Η Κομισιόν ενέκρινε νέα νομοθετική πρόταση με στόχο την ενίσχυση της ζήτησης για τεχνολογίες και προϊόντα χαμηλών εκπομπών άνθρακα που παράγονται στην Ευρώπη.
Η Πράξη για τη Βιομηχανική Επιτάχυνση (σ.σ. ή αλλιώς Βιομηχανικός Επιταχυντής, Industrial Accelerator Act – IAA) φιλοδοξεί να ενισχύσει τη μεταποίηση, να στηρίξει την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας στην ΕΕ, υποστηρίζοντας παράλληλα τη μετάβαση της βιομηχανίας σε καθαρότερες και σύγχρονες τεχνολογίες.
Σε συμφωνία με τις συστάσεις της έκθεσης Ντράγκι, η Πράξη εισάγει στοχευμένες και αναλογικές απαιτήσεις «Made in EU» ή/και χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος στις δημόσιες συμβάσεις και στα καθεστώτα δημόσιας στήριξης. Οι ρυθμίσεις αυτές θα εφαρμοστούν σε στρατηγικούς τομείς όπως ο χάλυβας, το τσιμέντο, το αλουμίνιο, τα αυτοκίνητα και οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών, με δυνατότητα επέκτασης και σε άλλους ενεργοβόρους κλάδους, όπως τα χημικά. Παράλληλα, τα κράτη μέλη θα υποχρεωθούν να δημιουργήσουν ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα αδειοδότησης, ώστε να επιταχυνθούν και να απλοποιηθούν οι διαδικασίες για νέα βιομηχανικά έργα.
Η ΙΑΑ στοχεύει στην αύξηση της προστιθέμενης αξίας που παράγεται εντός της ΕΕ και στην ενίσχυση της βιομηχανικής της βάσης, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου αθέμιτου παγκόσμιου ανταγωνισμού και εξάρτησης από τρίτες χώρες σε στρατηγικούς τομείς. Η μεταποίηση αντιστοιχούσε το 2024 στο 14,3% του ΑΕΠ της ΕΕ και διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην οικονομική ανθεκτικότητα, την καινοτομία και την κοινωνική συνοχή. Η IAA θέτει ως στόχο την αύξηση του μεριδίου της μεταποίησης στο 20% του ΑΕΠ έως το 2035.
Η πρόταση ενισχύει την αρχή της αμοιβαιότητας στις δημόσιες συμβάσεις, διασφαλίζοντας ίση μεταχείριση για χώρες που παρέχουν αντίστοιχη πρόσβαση στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Προϊόντα από χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει συνάψει συμφωνία ελεύθερου εμπορίου ή τελωνειακή ένωση, καθώς και από χώρες που συμμετέχουν στη Συμφωνία για τις Δημόσιες Συμβάσεις, θα θεωρούνται ως προϊόντα ενωσιακής προέλευσης, σύμφωνα με τις σχετικές υποχρεώσεις.
Προϋποθέσεις για μεγάλες επενδύσεις
Παράλληλα, ενώ η ΕΕ παραμένει ανοιχτή στις άμεσες ξένες επενδύσεις, η IAA θέτει προϋποθέσεις για μεγάλες επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ σε στρατηγικούς τομείς, όταν μία μόνο τρίτη χώρα ελέγχει πάνω από το 40% της παγκόσμιας παραγωγικής ικανότητας. Οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να δημιουργούν ποιοτικές θέσεις εργασίας, να ενισχύουν την καινοτομία και να προσφέρουν πραγματική προστιθέμενη αξία στην Ευρώπη μέσω μεταφοράς τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, καθώς και να διασφαλίζουν τουλάχιστον 50% ευρωπαϊκή απασχόληση.
Η Πράξη αξιοποιεί τα πλεονεκτήματα της Ενιαίας Αγοράς ενισχύοντας τη ζήτηση για ευρωπαϊκά και χαμηλών εκπομπών προϊόντα, απλοποιώντας τις διαδικασίες αδειοδότησης και προωθώντας τη βιώσιμη βιομηχανική ανάπτυξη. Προβλέπει τη δημιουργία Περιοχών Βιομηχανικής Επιτάχυνσης, όπου θα αναπτύσσονται συμπράξεις και βιομηχανικά οικοσυστήματα καθαρής παραγωγής, με συντονισμένες επενδύσεις σε ενεργειακές υποδομές και ανάπτυξη δεξιοτήτων.
Η προτεινόμενη Κανονιστική Πράξη θα συζητηθεί και θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν από την οριστική της έγκριση και έναρξη ισχύος.