Αεροπορικό χάος στη Μέση Ανατολή: Ταλαιπωρία για εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες, ακυρώσεις πτήσεων και κλειστοί εναέριοι χώροι

Χάος στις αερομεταφορές προκάλεσαν  την Κυριακή οι συνεχιζόμενες επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με χώρες της Μέσης Ανατολής να κλείνουν τον εναέριο χώρο τους και κομβικά αεροδρόμια που συνδέουν Ευρώπη, Αφρική και Δύση με την Ασία να αναστέλλουν τη λειτουργία τους.

Εκατοντάδες χιλιάδες επιβάτες είτε εγκλωβίστηκαν είτε ανακατευθύνθηκαν σε άλλα αεροδρόμια, καθώς Ισραήλ, Κατάρ, Συρία, Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ και Μπαχρέιν προχώρησαν σε κλείσιμο του εναέριου χώρου τους. Σύμφωνα με τον ιστότοπο παρακολούθησης πτήσεων FlightRadar24, δεν πραγματοποιούνταν πτήσεις ούτε πάνω από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μετά την ανακοίνωση της κυβέρνησης για «προσωρινό και μερικό» κλείσιμο.

Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε αναστολή λειτουργίας των αεροδρομίων στο Ντουμπάι, στο Άμπου Ντάμπι και στη Ντόχα, ενώ μεγάλες αεροπορικές εταιρείες της περιοχής προχώρησαν σε μαζικές ακυρώσεις. Οι Emirates, Qatar Airways και Etihad Airways διαχειρίζονται καθημερινά περίπου 90.000 επιβάτες μέσω των συγκεκριμένων κόμβων, σύμφωνα με την εταιρεία αεροπορικών αναλύσεων Cirium. Το αεροδρόμιο του Ντουμπάι θεωρείται το πλέον πολυσύχναστο διεθνές αεροδρόμιο στον κόσμο.

Περισσότερες από 3.400 πτήσεις ακυρώθηκαν την Κυριακή στα επτά βασικά αεροδρόμια της Μέσης Ανατολής, σύμφωνα με το FlightRadar24. Η Emirates ανακοίνωσε ότι όλες οι πτήσεις από και προς το Ντουμπάι αναστέλλονται έως τις 15:00 (τοπική ώρα ΗΑΕ) τη Δευτέρα. Η Qatar Airways γνωστοποίησε ότι θα επανεκκινήσει τα δρομολόγια όταν η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας του Κατάρ κρίνει ασφαλή την επαναλειτουργία του εναέριου χώρου, με νέα ενημέρωση έως τις 09:00 τοπική ώρα τη Δευτέρα. Η Etihad ανέστειλε τις πτήσεις από και προς το Άμπου Ντάμπι έως τις 02:00 τα ξημερώματα της Δευτέρας.

Μεγάλα διεθνή αεροδρόμια της περιοχής αποτέλεσαν επίσης στόχο ιρανικών αντιποίνων. Το διεθνές αεροδρόμιο του Ντουμπάι και το ξενοδοχείο Burj Al Arab υπέστησαν ζημιές, ενώ τέσσερα άτομα τραυματίστηκαν. 

Την ίδια ώρα, χάρτες της FlightRadar24 έδειχναν τις πρώτες ώρες της Κυριακής σχεδόν κενό τον εναέριο χώρο πάνω από Ιράν, Ιράκ, Κουβέιτ, Ισραήλ, Μπαχρέιν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ. 

Σύμφωνα με την Cirium, από τις 4.218 πτήσεις που είχαν προγραμματιστεί να προσγειωθούν το Σάββατο σε χώρες της Μέσης Ανατολής, οι 966 –ποσοστό 23%– ακυρώθηκαν. Αν συνυπολογιστούν και οι αναχωρήσεις, οι ακυρώσεις ξεπέρασαν τις 1.800. Η πλατφόρμα FlightAware κατέγραψε έως τις 22:30 GMT του Σαββάτου περισσότερες από 18.000 καθυστερήσεις και πάνω από 2.350 ακυρώσεις παγκοσμίως.

Οι αεροπορικές εταιρείες που διέρχονται από τη Μέση Ανατολή υποχρεώνονται να αναδρομολογούν πτήσεις γύρω από τη ζώνη των συγκρούσεων, με πολλές να κατευθύνονται νοτιότερα, πάνω από τη Σαουδική Αραβία. Η παράκαμψη αυτή αυξάνει τη διάρκεια των δρομολογίων και την κατανάλωση καυσίμων, επιβαρύνοντας το λειτουργικό κόστος. Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, δεν αποκλείεται να υπάρξουν αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων.

