NYT: Το δημοτικό σχολείο στο Ιράν επλήγη εν μέσω αμερικανικών επιθέσεων σε ναυτική βάση

Στις 28 Φεβρουαρίου, η πόλη Μινάμπ στο νότιο Ιράν έγινε το σκηνικό μιας φονικής επίθεσης που έπληξε το δημοτικό σχολείο Σατζάρα Ταγιέμπεχ, αφήνοντας πίσω της τουλάχιστον 175 νεκρούς, πολλοί από τους οποίους ήταν παιδιά. Αν και καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει ακόμα επίσημα την ευθύνη για την επίθεση, το σύνολο των στοιχείων που συγκέντρωσε η εφημερίδα The New York Times υποδεικνύει ότι το πλήγμα συνδέεται με αμερικανικές επιθέσεις σε κοντινή ναυτική βάση του Ιράν, η οποία τελεί υπό τη διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης.

Με βάση δορυφορικές εικόνες, αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα και βίντεο, φαίνεται ότι το σχολείο χτυπήθηκε με πλήγμα ακριβείας και μάλιστα κατά την ίδια ώρα που η ναυτική βάση δεχόταν επίθεση. Επιπλέον, οι επίσημες δηλώσεις ότι οι αμερικανικές δυνάμεις επιτίθονταν σε ναυτικούς στόχους κοντά στο Στενό του Ορμούζ, όπου βρίσκεται η βάση των Φρουρών της Επανάστασης, υποδεικνύουν ότι είναι πιθανό να έχουν πραγματοποιήσει οι ΗΠΑ το πλήγμα.

Η επίθεση αυτή θεωρείται η χειρότερη σε θύματα αμάχους από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ άρχισαν να επιτίθενται σε ιρανικούς στόχους. Σε ερώτημα των NYT σχετικά με τα νέα στοιχεία που ήρθαν στο φως, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε την εφημερίδα στις δηλώσεις της εκπροσώπου Τύπου, Καρολάιν Λέβιτ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την περασμένη Τετάρτη. Όταν ρωτήθηκε αν οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν πραγματοποιήσει την αεροπορική επιδρομή στο σχολείο, Η Λέβιτ απάντησε: «Όχι, από όσο γνωρίζουμε», προσθέτοντας ότι «το Υπουργείο Άμυνας διεξάγει έρευνα για το ζήτημα».

Καμία ανάληψη ευθύνης

H αποσαφήνιση των συνθηκών της τραγωδίας έχει καθυστερήσει σημαντικά, κυρίως λόγω της έλλειψης ορατών θραυσμάτων και της αδυναμία των δημοσιογράφων διεθνών ΜΜΕ να προσεγγίσουν τον τόπο του περιστατικού. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ωστόσο Ιρανοί αξιωματούχοι Υγείας και κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η επίθεση είχε τουλάχιστον 175 νεκρούς, πολλοί από τους οποίους ήταν παιδιά.

Λίγες ημέρες μετά την επίθεση, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι δεν έχουν αναλάβει αλλά ούτε και αρνηθεί την ευθύνη για το περιστατικό. Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε την Τετάρτη ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα. Ο Νατάβ Σοσανί, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Κυριακή ότι «μέχρι στιγμής», δεν έχει γνώση για οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη συγκεκριμένη περιοχή τη στιγμή του συμβάντος.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι σε δημόσιες δηλώσεις τους έχουν υποδείξει ότι την ημέρα της επίθεσης, αμερικανικά αεροσκάφη διεξήγαγαν επιχειρήσεις στην περιοχή όπου βρισκόταν το σχολείο.

Τι δείχνουν τα βίντεο και οι δορυφορικές εικόνες

Το δημοτικό σχολείο Σατζάρα Ταγιέμπεχ βρίσκεται στην μικρή πόλη Μινάμπ, στο νότιο Ιράν, εκατοντάδες χλμ μακριά από την Τεχεράνη, αλλά κοντά στο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα του Στενού του Ορμούζ. Καθώς το Σάββατο είναι η πρώτη μέρα της ιρανικής εργάσιμης εβδομάδας, τα παιδιά και οι δάσκαλοι βρίσκονταν στην τάξη τη στιγμή της επίθεσης, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους Υγείας και κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Οι πρώτες αναφορές για τις επιθέσεις εμφανίστηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγο μετά τις 11:30 το πρωί (τοπική ώρα). Μια ανάλυση αυτών των αναρτήσεων – καθώς και φωτογραφιών και βίντεο που τραβήχτηκαν από περαστικούς εντός μιας ώρας από την επίθεση – επιβεβαιώνει ότι το σχολείο χτυπήθηκε ταυτόχρονα με τη ναυτική βάση. Ένα βίντεο, το οποίο εντοπίστηκε από ειδικούς γεωεντοπισμού, δείχνει μεγάλες στήλες καπνού να υψώνονται από την περιοχή της βάσης και του σχολείου.

