Η αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή ήδη επηρεάζει αρνητικά τις αγορές.
Ο πανικός ειδικά με το φυσικό αέριο, που ώθησε τις τιμές κοντά στα 60 ευρώ την μεγαβατώρα, σε σύγκριση με περίπου 30 ευρώ τους τελευταίους μήνες, αρχίζει ήδη να επηρεάζει τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη. Η Διευθύνουσα Σύμβουλος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προειδοποίησε σήμερα σε εκδήλωση στην Μπανγκόκ ότι ο κόσμος κινδυνεύει να εισέλθει σε μια μακρά περίοδο αστάθειας, καθώς οι εχθροπραξίες δοκιμάζουν την οικονομική ανθεκτικότητα.
«Ο γεωπολιτικός κίνδυνος δεν έχει υποχωρήσει, επομένως πρέπει να είμαστε πολύ επιφυλακτικοί μέχρι να επιστρέψουν οι ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου στα φυσιολογικά επίπεδα», τονίζει ο Πάκο Τσόου, διευθύνων σύμβουλος της online συμβουλευτικής πλατφόρμας Moomoo.
Βιομηχανικά προϊόντα
Η συντριπτική πλειοψηφία (70%) των εμπορευμάτων που μεταφέρονται μέσω του Στενού του Ορμούζ με πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων προέρχονται από τον διάδρομο Ινδίας-Κίνας-Ωκεανίας: τα μισά είναι βιομηχανικά και χημικά. Το άλλο 50% αποτελείται από οικιακές συσκευές, έπιπλα, υφάσματα, καλλυντικά και τρόφιμα. Τα εμπορεύματα από την Ευρώπη αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10% του συνόλου.
Η Trade Finance Global (TFG) αναφέρει ότι «η περιοχή του Κόλπου είναι ένας από τους κύριους παραγωγούς λιπασμάτων, ιδίως αζώτου και αλουμινίου.
Στην περίπτωση του αλουμινίου, για παράδειγμα, «οι χώρες του Κόλπου αντιπροσωπεύουν το 8% της παγκόσμιας παραγωγής». Το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι οι κύριοι παραγωγοί. Για να το κάνουν αυτό, βασίζονται στις εισαγωγές βωξίτη, ιδίως από την Αυστραλία, και αλουμίνας.
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο αυτή τη δραστηριότητα, κάτι που θα είχε επιπτώσεις, για παράδειγμα, στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία. Επί του παρόντος, τα χυτήρια αλουμινίου έχουν αποθέματα αλουμίνας για παραγωγή μίας έως δύο εβδομάδων, γεγονός που περιορίζει τους άμεσους κινδύνους, σημείωσε η Citigroup.
«Τα καλά νέα για την Ευρώπη είναι ότι εισάγει μόνο το 4% του αλουμινίου της από τις χώρες του Κόλπου. Ως αποτέλεσμα, οι Ευρωπαίοι κατασκευαστές θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την τόνωση της δραστηριότητας», εξηγεί ο Σιμόν Λακούμ, επικεφαλής οικονομολόγος της ασφαλιστικής εταιρείας Coface.
Ανησυχίες σχετικά με τα λιπάσματα
Ένας άλλος εξαιρετικά ευαίσθητος τομέας είναι τα λιπάσματα. «Περίπου το 33% των παγκόσμιων λιπασμάτων, συμπεριλαμβανομένου του θείου και της αμμωνίας, διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ», αναφέρει η εταιρεία αναλύσεων Kpler. «Δεν υπάρχει βιώσιμη εναλλακτική διέξοδος» στη ναυτιλία στον Κόλπο, «οι χερσαίες διαδρομές περιορίζονται από τη χωρητικότητα των αγωγών και των φορτηγών», σημειώνουν οι αναλυτές της Kpler.
Το Σουλτανάτο του Ομάν εξάγει κυρίως τα αζωτούχα λιπάσματά του στην Ινδία, τη Βραζιλία και την Αυστραλία. Για το Κατάρ, η Βραζιλία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία είναι οι τρεις κύριοι προορισμοί.
Μεγάλες ποσότητες λιπασμάτων από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προορίζονται επίσης για την Κίνα, αλλά και για αφρικανικές χώρες. Δεδομένου ότι ένα μεγάλο μέρος των λιπασμάτων παρασκευάζεται από φυσικό αέριο ή πετρέλαιο, η αύξηση των τιμών των υδρογονανθράκων αναμένεται επίσης να έχει αρνητικό αντίκτυπο στις τιμές των λιπασμάτων.
Πλαστικά και ηλεκτρονικό εμπόριο
Η παραγωγή πλαστικών διατρέχει επίσης κίνδυνο. «Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή απειλεί έναν σημαντικό κόμβο εξαγωγής πολυμερών», επεσήμανε η Argus Media.
Επί του παρόντος, το 80% της παραγωγής πολυαιθυλενίου στη Μέση Ανατολή –κάπου 23 εκατομμύρια τόνοι ετησίως ή το 15% της παγκόσμιας παραγωγής βασίζεται στα Στενά του Ορμούζ για εξαγωγές.
Μια άλλη παρενέργεια της σύγκρουσης μεταξύ Ισραήλ, Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν αφορά τις μεγάλες πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, οι οποίες έχουν προειδοποιήσει για μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης στη Μέση Ανατολή. Οι διαδικτυακές λιανικές πωλήσεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική έχουν αυξηθεί με ετήσιο ρυθμό περίπου 11% από το 2022, σύμφωνα με το επίσημο κινεζικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. Αυτή η ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά προβλεπόταν να φτάσει τα 57 δισεκατομμύρια δολάρια φέτος.
Η Shein και η Temu ανακοίνωσαν ότι έχουν αναστείλει τα σχέδια αποστολής εμπορευμάτων από την Κίνα στη Μέση Ανατολή μέχρι να σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Η Temu εκτιμά πλέον ότι οι χρόνοι παράδοσης είναι 20 ημέρες, σε σύγκριση με περίπου 15 ημέρες προηγουμένως.
Ορισμένα είδη στην πλατφόρμα της Amazon εμφανίζουν ήδη χρόνους παράδοσης 45 ημερών, περίπου 10 ημέρες μεγαλύτερους από ό,τι πριν από την έκρηξη του πολέμου.
- Δείτε ΕΔΩ όλες τις εξελίξεις από τη Μέση Ανατολή -