Παράλληλα, η αυξημένη κυκλοφορία δημιουργεί πρόσθετη πίεση στους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας της Σαουδικής Αραβίας, οι οποίοι ενδέχεται να περιορίσουν τη ροή πτήσεων για λόγους ασφαλείας. Παράλληλα, ενδεχόμενη κλιμάκωση των συγκρούσεων μεταξύ Πακιστάν και Αφγανιστάν θα μπορούσε να περιορίσει ακόμη περισσότερο τους διαθέσιμους αεροδιαδρόμους μεταξύ Ευρώπης και Ασίας.

Οι ακυρώσεις

Η Air India ακύρωσε πτήσεις που είχαν προγραμματιστεί να αναχωρήσουν την Κυριακή από Δελχί, Μουμπάι και Αμριτσάρ προς μεγάλες πόλεις της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, ενώ προχώρησε σε ακύρωση όλων των δρομολογίων προς προορισμούς της Μέσης Ανατολής. Η Turkish Airlines ανακοίνωσε αναστολή πτήσεων προς Λίβανο, Συρία, Ιράκ, Ιράν και Ιορδανία έως τη Δευτέρα, καθώς και προς Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν, ΗΑΕ και Ομάν.

Οι Delta Air Lines και United Airlines ανέστειλαν πτήσεις προς Τελ Αβίβ τουλάχιστον έως το τέλος του Σαββατοκύριακου. Η KLM είχε ήδη ανακοινώσει αναστολή δρομολογίων από και προς το Τελ Αβίβ. Οι Lufthansa, Air France, Transavia και Pegasus Airlines ακύρωσαν πτήσεις προς τον Λίβανο, ενώ η American Airlines ανέστειλε το δρομολόγιο Φιλαδέλφεια–Ντόχα.

Η Virgin Atlantic ανακοίνωσε ότι θα αποφεύγει τον εναέριο χώρο του Ιράκ, με αποτέλεσμα ορισμένες πτήσεις προς Ινδία, Μαλδίβες και Ριάντ να διαρκούν περισσότερο. Η εταιρεία ανέφερε ότι ήδη δεν πραγματοποιεί πτήσεις πάνω από το Ιράν και ότι όλα τα αεροσκάφη φέρουν επαρκή καύσιμα σε περίπτωση αιφνίδιας αλλαγής πορείας. Η British Airways ανέστειλε πτήσεις προς Τελ Αβίβ και Μπαχρέιν έως την επόμενη εβδομάδα και ακύρωσε δρομολόγια προς Αμμάν, επιτρέποντας σε επιβάτες με κρατήσεις έως την Τετάρτη να ζητήσουν πλήρη επιστροφή χρημάτων.

Κλειστοί εναέριοι χώροι

Το Ιράν έκλεισε άμεσα τον εναέριο χώρο του «μέχρι νεωτέρας», σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας της χώρας. Το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης το κλείσιμο του εναέριου χώρου για πολιτικές πτήσεις, όπως γνωστοποίησε η υπουργός Μεταφορών Μίρι Ρεγκέβ.

Το Κατάρ προχώρησε σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας του εναέριου χώρου του, ενώ το Ιράκ έκλεισε πλήρως τον δικό του. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν «μερικό και προσωρινό» κλείσιμο, η Συρία ανέστειλε για 12 ώρες τη λειτουργία τμήματος του εναέριου χώρου της στα νότια, κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ, και η Ιορδανία γνωστοποίησε ότι η αεροπορία της πραγματοποιεί ασκήσεις για την προστασία του εναέριου χώρου της χώρας. Το Κουβέιτ προχώρησε επίσης σε κλείσιμο του εναέριου χώρου του.

Παραμένει ασαφές για πόσο θα διαρκέσουν οι διαταραχές, με τις αεροπορικές εταιρείες να καλούν τους επιβάτες να ελέγχουν την κατάσταση των πτήσεών τους πριν μεταβούν στα αεροδρόμια και να προσφέρουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, δυνατότητα αλλαγής εισιτηρίων χωρίς επιπλέον χρεώσεις.