Εικόνες που δείχνουν εκτεταμένες ζημιές στο σχολικό κτίριο δημοσιεύτηκαν από μια ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σύντομα μετά το πλήγμα, ενώ βίντεο που ανάρτησαν ιρανικά MME και επιβεβαιώθηκαν ανεξάρτητα από τους NYT έδειξαν πλήθη ανθρώπων να ψάχνουν μέσα στα συντρίμμια για επιζώντες και θύματα.

Ένα άλλο βίντεο καταγράφηκε από έναν οδηγό που περνούσε έξω από την είσοδο της βάσης των Φρουρών της Επανάστασης. Στο βίντεο εμφανίζεται το έμβλημά τους σε δύο εισόδους της εγκατάστασης, καθώς και πινακίδες για ναυτική ιατρική διοίκηση.

Για να έχει καλύτερη εικόνα για τις καταστροφές εντός της βάσης και τις συνθήκες της επίθεσης, η εφημερίδα ζήτησε πρόσθετες δορυφορικές εικόνες από το Planet Labs. Μια εικόνα που λήφθηκε την Τετάρτη επιβεβαιώνει τη χρονική σειρά των γεγονότων.

Οι εικόνες δείχνουν ότι πολλαπλά πλήγματα ακριβείας έπληξαν τουλάχιστον έξι κτίρια της ναυτικής βάσης, μαζί με το σχολείο. Τέσσερα κτίρια της βάσης καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ σε άλλα δύο καταγράφηκαν ζημιές στη στέγη, σύμφωνες με πλήγματα ακριβείας.

Λάθος στόχος;

Ο Γουές Τζ. Μπράιαντ, αναλυτής εθνικής ασφάλειας που υπηρέτησε στην Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία και ήταν ανώτερος σύμβουλος για τις πολιτικές επιπτώσεις στο Πεντάγωνο, εξέτασε τις νέες δορυφορικές εικόνες και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι όλα τα κτίρια, συμπεριλαμβανομένου του σχολείου, είχαν πληγεί από «στοχευμένα πλήγματα ακριβείας».

Ο κ. Μπράιαντ, ο οποίος έχει ασκήσει κριτική στην κυβέρνηση Τραμπ, δήλωσε ότι η πιο πιθανή εξήγηση ήταν ότι το σχολείο αναγνωρίστηκε λανθασμένα ως στόχος και ότι οι δυνάμεις επιτέθηκαν στον χώρο χωρίς να συνειδητοποιήσουν ότι υπήρχε μεγάλος αριθμός αμάχων μέσα.

Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες του 2013 που εξέτασαν οι New York Times, το σχολείο υπήρξε κάποτε μέρος της ναυτικής βάσης των Φρουρών της Επανάστασης. Δρόμοι οδηγούσαν από άλλες περιοχές της βάσης στο κτίριο του σχολείου που χτυπήθηκε το Σάββατο. Ωστόσο, μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2016, το ίδιο κτίριο είχε χωριστεί και δεν ήταν πια συνδεδεμένο με τη βάση.

Οι δημόσια διαθέσιμες δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι η δομή έχει όλα τα χαρακτηριστικά ενός σχολείου, συμπεριλαμβανομένου ενός αθλητικού γηπέδου και άλλων χώρων αναψυχής που προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου.

«Δεδομένων των ικανοτήτων των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, θα έπρεπε να είχαν ενημερωθεί ότι υπήρχε σχολείο στην περιοχή», υπογραμμίζει η Μπεθ Βαν Σακ, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, η οποία διδάσκει στο Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και Διεθνούς Δικαιοσύνης του Πανεπιστημίου Στάνφορντ.

Ορισμένες θεωρίες που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο έκαναν λόγο για ιρανικό πύραυλο που εκτοξεύθηκε κατά λάθος και χτύπησε το δημοτικό σχολείο, ωστόσο, τόσο η αμερικανική εφημερίδα όσο και άλλοι στο διαδίκτυο κατέρριψαν τον ισχυρισμό, εξηγώντας ότι ένας και μόνο πύραυλος δεν θα μπορούσε να προκαλέσει τόσο ακριβείς και στοχευμένες ζημιές.

Με πληροφορίες από New York Times, BBC