Η απειλή μιας νέας κρίσης στον Κόλπο οδήγησε στην αύξηση σχεδόν κατά 50% των τιμών του φυσικού αερίου, καθώς το Κατάρ αναγκάστηκε να σταματήσει την παραγωγή μετά από επιθέσεις από το Ιράν.
Στην αγορά TTF του Άμστερνταμ, οι τιμές του φυσικού αερίου αυξήθηκαν κατά 46,8%, φτάνοντας τα 46,91 ευρώ τη μεγαβατώρα.
Η εκτόξευση στις τιμές του φυσικού αερίου προκλήθηκε μετά το κλείσιμο του εργοστασίου υγροποιημένου φυσικού αερίου της QatarEnergy, στο Ρας Λάφαν, μετά από επίθεση από ιρανικά drones. Το Κατάρ είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο και ο κύριος προμηθευτής της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η QatarEnergy είναι στρατηγικός παράγοντας στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας και αντιπροσωπεύει περίπου το 12-14% των προμηθειών LNG της Ευρώπης.
«Η κίνηση της QatarEnergy έχει αναστατώσει τους traders στην Ευρώπη και την Ασία και αποτελεί την πρώτη συγκεκριμένη απειλή για την οικονομική ανάπτυξη που προκύπτει από την κλιμακούμενη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», προειδοποιούν παράγοντες της αγοράς ενέργειας.
Το κλείσιμο του Ορμούζ
Η κρίση στο φυσικό αέριο επιδεινώθηκε και μετά το ουσιαστικό κλείσιμο από το Ιράν του Στενού του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται το 30% του LNG που εφοδιάζει ολόκληρο τον κόσμο.
Η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων «φαίνεται να έχει διαταραχθεί σημαντικά, καθώς πολλοί μεταφορείς πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν υιοθετήσει μια προσεκτική προσέγγιση αναμονής», σημείωσαν οι αναλυτές της Goldman Sachs.
Για το φυσικό αέριο, μάλιστα, η κατάσταση αντικατοπτρίζει τον πιο σοβαρό αντίκτυπο στις αγορές από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, πριν από τέσσερα χρόνια.
Από το 2022 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ε.Ε. αντικατέστησε τις ενεργειακές προμήθειες από τη Μόσχα, με αποτέλεσμα οι εισαγωγές υδρογονανθράκων από τις χώρες του Κόλπου να υπερτριπλασιαστούν, φτάνοντας σε αξία περίπου τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ.
«Η αβεβαιότητα γύρω από την κλίμακα και τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης στον Κόλπο, καθώς και η ασάφεια σχετικά με το πολιτικό μέλλον του Ιράν, βρίσκονται στην καρδιά της καταιγίδας», λένε παράγοντες της αγοράς ενέργειας.
Τα ασφάλιστρα
Σε αυτό το πλαίσιο, οι μισές από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές ασφαλιστικές εταιρείες στον κόσμο έχουν σταματήσει να καλύπτουν τους κινδύνους πολέμου για πλοία που εισέρχονται στον Κόλπο, σύμφωνα με το -. Η κατάργηση αυτής της ασφάλισης θα μπορούσε να είναι το τελειωτικό πλήγμα σε ένα ήδη σοβαρά μειωμένο εμπόριο.
Πόσο θα διαρκέσει η κρίση
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην αγορά του Άμστερνταμ μπορεί να εκτοξευτούν στα 90 ευρώ τη μεγαβατώρα, αν κλείσει για μεγάλο διάστημα το Στενό του Ορμούζ», αναφέρουν οι αναλυτές της συμβουλευτικής εταιρείας ICIS.
«Οι τιμές θα παραμείνουν υψηλές για αρκετούς μήνες. Αναμένεται μείωση του εφοδιασμού περίπου κατά 14% για ένα τρίμηνο, αυξάνοντας τον κίνδυνο φυσικών ελλείψεων», αναφέρει η συμβουλευτική εταιρεία, προειδοποιώντας ότι «τα επίπεδα αποθήκευσης αερίου στην Ε.Ε. θα υποχωρήσουν σχεδόν σε ελάχιστα επίπεδα».
«Το μεγάλο ερώτημα που επικρέμεται πάνω από κάθε τραπέζι διαπραγματεύσεων είναι αν αυτή η κατάσταση θα διαρκέσει πολλές ημέρες και πώς η παγκόσμια οικονομία θα μπορέσει να αντέξει τη δοκιμασία», εκτιμούν οι ίδιες πηγές.
«Οι παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν μια κρίση πολύ μεγαλύτερης κλίμακας από αυτήν των αγορών πετρελαίου», δήλωσε ο Σαούλ Κάνοβιτς, αναλυτής της MST Financial.
Απειλή για την Ευρώπη
«Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης μετά τον χειμώνα και μεγάλο μέρος της νέας αύξησης της προσφοράς για αμερικανικό LNG δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί», πρόσθεσε ο Κάνοβιτς.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι μια παρατεταμένη απώλεια προμηθειών φυσικού αερίου στην Ευρώπη από τη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να φτάσει τα 120 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως- μια ποσότητα μεγαλύτερη από το σύνολο που έχασε η ΕΕ όταν η Ρωσία έκλεισε τους αγωγούς μετά την εισβολή της στην Ουκρανία.