Η γεωπολιτική σκακιέρα ανατράπηκε για άλλη μια φορά το Σαββατοκύριακο με την συντονισμένη επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν και απειλεί να διαταράξει και τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής τράπεζας.
«Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα αποτελέσουν αναπόφευκτο πληθωριστικό παράγοντα για την οικονομία της ευρωζώνης», προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς. «Στο χειρότερο σενάριο η ευρωζώνη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει στασιμοπληθωρισμό εάν η ανάπτυξη παρεμποδιστεί από μια παρατεταμένη σύγκρουση και μια πραγματική διακοπή του ενεργειακού εφοδιασμού, ή εάν ορισμένοι σύμμαχοι των ΗΠΑ ή του Ιράν αναλάμβαναν πιο σημαντικό ρόλο στη σύγκρουση, εντείνοντας έτσι τις εντάσεις», τονίζουν οι ίδιες πηγές .
Μια σημαντική αύξηση του πληθωρισμού, πιθανότατα θα άλλαζε τους οδικούς χάρτες των μεγάλων κεντρικών τραπεζών και της ΕΚΤ, ενδεχομένως επιβάλλοντας αύξηση των επιτοκίων νωρίτερα από το αναμενόμενο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΕΚΤ, που δημοσιεύθηκαν τον Δεκέμβριο, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,9% το 2026, στο 1,8% το 2027 και στο 2,0% το 2028. Όσον αφορά τον δομικό πληθωρισμό, η ΕΚΤ αναμένει μέσο όρο 2,2% το 2026, 1,9% το 2027 και 2,0% το 2028.
Την ίδια ώρα, η Fed έχει επίσης αρχίσει να επιβραδύνει τις μειώσεις των επιτοκίων της και, εν αναμονή της κατεύθυνσης που μπορεί να ακολουθήσει υπό τον νέο διοικητή Κέβιν Γουόρς τον Μάιο, οι αγορές είχαν μέχρι τώρα προβλέψει ακόμη δύο μειώσεις, πριν από το τέλος του 2026.
Η συνεδρίαση της 19ης Μαρτίου
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει αφήσει τα επιτόκια αμετάβλητα για αρκετούς μήνες, διατηρώντας τα στο 2%, χωρίς να αναμένονται περαιτέρω προσαρμογές για το υπόλοιπο του έτους.
«Με τον πληθωρισμό να σταθεροποιείται, οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να διατηρεί αμετάβλητα τα επιτόκια, στην συνεδρίαση της 19ης Μαρτίου», εκτιμούν οι παράγοντες της αγοράς Ωστόσο, η Πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ επανέλαβε ότι η κεντρική τράπεζα θα συνεχίσει να ακολουθεί «μια προσέγγιση βασισμένη σε δεδομένα, η οποία θα αξιολογείται σε κάθε συνάντηση ξεχωριστά, για να καθορίσει την κατάλληλη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής».
Οι οικονομολόγοι αναμένουν ότι ο προκαταρκτικός πληθωρισμός στην ευρωζώνη τον Φεβρουάριο, που θα ανακοινωθεί αύριο, θα είναι σύμφωνος με τα τελικά στοιχεία για τον Ιανουάριο.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της FactSet, οι προκαταρκτικές τιμές καταναλωτή στην ευρωζώνη, αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,7% σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο του 2025. Αυτό συνάδει με το τελικό ποσοστό πληθωρισμού 1,7% που δημοσίευσε η Eurostat για τον Ιανουάριο και είναι χαμηλότερο από τον μεσοπρόθεσμο στόχο πληθωρισμού 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
«Το 1,7% δεν θα ήταν κακό αποτέλεσμα, καθώς αντιπροσωπεύει το χαμηλότερο επιτόκιο εδώ και πάνω από ένα χρόνο και υπολείπεται του στόχου του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας», λέει ο Μάικλ Φιλντ, επικεφαλής στρατηγικής ευρωπαϊκών αγορών στη Morningstar.
Ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος εξαιρεί τις ασταθείς συνιστώσες όπως το κόστος της ενέργειας και των τροφίμων, εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί κατά 2,3% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο, από το 2,2% του Ιανουαρίου.
«Παρόλο που αυτό το ποσοστό είναι πλέον 30 μονάδες βάσης πάνω από το επιτόκιο-στόχο, έχει μειωθεί σημαντικά το 2025, επομένως οι επενδυτές δεν θα πρέπει να ανησυχούν υπερβολικά», λέει ο Φιλντ, προσθέτοντας ότι η ΕΚΤ θα συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση. Ορισμένοι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι ο πληθωρισμός του Φεβρουαρίου θα αντισταθμίσει εν μέρει την απότομη επιβράδυνση που παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο.
Εκτιμήσεις και για αύξηση του πληθωρισμού
Ο Ολιβερ Ρακάου, επικεφαλής Γερμανός οικονομολόγος στην Oxford Economics, αναμένει ότι ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη θα αυξηθεί στο 1,9% σε ετήσια βάση τον Φεβρουάριο, από 1,7% στην αρχή του έτους. «Αυτό οφείλεται κυρίως σε δύο λόγους. Πρώτον, οι τιμές του πετρελαίου έχουν αυξηθεί τους τελευταίους δύο μήνες και τώρα αντικατοπτρίζονται στις τιμές ενέργειας καταναλωτή για τη βενζίνη και παρόμοια προϊόντα. Δεύτερον, ο πληθωρισμός του Ιανουαρίου ήταν κάπως μειωμένος λόγω ευνοϊκών βασικών επιδράσεων, ιδίως στις τιμές ενέργειας καταναλωτή. Με αυτές τις επιπτώσεις να εξαφανίζονται από τη σύγκριση σε ετήσια βάση, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί ελαφρώς.»
Η Amundi αναμένει μάλιστα ότι η ΕΚΤ θα μειώσει τα επιτόκια αργότερα φέτος, στο τρίτο τρίμηνο. «Ωστόσο, η ισχύς του ευρώ, η αυστηροποίηση των πιστωτικών συνθηκών ή η επιδείνωση της αγοράς εργασίας θα μπορούσαν να μεταβάλουν αυτήν την πρόβλεψη», ανακοίνωσε η Amundi στην τελευταία της έκθεση.
Οι ζημιές του 2025
Η μελλοντική εξέλιξη των βασικών επιτοκίων και των συναλλαγματικών ισοτιμιών της ΕΚΤ, θα εξαρτηθεί και από το μέγεθος και τη σύνθεση του ισολογισμού της ΕΚΤ.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κατέγραψε το 2025 ύψους 1,254 δισεκατομμυρίων ευρώ .«Τα έξοδα για τόκους το 2025 ήταν σημαντικά χαμηλότερα από ό,τι το 2024», δήλωσε η ΕΚΤ. Ωστόσο, αυτό το έλλειμμα σημαίνει ότι οι διανομές κερδών στις εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης θα ανασταλούν για άλλη μια φορά. Όπως και τα ελλείμματα των προηγούμενων ετών, η ζημία του 2025 θα παραμείνει στον ισολογισμό της ΕΚΤ και θα συμψηφιστεί με μελλοντικά κέρδη. Η κεντρική τράπεζα αναμένει να επιστρέψει στην κερδοφορία το 2026 ή το επόμενο έτος.