλος του Ριντ Χόφμαν και οι «γέφυρες» προς νέες γνωριμίες
Ένας ακόμη κόμβος, όπως προκύπτει, ήταν ο Ριντ Χόφμαν. Μέσω επαφών που περνούσαν από συνέδρια, τεχνολογικούς κύκλους και γνωστές προσωπικότητες, ο Έπστιν φέρεται να ενίσχυσε το δίκτυό του, ανταλλάσσοντας δώρα και οργανώνοντας συναντήσεις.
Τα έγγραφα περιγράφουν ταξίδια, σχέδια διαμονής σε ακίνητα του Έπστιν και επικοινωνία που συνεχίστηκε έως το 2018, με τον Χόφμαν να τον ενημερώνει για επαφές του με τον Γκέιτς. Δεν είναι σαφές τι ακριβώς συζητούσαν, όμως η εικόνα που αναδύεται είναι εκείνη μιας σχέσης που είχε διάρκεια και «βάθος».
Η υπόθεση δεν φωτίζει μόνο το πώς ένας άνθρωπος με βαρύ ποινικό και ηθικό φορτίο αναζητούσε «επιστροφή» στην υψηλή κοινωνία. Φωτίζει και τον μηχανισμό με τον οποίο το κύρος, η φιλανθρωπία, οι επιστημονικές πρωτοβουλίες και οι διασυνδέσεις μπορούν να λειτουργήσουν σαν κλειδιά για πρόσβαση στα άδυτα ενός κολοσσού.
Σε μια περίοδο που τα «αρχεία Έπστιν» συνεχίζουν να αποκαλύπτουν λεπτομέρειες για την ακτίνα επιρροής του, η Microsoft βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παλιό, αλλά επώδυνα επίκαιρο ερώτημα: πόσο εύκολα μπορεί ένας ικανός χειριστής σχέσεων να διεισδύσει σε χώρους εξουσίας – ακόμη κι όταν οι κόκκινες σημαίες έχουν ήδη υψωθεί.