Μία ακόμη ένδειξη ότι η κρίση στην Μέση Ανατολή μεταφέρεται και σε επίπεδο καθημερινότητας για χιλιάδες ανθρώπους στην Κύπρο αποτελεί η επικαιροποίηση της ταξιδιωτικής οδηγίας του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, που ανεβάζει τη χώρα στο επίπεδο 3 και καλεί τους πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών να «επανεξετάσουν» το ταξίδι τους στο νησί.
Η αναβάθμιση συνδέεται ευθέως με την απειλή ένοπλης σύγκρουσης στην περιοχή και με τις επιπτώσεις που ήδη καταγράφονται, ιδίως στις αεροπορικές μετακινήσεις, μετά την έναρξη εχθροπραξιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
«Άδεια» για αναχώρηση μη αναγκαίου προσωπικού
Στο ίδιο πλαίσιο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ αναφέρει ότι έχει εξουσιοδοτήσει υπαλλήλους που δεν θεωρούνται αναγκαίο προσωπικό της αμερικανικής κυβέρνησης, καθώς και μέλη των οικογενειών τους, να εγκαταλείψουν την Κύπρο, επικαλούμενο κινδύνους για την ασφάλεια. Η εξέλιξη ήρθε σε μια περίοδο όπου, όπως σημειώνεται, υπήρξαν «σημαντικές διαταραχές» στις εμπορικές πτήσεις μετά τις 28 Φεβρουαρίου.
Η αναφορά δεν είναι θεωρητική. Στα κείμενα ενημέρωσης των αμερικανικών αρχών γίνεται μνεία και στο περιστατικό της 2ας Μαρτίου, όπου drone έπληξε κτίριο στην περιοχή των Βρετανικών Βάσεων.
«Περιορισμένη βοήθεια» στα κατεχόμενα
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην «περιοχή που διοικείται από τις τουρκοκυπριακές αρχές» (ψευδοκράτος), με την αμερικανική πλευρά να επισημαίνει ότι η Πρεσβεία των ΗΠΑ στη Λευκωσία έχει περιορισμένη δυνατότητα να βοηθήσει Αμερικανούς πολίτες σε εκείνη την περιοχή. Στο ίδιο σημείο παρατίθεται αναφορά σε εκθέσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες, κατά το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δείχνουν ότι κεντρικές φυλακές και αστυνομικά κρατητήρια δεν ανταποκρίνονται σε διεθνή πρότυπα.
Παράλληλα, υπενθυμίζεται το πολιτικό και νομικό πλαίσιο από το 1974, με αναφορά στο γεγονός ότι οι ΗΠΑ δεν αναγνωρίζουν το αποσχιστικό μόρφωμα στον βορρά. Γίνεται επίσης αναφορά στη Νεκρή Ζώνη, που επιτηρείται από την Ειρηνευτική Δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο.
Προειδοποιήσεις για «παράνομες» εισόδους και παραμονή
Η αμερικανική οδηγία προτρέπει τους πολίτες των ΗΠΑ να εισέρχονται και να εξέρχονται από το νησί μόνο από τα νόμιμα σημεία της Κυπριακής Δημοκρατίας, δηλαδή τα αεροδρόμια Λάρνακας και Πάφου ή τα λιμάνια Λεμεσού, Λάρνακας και Πάφου, σημειώνοντας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν θεωρεί νόμιμη την είσοδο ή έξοδο μέσω του αεροδρομίου Ερτζιάν (Τύμπου) ή λιμανιών στο ψευδοκράτος.
Στο ίδιο πλαίσιο, υπάρχει ειδική προειδοποίηση ότι πολίτες των ΗΠΑ που αναχωρούν από το Ερτζιάν μπορεί να αντιμετωπίσουν δυσκολίες σε μελλοντική επιστροφή στις περιοχές υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γίνεται επίσης αναφορά στο ζήτημα της παραμονής, με την επισήμανση ότι άδειες παραμονής που εκδίδονται από τις τουρκοκυπριακές αρχές δεν αναγνωρίζονται από την Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ παραμονή πέραν των 90 ημερών στον βορρά μπορεί να οδηγήσει σε απαγόρευση εισόδου.
Συστάσεις για STEP και «έκτακτο σχέδιο εξόδου»
Οι αμερικανικές αρχές προτρέπουν τους πολίτες τους να εγγραφούν στο πρόγραμμα Smart Traveler Enrollment Program (STEP), ώστε να λαμβάνουν ενημερώσεις και ειδοποιήσεις από την Πρεσβεία ή προξενικές αρχές, καθώς και να παρακολουθούν τα τοπικά μέσα ενημέρωσης για έκτακτα γεγονότα.
Σημειώνεται επίσης ότι, λόγω της περιφερειακής αστάθειας, οι ταξιδιώτες οφείλουν να έχουν σχέδιο αποχώρησης σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης που να μην εξαρτάται από βοήθεια της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η νέα αμερικανική ταξιδιωτική στάση έρχεται ενώ η Λευκωσία βρίσκεται σε διαρκή αξιολόγηση πρωτοκόλλων και σε συντονισμό με εταίρους, όπως αναφέρεται σε επίσημες τοποθετήσεις της κυπριακής κυβέρνησης των τελευταίων ημερών.